Morgunblaðið - 07.02.1980, Blaðsíða 27

Morgunblaðið - 07.02.1980, Blaðsíða 27
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 7. FEBRÚAR 1980 27 Friðrik Stefánsson: Stöðugur f eluleikur með hljóðnemann —Það sem kom mér til góða við þetta verkefni var vinna mín við upptökur útvarpsleikrita, því þarna er i raun verið að vinna með sömu hlutina, leikhljóð og samtöl, en munruinn er þó sá að í kvikmynd þarf hljóðupptökumaðurinn sífellt að vera í felum með hljóðnemann, sagði Friðrik Stefánsson tæknimaður, en hann sá um að koma öllum hljóðum á band og hefur starfað sem tæknimaður við Rikisútvarpið í f jölda ára. - Ágúst orðaði það einhvern úti við, en um leið og við fáum vind tíma við mig snemma um vorið hvort ég vildi vera með í þessu verkefni og varð ekki mikið um svör hjá mér í það skiptið enda bjóst ég ekki við því að geta losnað úr vinnu minni hjá útvarpinu. En1 Jón Hermannsson endurtekur spurninguna síðar og ég slæ till þegar ljóst varð að ég gat fengið' það frí sem til þurfti, fékk launa- laust frí í hálfan annan mánuð til að fara með þeim norður og sinna þessu verkefni. Var ekki tilbreyting í því að komast út úr stúdíóinu? — Vissulega var það og þetta var mjög skemmtilegur tími og veru- lega gaman að vinna með öllu þessu fólki. Við vorum ekki nema 7—8 manns, sem unnum að kvik- myndatökunni allan tímann og þetta varð mjóg samstæður hópur og vann vel að sínu. Það var ekki verið að líta á klukkuna og hlaupa í mat og kaffi þegar hún kallaði, heldur gengu menn að verkum sínum og luku þeim eins og til var ætlast án þess að huga nokkuð að tímanum. — Þetta var skorpuvinha, við tókum ekki nema eitt 4—5 daga hlé þessar 7 vikur sem takan stóð yfir og unnum yfirleitt frá kl. 8 að morgni og fram á kvöld. Ég held við höfum ekki nema einu sinni eða tvisvar mætt í kvöldmat á réttum' tíma og auðveldaði það ekki ráðs- konu okkar störfin, en hún sýndi staka þolinmæði og tók á móti hópnum í mat hvenær sem var sólarhrings. Yfirleitt var borðað nesti eða snarl í hádeginu, en síðan máltíð á kvöldin og hún fór ýmist fram klukkan 8 eða 9 eða ekki fyrr en um eða eftir miðnætti eftir því hvernig stóð á hjá okkur. En aftur er vikið að tækniatrið- unum og Friðrik segir það oft vandkvæðum bundið að taka upp hljóð utan dyra: — I sjálfu sér er ekki erfitt að taka upp hljóð úti við því það er ekki um að ræða endurkast frá veggjum og gólfum eða Ioftum og sé veðrið kyrrt þá er besta stúdíóið eða ég tali nú ekki um rok, þá verður þrautin þyngri. Þá er helst til ráða að nota vindskerma eða filt utan um hljóðnemann til að draga úr vindhljóðunum og stundum kom fyrir að við urðum að hætta við upptökur vegna veðursins. — Annað vandamál var við að glíma þegar unnið var við inni- myndatökur í þessum gömlu hús- um, þar sem veggir og loft voru ber en þar vildi endurkast verða mikið og því urðum við að setja upp sérstakar mottur til að draga úr því. En það sem við urðum sífellt að gæta að, og þar átti ég mesta samvinnu við kvikmyndatöku- mennina, var að vera ekki inni á myndinni hjá þeim, en það getur stundum verið erfitt þar sem nauðsynlegt er að vera sem næst því hljóði sem taka þarf upp. Þess vegna reynir maður að fylgja hljóðinu eftir, nota stefnuhljóð- nema þegar teknar eru þannig myndir að vera þarf langt frá verkefninu, eins og t.d. þegar við tókum samtal hjá fólki á gangi í fjarlægð eins og fyrir kemur á einum stað í myndinni og í nokkur skipti eru tekin upp hófahljóð sem nálgast og var sérlega skemmtilegt að finna hversu langt frá við gátum tekið upp þau hljóð þar sem svo stiilt var einmitt meðan á því stóð. í slíkum skilyrðum draga hljóðin mjög langt og hægt er að stilla tækin þannig að þau nái veikum hljóðum þegar réttu skil- yrðin eru fyrir hendi, og þafer hvergi betra að taka upp hljóð en einmitt úti við. — Við áttum mjög skemmtilega samvinnu við fólkið í sveitinni og minnist ég sérstaklega hjónanna á Hofsá, þau héldu okkur veislu á hverjum degi þegar við vorum við tökur á þeirra bæ og það var ekkert sjálfsagð'ara en taka súg- þurrkunina úr sambandi og af- tengja raflínur frá húsinu þegar þess þurfti með og þegar hljóðið frá vélunum gat komið inn hjá okkur, og þetta gerði bóndinn jafnvel þótt hann væri að keppast við að heyja þessa fáu þurrkdaga sem komu, alltaf var hami boðinn og búinn til að auðvelda okkur verkin. — Þessi reynsla er okkur öllum ómetanleg og gaman að hafa starf- að að þessum verkum. Mínu starfi lauk eiginlega þegar allri upptöku var lokið, því þá var hljóðband og filma send í frekari vinnslu erlend- is þar til kom að því að k'lippa og samræma hljóð og mynd. Var mér boðið að vera við það verk líka, en átti þess ekki kost að losna úr vinnu og því unnu þeir að því saman Agúst og Jón Hermanns- son. En verkefnið var verulega skemmtilegt og ekki úr vegi að taka slíka vinnu að sér aftur, enda má segja að hljóðupptökumenn vanti þar sem við erum ekki við störf nema hjá útvarpi og sjón- varpi og ekki alltaf hægt að fá sig lausan þaðan þegar önnur verkefni koma til. Friðrik Stefánsson í „feluleik" með hljóðnemann í gamla bílnum, sem notaður var við kvikmyndatökuna. um við að fá framkólluninni hrað- að en erlendis reyna menn yfir- leitt að skoða filmur strax daginn eftir. Eftir hálfsmánaðar töku fengum við fyrstu filmurnar til skoðunar og við skoðuðum filmur líklega aðeins tvisvar meðan á allri tökunni stóð. í fyrstunni varð okkur ekki um sel því það kom fram einhver titringur á myndinni og héldum við okkur hafa gert einhver mistök, en í ljós kom að þar mátti kenna sýningarvél um og því gátum við haldið ótrauðir áfram og þurftum við ekki að endurtaka nema eitt „skot", en það var vegna þess að gluggatjöld vantaði þar sem þau höfðu hátt að vera. — Annað vandamál við þessa töku var, að þar sem bæirnir voru ekki hlið við hlið, eins og þeir eru í sögunni, urðum við að gæta þess að hafa alltaf réttan bakgrunn og taka ákveðin atriði frá vissum hliðum og áttum til þess að gefa það til kynna að þeir stæðu í rauninni við hlið hvor annars. Þá má nefna að einu atriði urðum við að sleppa, en það átti að vera upphafsatriði og takast á sama stað og lokaatriði myndarinnar fer fram. En til að taka það urðum við að fá algjört logn, því ætlunin var að spegla fjöllin í á, og var búið að segja okkur að logn væri iðulega að morgni dags. Við sett- um því vakt á hverjum morgni í langan tíma og loks þegar rétti morguninn rann upp og allt var tilbúið til tökunnar neitaði mjólkurbíllinn, sem kom við sögu í því atriði, að fara í gang og við urðum að hætta við það allt. Sigurður var beðinn að greina aðeins frá samstarfi leikstjóra og kvikmyndatökumannsins: — Leikstjórinn ræður handrit- inu og leggur ákveðnar línur í sambandi við tökuna, en þegar hann var t.d. að æfa leikara í samtalsatriðum þá fylgdist ég með því og gerði mér í hugarlund hvernig taka mætti þau atriði og ákvaðum við það í sameiningu leikstjórinn og ég, en samstarf þessara aðila er mjög mikið við svona verkefni. Er mikill munur á því að taka á 16 mm filmu og 35 mm? — Það er talsverður munur á því, því í 35 mm filmunni verður allt svo stórt og viðkvæmt í meðfórum og verður t.d. að gæta ítrústu xiákvæmni í sambandi við allar fjarlægðarstillingar. í þessu tilviki urðum við líka að taka tillit til filmueyðslunnar og þar sem ég hefi alltaf verið nokkuð eyðslu- samur á filmuna fannst mér kannski sparað meira en ég vildi. En ég skildi það alveg og það þýðir ekki annað en sætta sig við það, enda unnu allir við þröngar að- stæður og var áríðandi að búa sig sem best undir alla hluti. Ég hugsa að við hófum notað kring- um þrisvar sinnum minna af filmu en talið er eðlilegt í svona mynd. Varðandi filmustærðina má líka nefna að ég held að íslenskt landslag eigi ekki að taka nema á 35 mm filmu, það nýtur sín vart óðruvísi og það nýtur sín vart nema á stóru tjaldi í kvikmynda- húsi. Að lokum nokkur orð um fram- tíðina? — Ég hef enga ástæðu til að halda annað en þaö eigi eftir að ganga vel hjá íslenskri kvik- myndagerð og í því sambandi leggjum við áherslu á að íslend- ingar hafi forgang þegar um er að ræða kvikmyndatökur í landinu og ætti ekki að leyfa útlendingum að flytja inn tæki sín gjaldlaust og starfa hér að vild meðan við höfum fá verkefni. ísland er ein stór leikmynd og við eigum blátt áfram ekki að hleypa útlendingum að þeirri leikmynd. Við höfum barist lengi fyrir því að fá felld niður gjöld af tækjum til kvik- myndagerðar og hafa margir emb- ættismenn tekið með skilningi á þeim málum. En það er ekki eðlilegt að fara alltaf þá leið að sækja um undanþágur, heldur verður að koma til lagabreyting og gefa kvikmyndaiðnaðinum tæki- færi til að byggjast upp, því þá verður kannski hægt að taka af honum skatta og tel ég engin tvímæli á því að hann muni í framtíðinni afla okkur gjaldeyr- istekna. SKRA UM VINNINGA I 2. FLOKKI 1980 Kr. 3.000.000 12602 Kr. 1.000.000 3395 Kr. 500.000 33077 61410 Kr. 100.000 14640 24301 31224 45463 61509 17784 26106 32598 54697 61981 22732 27930 41233 56146 74557 Þessi númer hlutu 30.000 kr: vinning hvert: 5 1197 2949 5C74 6925 9992 10214 12110 14014 15495 16773 19907 136 1274 2999 5096 6959 9941 10314 12223 14227 15501 17008 18949 190 1294 30C0 5129 1001 9907 10424 12227 14296 15566 17033 19991 201 1906 3014 5199 7157 9932 10479 12304 14306 15617 17084 19047 248 1351 3C70 5231 7179 8950 10504 12327 14313 15733 17091 19102 355 1434 3Ö75 5624 7253 9090 10555 12367 14333 15745 17197 19253 360 1550 3C91 5655 7340 9141 10573 12539 14334 15754 17223 19277 392 1559 3105 5719 7447 9157 10614 12567 14397 15793 17292 19319 «»9 1564 3141 5736 74 62 9242 10632 12597 14396 15797 17439 19372 502 1566 3202 5739 7490 9268 10659 12623 14411 15797 17453 19411 53« 1633 3296 5919 7556 9273 10729 12725 14494 15909 17494 19490 964 1749 3495 5916 7605 9296 10749 12694 14510 15944 17503 19524 400 1759 3529 5959 7655 9325 10964 12933 14544 16042 17516 19678 6T4 1949 3531 6103 7706 9524 11002 13171 14596 16005 17537 19622 699 1911 3750 6134 7739 9550 11216 13269 14697 16139 1/631 19683 997 2057 3909 6225 7765 9559 11253 13291 14909 16253 17752 19992 *9S 2101 3931 6270 7941 95*9 11341 13330 14619 16295 17953 20.13« 919 2103 4031 6351 7915 9735 11382 13346 15076 16334 17901 20137 971 2153 4C93 6399 7939 9794 11396 13414 15087 16363 17906 20178 990 2156 4147 6421 6059 9912 11451 13543 15166 16425 18067 20196 1029 2237 4274 6592 9094 9959 11499 13627 15197 16466 18122 20204 1057 2302 4392 6647 9095 9908 11529 13669 15223 16470 18270 20231 1099 2316 4514 6797 9132 9938 11549 13759 15290 16497 16293 20302 1100 2346 4904 6602 9144 9946 11721 13794 15359 16674 18421 20336 1134 2555 4924 6905 9159 9976 11748 13651 15379 16683 18510 20 338 1149 2672 4950 6611 9179 9969 11753 13873 15420 16666 18519 20439 1161 2741 4933 6961 9249 10030 11997 13934 15449 16735 19593 20499 1175 2791 5040 6970 9466 10041 12099 13957 15455 16773 18633 20656 Þessi numer hlutu 30.000 kr. vinning hvert: 20695 25331 2922C 34676 40269 44711 48626 53330 57400 61693 66311 70515 20722 25353 29289 34801 40360 44888 48750 53374 57483 61759 66366 70595 20964 25388 29368 34925 40553 45019 48919 53360 57495 61779 664 17 70614 21010 25413 29378 34986 40627 45240 49001 53418 57574 61926 6647, 70623 21087 25443 29412 35301 40742 45325 49085 53436 57649 61949 66564 70654 21123 25470 29431 35364 40777 45575 49230 53468 57706 61970 66569 70663 21136 25486 29575 35379 40793 45577 49409 53512 57742 61993 66575 70703 21195 25541 29580 35466 40801 45668 49436 53526 57791 62027 66580 70708 21238 2 5642 29597 35471 40991 45697 49479 53540 57821 62200 666C5 70762 21241 25669 29612 35717 41007 45784 49510 53560 57841 62202 66618 70894 21259 25672 29636 35785 41059 45836 49534 53565 57897 62211 66631 70902 21278 25732 29659 35822 41149 45856 49546 53574 57933 62331 66744 70973 21315 25733 2972C 35919 41248 45862 49568 53592 57956 62344 66752 71057 21386 25758 29850 35935 41258 45885 49634 53673 57992 62359 66754 71063 21587 25826 29894 36107 41342 45887 49675 53697 56030 62385 668"^ 71140 21654 25831 30103 36160 41399 46013 49679 53702 58161 62468 66955 71413 21683 25903 30123 36218 41422 46094 49764 53704 58261 62473 67057 71422 21771 25951 30141 36260 41459 46307 49778 53709 58325 62604 67164 71439 21775 25959 30162 36317 41535 46326 49914 53745 56401 62651 67216 71523 21996 26042 301*32 36363 41552 46363 49932 53776 58421 62722 67269 71627 22080 26081 30276 36406 41605 46460 49961 53825 56431 62801 67303 71778 22108 26287 303CO 36525 41693 46472 50026 53851 56471 62866 67318 71966 22297 26298 303C3 36625 41757 46473 50103 53981 56522 62908 67477 71995 22300 26324 50509 36639 41860 46554 50230 54050 56576 63092 67310 72332 22404 26496 30793 36683 41863 46571 50237 54C65 58614 63125 67716 72340 22448 26586 31203 37026 41972 46728 50289 54277 58616 63212 67779 72361 22561 26623 31308 37138 42025 46799 50356 34297 58679 63216 67925 72413 22592 26649 31374 37159 42050 46801 50396 54570 58703 63218 68010 72416 22600 24657 31414 37175 42052 46150 50535 54619 58786 63234 66125 72518 22630 26674 3154C 37233 42211 46864 50630 54643 56943 63362 661.. 72538 22647 26784 31574 37245 42252 46940 50674 54656 58965 63402 68224 72715 22660 26808 31595 37338 42329 46957 50724 54706 54161 63405 66235 72840 22686 26857 31631 37416 42359 47057 50731 54755 59210 63652 tr 72849 22838 26876 31873 37560 42395 47290 50835 54794 59264 63738 68352 72910 22953 26968 31892 37690 42484 47337 50945 54814 59460 63895 6840* 73067 22972 27151 31910 37734 42522 47346 51004 54905 59521 63898 68434 73069 22974 27271 31923 37776 42634 47356 51066 55045 59587 63936 bB' 73117 23058 2742 8 32037 37862 42635 47358 51179 55137 39648 63947 68497 73202 23134 27470 32038 37867 42891 47417 51326 55157 59690 64107 686" 73235 23175 27493 32068 37678 42918 47560 51351 55197 59803 64112 6865* 73282 '23335 27532 32113 37951 42998 47579 51370 55326 59859 64280 68720 733»» 23342 27608 32283 37975 43025 47621 51388 55447 59976 64309 66724 73496 23427 27659 32334 38038 43150 47627 51408 55456 60030 64393 68768 73315 23630 27761 32375 38186 43190 47658 51450 53523 60096 64396 68881 73524 23696 27791 32419 36197 43230 47740 51533 55688 60142 64482 68934 73526 23734 27857 32442 36252 43346 47743 51583 55712 60169 64576 68949 73646 23842 27917 32520 38381 43360 47752 51728 55739 60253 64630 66983 73665 23869 27937 32544 38402 43484 47759 51743 55773 60262 64666 69083 73705 23966 27965 32570 38508 43504 47862 51827 55815 60275 64715 69134 73783 24001 28201 32722 38906 43506 47887 51836 55866 60329 64760 69269 73806 24105 2 8202 32750 38948 43574 47904 51651 55873 60456 64789 69325 73871 24160 28214 32787 38977 43590 47927 51913 55911 60507 64676 69429 73415 24261 28218 32895 38978 43743 47936 51990 55997 60578 65023 69498 74057 24268 28264 32952 38995 43771 48084 52047 56066 60593 65119 69578 74062 24300 26277 32996 39118 4382 8 48101 52078 56199 60599 65248 69635 74300 24317 28308 33388 39150 43858 48134 52082 56299 60642 65326 69669 74396 24319 28407 33416 39170 43914 48171 52128 56521 60699 65365 69715 74411 24323 28424 33467 39218 44138 48177 52309 56523 60822 65592 69724 74492 24327 28461 33669 39239 44186 48183 52331 56553 60840 65610 69779 74643 24371 28512 33682 39257 44250 48235 52397 56564 61002 65652 69824 74437 24427 28541 336C3 39310 44305 48248 52416 56594 61042 65690 69975 74669 24446 28722 33634 39407 44331 48282 52560 56749 61072 65613 69991 74722 24513 28763 33670 39658 44353 46311 52585 56809 61075 65845 69994 74727 24703 28766 33964 39759 44364 48323 52695 56631 61170 65672 69999 74648 24934 28772 34215 39845 44373 48361 52743 36853 61176 65933 70107 25016 28794 34243 39866 44388 48412 52847 56862 61237 65971 70129 25076 28876 34256 39995 44470 48447 52886 57077 61390 65975 70191 25099 28994 34274 40008 44540 46472 52929 57143 61440 66001 70193 25157 29027 34341 40026 44564 46532 52964 57180 61448 66002 70234 25209 29049 34366 40053 44591 46596 53067 37262 61571 66012 70329 25244 29111 34613 40266 44643 48607 53095 57269 61635 66285 70429 Arttun vlnnlngamiða haf»t 15 dögum •ftir útdrátt. VðruhappdrcBtti S.Í.B.S.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.