Morgunblaðið - 07.02.1980, Blaðsíða 26

Morgunblaðið - 07.02.1980, Blaðsíða 26
26 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 7. FEBRÚAR 1980 Hér fara á eftir viðtöl við þrjá tæknimenn, sem unnu að gerð kvik- myndarinnar Land og synir eft- ir sögu Indriða G. Þorsteins- sonar, en fyrir- tækið ísfilm stendur að gerð hennar. Tæknimennirnir eru Sigurður Sverrir Pálsson kvikmynda- tökumaður, Friðrik Stefáns- son hljóðupp- tökumaður og Jón Þórisson er sá um gerð leik- mynda. Fleiri tæknimenn komu að sjálf- sögðu við sögu og mætti t.d. nefna Freygerði Magnúsdóttur sem sá um bún- inga, Ingibjörgu Briem aðstoð- arleikstjóra og Ara Kristinsson aðstoðarkvik- myndatöku- mann. Jón Þórisson: Allir hjálplegir við að útvega gamla hluti — Ég er nú eiginlega uppal- inn hjá Leikfélagi Reykjavíkur og var „dreginn" út í þessa leikmyndagerð kornungur og hef frá 16 eða 17 ára aldri vart fengist við önnur störf en leik- myndagerð, sagði Jón Þórisson, en hann sá um ailar leikmyndir i Landi og sonum. Kvaðst hann hafa verið fastráðinn hjá L.R. í nokkur ár, fyrst var hann aðstoðarmaður og gerði síðan eigin leikmyndir eftir að hafa stundað nám í Handíða- og myndlistarskólanum. — Eftir nokkurra ára störf hjá L.R. fór ég að starfa hjá sjónvarpinu og sótti m.a. nám- skeið erlendis í tengslum við starfið þar, en síðan hefi ég rápað á milli þessara staða og fengist við leikmyndagerð auk þess sem ég hef tekið að mér nokkur verkefni fyrir leikfélög úti á landi. — Mér finnst ágætt að skipta svona um vinnustað, þar eru ekki viðhöfð sömu vinnubrögðin og það þarf að líta á hlutina frá mismunandi sjónarhornum. En hvernig gengur leikmynda- gerðin fyrir sig? — Þegar verk hefur verið val- ið til sýninga, t.d í leikhúsi, og valinn hefur verið leikstjóri og leikmyndateiknari, liggur fyrst fyrir að lesa verkið í gegn og eftir að þeir hafa rætt málin reyna þeir að komast að sameig- inlegri lausn og leikmyndateikn- arinn starfar síðan eftir þeim ramma. Það getur verið mjög misjafnt hversu þröngur sá rammi er, í sumum verkum er beinlínis sagt fyrir hvernig leik- myndin skuli vera, en í verki eins og t.d. „Er þetta ekki mitt líf?" erum við tiltölulega frjálsir að því hvernig þetta er unnið. Það má segja að mestur vandinn sé að gera „ekki neitt". Það er enginn vandi að búa til eitthvert bákn. Jón Þórisson (með kaffibollann) og Jón Hermannsson við einn gamla bílinn. í sjónvarpi eru vinnubrögðin svolítið öðruvísi, þar eru notaðar fleiri víddir, vélarnar eru allt í kringum hlutina ef svo má segja. Aftur á móti eru möguleikarnir til að „falsa" og eða plata áhorfandann fleiri. — En þegar hugmynd að leik- tjöldum er fengin og ef tími er nægur gerum við yfirleitt fyrst líkan af leikmyndinni, síðan vinnuteikningar og síðan er smíðað, teiknaðir búningar o.s.frv. og vinna jafnan menn með leikmyndateiknaranum, sem hann er eins konar verk- stjóri yfir, og í sameiningu leysa þeir þau vandamál og breyt- ingar, sem gera þarf. — Vinnubrögðin í kvikmynd eru að miklu leyti hin sömu, þ.e. það þarf að finna réttu staðina, réttu hlutina, búningana, mun- ina o.s.frv. og gæta þess að allt falli að þeirri hugmynd sem teiknari og leikstjóri hafa gert sér. Þegar ég kom til skjalanna voru þeir Ágúst og félagar komnir með ýmsar hugmyndir og mögulega staði til að kvik- mynda á en þegar við vorum staddir nyrðra til að kanna þau mál hitti ég kunningja minn sem sagði okkur af góðu samkomu- húsi í Svarfaðardal, sem gæti hentað og það varð úr að við fundum þar flest það er hentað gat til töku á myndinni. — Ýmis vandamál þurfti þó að leysa eins og t.d. að samræma útlit því að á einum bænum tókum við upp útiatriðin en urðum að fá inni á öðrum bæ til að taka upp inniatriðin o.s.frv. I þessu sambandi er vert að geta þess, að við vorum nánast inni á gafli hjá fólki, fengum leyfi til þess að breyta um lit á bæjar- húsunum, breyta um veggfóður, taka fjölskyldumyndirnar niður af veggjunum og setja aðrar í staðinn og voru allir mjög hjálp- legir og lögðu sig alla fram við að aðstoða okkur. Menn drógu upp úr pússi sínu gamla hluti, sem löngu er hætt að nota í dag og ef þeir áttu ekki hlutinn, sem okkur vantaði, þá voru þeir óðar komnir út um allar sveitir til að útvega okkur þá. — En þegar taka á kvikmynd eins og þessa er mikilvægt að finna stað þar sem nánast allt er við höndina. Þannig var það í Svarfaðardal, og ekki þurfti að eyða löngum tíma í að ferðast með fólkið á milli staða og hafa það verklaust á meðan. Við þurftum ekki lengra en til Hjalt- eyrar til að finna það þorp og flest þau hús er við þurftum og meira að segja fundum við þarna í sveitunum gömlu bílana sem koma við sögu. — Það er margs að gæta í sambandi við kvikmynd og stundum getur verið erfitt að útiloka óviðkomandi hluti. Sem dæmi mætti nefna að þegar myndaður var fjárreksturinn á leið niður fjallið skall á með slyddu og urðu okkar menn að sjálfsögðu holdvotir þar sem þeir voru í þeirra tíma klæðnaði, sem ekki varðist regni nægilega vel, en hinir rekstrarmennirnir, sem ekki voru beint á okkar vegum brugðu sér náttúrlega í gulu regnstakkana sína. Ekki var hægt að stoppa og snúa fénu upp á fjall aftur og því varð bara að reyna að taka myndina þann- ig að útiloka mætti gulstakkana og nota ekki þau myndskeið, sem þeir koma fyrir í. Á sama hátt áttum við í basli með sumarbú- stað í síðustu atriðum myndar- innar. Það var leyst með því að setja hestvagn og fleira dót upp á hæð fyrir framan bústaðinn og á sama hátt urðum við að breyta olíutanki við einn bæinn í hey- sátu o.fl. , Myndirðu taka aftur svona verkefni ef það byðist? — Alveg örugglega og þó svo maður heiti því eftir hverja svona törn að gera þetta aldrei aftur, þá er þetta eins og með blessuð hrossin að þangað leitar klárinn sem hann er kvaldastur — (eða þannig sko). Sigurður Sverrir Pálsson: Landslagið nýtur sín aðeins á stórri f ilmu ust ekki, því það var alltof dýrt að láta rífa þá upp. — Eitt af því sem er erfiðast við alla kvikmyndagerð hérlendis er að við þurfum að senda allar filmur til vinnslu í útlöndum og það getur tafið nokkuð fyrir. Það er nauðsynlegt að skoða strax það sem búið er að taka til að vita hvort ekki er allt í lagi og þar sem við vorum með tæki a leigu gat ýmislegt komið upp og því reynd- — Þessi mynd er eiginlega fyrsta alíslenska kvikmyndin í fullri lengd og segja má að hún sé frumraun okklar allra sem við hana unnum, frumraun við töku á 35 mm íilmu, segir Sigurður Sverrir Pálsson kvikmyndatökumaður, sem sá um tökuna á Landi og sonum og hafði sér til aðstoðar Ara Kristinsson. Sigurður er spurður hvenær starf kvikmyndatökumannsins hef jist: — Starf tökumannsins þarf að tignarleg og há. Við ræddum við hefjast sem fyrst, en ég kom ekki til skjalanna fyrr en í byrjun júní þegar ljóst var að ég myndi ekki sinna verkefninu um Snorra Sturluson og því sló ég til þegar ég var spurður hvqrt ég gæti tekið þetta að mér. Ég hitti þá fyrir norðan í byrjun júlí og voru þeir búnir að flækjast um allar sveitir og ekki búnir að finna nægilega góða staði og þegar ég kom á flugvöllinn um hádegisbil var strax haldið norður í Svarfaðardal og þar urðu allir mjög hrifnir af þeim möguleikum, sem þar var að finna. Fjöllin eru há og dalurinn þröngur og það var því sama hvaða linsa var notuð, alltaf komu fjöllin með og alltaf voru þau jafn heilmargt fólk, tókum myndir o.fl. og síðan héldum við suður og hófum endanlegan undirbúning. Þá gátum við gert okkur í hugar- lund hvernig við myndum byggja upp myndina, hvernig taka mætti hin ýmsu atriði, en við kvik- myndatöku þarf strax að huga að því hvaða stefnu á að taka og með hvaða hætti á að vinna. í þessu sambandi þurftum við að velta því fyrir okkur hvort og þá hverju þyrfti að breyta og fengum t.d. að vita að það kostaði 150 þúsund krónur að fjarLægja einn raf- magnsstaur og urðum því frekar að taka myndina og gæta þess vandlega að nokkrir staurar sæj- Sigurður Sverrir Pálsson (t.h.) kvikmyndatökumaður ræðir við Ágúst Guðmundsson leikstjóra.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.