Morgunblaðið - 07.02.1980, Blaðsíða 16

Morgunblaðið - 07.02.1980, Blaðsíða 16
16 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 7. FEBRÚAR 1980 Wajda An deyfingar: Pólland 1978. Stúlkurnar frá Wilko: Pól- land 1979. Áður hefur verið minnst nokkuð á Marmaramann- inn eftir Wajda og myndin, sem hann gerir strax á eftir, Án deyfingar, fjallar ekki um ósvipað efni, þó með öðrum hætti sé. Wajda tek- ur hér fyrir þekktan sjón- varpsfréttamann, sem hefur sérhæft sig í málefnum þriðja heimsins og ferðast mikið í þessu skyni. Hann er því sjaldan heima, en þar ef tir SIGURÐ SVERRI PÁI^SON gerast ýmsir atburðir bæði meðal hans nánustu og í pólsku þjóðlífi, sem hann getur hvorki skilið né metið rétt. Eiginkona hans hleyp- ur frá honum til annars manns, en sá maður er um leið talsmaður nýrra hug- mynda, t.d. í bókmenntum og verður höfuðandstæðing- ur fréttamannsins og hinna stöðnuðu hugmynda hans. Jafnframt þessu er eins og kippt sé í spotta í öllu kerfinu, hér og hvar, þannig að smám saman er starfs- möguleikum fréttamanns- ins lokað. Wajda dregur í lokin upp óhuggulega mynd af skilnaðardómstóli, þar sem lögfræðingur eiginkon- unnar dregur fram hvert vitnið af öðru, sem vísvit- andi er látið bera ljúgvitni gegn fréttamanninum. („Hvernig ætlar þú að sanna það, sem ekki er satt," spyr hann lögfræðing- inn fyrr í myndinni, um leið og hann neitar að gefa eftir skilnað. „Sannanir eru ekk- ert vandamál," er svarið). Stúlkurnar frá Wilko er persónulegri og ristir dýpra í mannlýsingu en fyrri myndir Wajda, er róm- antískari og nær laus við pólitíska ádeilu. Hér segir frá manni á fertugsaldri, sem snýr til baka til æsku- stöðva sinna og hittir þá aftur fimm systur, sem hann hafði kynnst fimmtán árum áður. Það kemur í ljós, að sú sem Viktor hafði verið hrifin af er dáin fyrir alllöngu, hinar eru giftar eða fráskildar mæður nema sú yngsta, Tunia, sem líkist hinni dánu systur og verður líkt og hún, hrifin af Viktor og biður hann um að giftast sér. Viktor gerir sér hins vegar enga grein fyrir því, hvaða áhrif hann hefur á stúlkurnar, sem innst inni eru allar hrifnar af honum. Hann daðrar við þær allar jafnt og yfirgefur þær að lokum án þess að taka ákvörðun — iíkt og hann gerði fyrir 15 árum. í sam- tölum kemur það fram, að enginn geti gert sér grein fyrir bestu augnablikum lífs síns, fyrr en hann iítur yfir farinn veg og getur vegið þau og metið í fjarlægð. Viktor er gefið annað tæki- færi til að bæta fyrir fyrri mistök, en jafnvel honum sést yfir þetta augnablik. Hann viðurkennir fyrir móður sinni, þegar hann fer í lokin, að hann hafi látið tækifærin ganga sér úr greipum áður, "en ekki í þetta sinn", segir hann. Daniel Olbrychski fer með hlutverk Viktors og Christ- ine Pascal með hlutverk Tunia. Jeanne Dielman Nýjar myndir í dag og á morgun Stúlkurnar frá Wilko Gestur kvikmyndahátíð- arinnar, belgíski leikstjór- inn Chantal Akerman, kem- ur til landsins í dag og annað kvöld kl. 21 verður hún viðstödd sýningu á mynd sinni, Stefnumót Önnu, frá árinu 1978, en hér segir frá ungri stúlku sem er kvikmyndaleikstjóri og ferðalögum hennar, er hún kynnir myndir sínar. Líta má á þessa mynd sem nokkurs konar sjálfsævi- sögubrot. Önnur mynd eftir Akerman, Jeanne Dielman, verður sýnd á laugardag- inn. í þessari mynd fjallar Akerman um líf húsmóður, ekkju, sem býr með hálf- stálpuðum syni sínum, en efnistökin eru ekkert venjuleg. Akerman hafði áður reynslu af gerð til- raunakvikmynda (experi- mental cinema) auk þess sem hún telur sig náskylda Kafka og þetta tvennt hef- ur mikil áhrif á framsetn- ingu þessa efnis, sem í fljótu bragði virðist ósköp hversdagslegt. Tvær nýjar myndir verða sýndar á hátíðinni í dag. J.A. Martin ljósmyndari (Kanada, 1977) er gerð af Jean Beaudin og hefur myndin hlotið nokkur verðlaun. Martin hefur árlega farið í ljósmyndaleið- angra í 15 ár og skilið eiginkon- una og börnin eftir. Hjónaband- ið er staðnað og eiginkonan ákveður að fara með manni sínum í næsta leiðangur. Ýmsir atburðir gerast í ferð þeirra, sem styrkja eða ógna hjónabandinu. Gildi myndarinnar er fólgið í því, að hér eru tekin til meðferð- ar mannleg vandamál, samskipti kynjanna, og þó að myndin gerist um aldamótin höfðar hún ekki síður til okkar í dag. Ég fæddist, en ... (Japan, 1932) er gerð af japanska meist- aranum Yasujiro Ozu og tekur fyrir á gamansaman hátt þjóð- skipulag og hefð, sem börnin sjá með öðrum augum en fullorðnir. Af nýjum myndum á föstudag, fyrir utan Jeanne Dielman, verð- ur sýnd myndin Woyzek. Woyzek (V-Þýskaland, 1979) er nýjasta mynd Werners Her- zog, gerð eftir samnefndu leik- riti Georgs Biichners, sem sýnt var í Þjóðleikhúsinu fyrir nokkr- um árum. Hér segir frá fátækum hermanni, sem þjóðfélagið fer smánarlega með, ástkona hans er honum ótrú og hann drepur hana, eftir að hann þykist hafa heyrt raddir úr jörðinni, sem bjóða honum að gera svo. Klaus Kinski, einn sérstæðasti leikari Þjóðverja, og þó víðar væri leitað, fer hér með hlutverk Woyzek, en Herzog hefur unnið allmikið með Kinski og segist vera einn af fáum, sem geti ráðið við hann. Woyzek eftir Herzog Ég fæddist, en... eftir Ozu