Morgunblaðið - 22.05.1977, Blaðsíða 39

Öllum brögðum beitt.
(Le mouton enragé).
Frönsk, 1974.
Leikstjóri: Michel Deville.
Aðalleikarar: Jean-Louis
Trintignant, Romy
Schneider, Jane Birkin,
Jean-Pierre Cassel,
Florinda Bolkan.
Á síðustu árum hafa verið
framleiddar ríflega 200
myndir árlega I Frakklandi.
Gæði þessarar framleiðslu
eru að sjálfsögðu misjöfn og
sennilega stendur Michel
Deville, leikstjóri þessarar
myndar, aðeins rétt upp úr
meðalmennskunni í franskri
kvikmyndagerð. Deville gerði
sína fyrstu mynd ásamt öðr-
um 1958, en á árunum
1961 — 1 970 gerði hann 10
myndir. Frá 1971 hefur
hann hins vegar aðeins gert
3 myndir og er Le mouton
enragé nýjasta nynd hans.
Engin mynda hans hefur ver-
ið talin frábær, þó þær hafi
yfirleitt hlotið fremur já-
kvæða dóma. Ekki er mér
kunnugt, um að önnur mynd
eftir Deville hafi verið sýnd
hér. Á þetta allt saman er
minnst hér, vegna þess, að
meðan ég horfði á myndina
fór ég að velta því fyrir mér,
hvers vegna þessi mynd
væri sýnd hér á mánudags-
sýningu. Frakkar framleiða
ríflega 200 myndir á ári og
þar af eru, þegar best lætur,
10 sýndar hér. Mánudags-
myndir (eða þessar sérstöku
mánudagssýningar) voru
upphaflega hugsaðar til þess
að sýna umtalsverðar ktfik-
myndir, frá hinum ýmsu
löndum, myndir, sem þrátt
fyrir ótvíræð gæði þóttu ekki
henta á almennar sýningar.
Því miður hefur borið æ meir
á því, að þær myndir, sem
valdar hafa verið til sýninga á
mánudögum hafa ekki stað-
ist þessar kröfur. í þessu
sambandi mætti til dæmis
nefna allmargar franskar
myndir frá árunum '73-----
'75, sem hefðu verið betur
að því komnar, að vera sýnd-
ar hér en þessi mynd. Dæmi:
Lacombe Lucien eftir Louis
Malle, Sweet Movie eftir
Dusan Makavejev, Stavisky
eftir Alain Resnais, Themroc
eftir Marco Ferreri, (höfundur
La Grande Bouffe), Le
Maman et la Putain eða Les
Petites Amoureuses eftir
Jean Eustache, sem gerði
sýna fyrstu mynd '64 og
nýtur nú æ meira álits,
Vincent, Francois,
Paul. . .et les autres eftir
Claude Sauted, Le fantome
de la liberté eftir Bunel, Les
innocents aux mains sales
eftir Chabrol, Céline et Julie
vont en bateau eftir Jacques
Rivette. L'homme sans
Rod Steiger og Romy Schneider I mynd Chabrols,
INNOCENTS WITH DIRTY HANDS.

kvik
mijnd
/idcin
Úr MES PETITES AMOUREUSES eftir Eustache.
SIGURÐUR SVERRIR PÁLSSON
11
MMIJ-
DAGS-
Jean-Paul Belmondo (í miðju) I mynd Resnais, STAVISKY.
IROG
mouton enragé væri með
afbrigðum léleg mynd. Svo
er þó ekki, því hér er um að
ræða nokkuð þokkalega
mynd, án þess að hún sé
sérstök á nokkurn hátt. í
myndinni eru allmargir
þekktir leikarar og hún er
vafalítið gerð með orð ítölsku
kvikmyndaframleiðendanna í
huga, sem sögðu á alþjóð-
legri kvikmyndaráðstefnu
1 967, að ,,það er miklu betra
að segja minna við marga —
en að reyna að segja miklu
meira yfir auðum sætum". í
myndmni er sagt frá banka-
starfsmanni (Trintignant),
sem dag einn hleypir í sig
kjarki og gefur sig á tal við
unga og fallega stúlku. Um
kvöldið hittir hann vin sinn
(Cassel), sem er bæklaður á
fæti eftir bilslys og segir hon-
um frægðarsöguna. Cassel
lætur sér fátt um finnast en
eggjar hann til dáða. Smám
saman kemur i Ijós, að Cassel
er farinn að stýra Trintignant
algjörlega eftir vild, og hann
lætur hann gera hluti, sem
hann sjálfan dreymdi ef til
vill um að gera en gat ekki.
Hann ýtir Trintignant smám
saman út i samkvæmislífið,
skipar honum að kynnast
fallegum stúlkum og ná sam-
bandi við fokriká umsvifa-
menn. Trintignant hlýðir
möglunarlaust þó honum of-
bjóði stundum, það sem
hann þarf að leggja á sig. En
Cassel nær takmarkinu,
Tringnant verður fokrikur og
leiknum er lokið. Cassel
fremur sjálfsmorð. Le
mouton enragé er gerð sem
létt þjóðfélagsádeila og að
meginefni svipar henni til
myndar Claytons, Room at
the Top (sýnd nýlega í sjón-
varpinu), þó sú síðarnefnda
sé öllu alvarlegri og mann-
legri. Deville reynir hins veg-
ar að skapa andrúmsloft
óraunveruleika og firringar,
bæði með því að láta leikar-
ana sýna állka miklar tilfinn-
OLLIIM BROOBUM BEITT
Visage eftir George Franju
og þannig mætti telja áfram,
aðeins frá Frakklandi. En
hvers vegna þessar myndir
fremur en sú, sem nú er
sýnd? kann einhver að
spyrja. Það eru einkum tvær
ástæður, sem leggja má til
grundvallar. í fyrsta lagi, sú.
Le Fantome de la liberté: hjúkrunarkona og munkar í mynd
Bunuels.
að flestar af þessum mynd-
um eru gerðar af leikstjórum,
sem þegar eru þekktir af fyrri
myndum sínum hjá íslensk-
um áhorfendum (Bunuel,
Chabrol, Franju, Malle,
Resnais og Ferreri) og það er
alltaf áhugavekjandi að geta
fylgst með þróun þeirra
manna, sem taldireru standa
fremst í listgreininni, frá
einni mynd til annarrar. í
öðru lagi sú, að það hefði
verið nær að kynna verk
manna, sem vekja sifellt á
sér meiri athygli (Rivette,
Eustache, Sautet og
Makavejev, sem reyndar er
júgóslavi, en gerði Sweet
Movie í Frakklandi) og reyna
síðan að halda áfram að sýna
myndir eftir þessa menn, i
stað þess að skjóta inn einni
miðlungsmynd eftir mann,
sem virðist vera farinn að
minnka framleiðsluna og
aldrei hefur náð þvi að verða
þekktur utan heimalands
síns.
Ef þessar mánudagssýn-
ingar sem þýða 15 til 16
myndir á ári, eiga að þjóna
hinum upprunalega tilgangi
sínum, verður að velja mynd-
ir með einhverri fyrirhyggju
og styðja valið einhverjum
röksemdum. Þetta leiðir okk-
ur að spurningu, sem gaman
væri að fá svar við: Hver
velur myndir til mánudags-
sýnmga? Trúlega fást engin
skýr svör við þessari spurn-
ingu fremur en mörgum öðr-
um, sem varpað hefur verið
fram hér á síðunni i gegnum
árin, en vonandi sér þó ein-
hver sóma sinn í því að upp-
lýsa mig og lesendur um
þetta atriði og þá ef til vill
einnig um það, hvers vegna
þessi mynd var tekin til sýn-
inga. Nú mætti ætla eftir
þennan fyrirlestur um gæði
mánudagsmynda, að Le
ingar og brúður og jafnframt
með hraðri atburðarás, mikl-
um klippingum og óvenju-
legum, örstuttum innskots-
myndum á nokkrum stöðum,
(brot úrsekúndu), sem fæstir
munu festa augu á, en hjálpa
til að rugla áhorfandann
augnablik og skapa óöryggi.
Samband Trintignant og
Cassel minnir ef til vill á Dr.
Jekyll og Mr. Hyde, eða að-
ferðir Sören Kirkegárd, en
Cassel er rithöfundur (eða
leggur fyrir sig skriftir) og
segist ætla að skrifa bók um
reynslu Trintignant. Inn I
miðri mynd spyr ein vinkona
Trintignants hann að því,
hvort hann hafi lesið siðustu
bækur Cassels og kvartar
undan þvl að þær séu skrítn-
. ar. Ef til vill stafar firring
myndarinnar af þvl að hún sé
gerð upp úr endursögn Cass-
els fremur en upplifun
Trintignants? SSP.
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 22. MAÍ 1977