Morgunblaðið - 01.06.1980, Blaðsíða 31

Morgunblaðið - 01.06.1980, Blaðsíða 31
MORGUNBLAÐID, SUNNUDAGUR 1. JÚNÍ 1980 79 Umsjón: Séra Jón Ðalbtí Hróbjartsson Séra Karl Sisfiirbj&rnsmin Sigur&nr Pdlssan DROTTINSDEGI BIBLíULESTURvfkuna 1.-7. jOní Sunnudagur 1. júní Matt. 28: 18—20 Mánudagur 2. júní. V. Móse. 6: 4—13 Þriojudagur 3. júní Kól. 2: 1—9 Miövikudagur 4. júnf Efes. 4: 1—6 Fimmtudagur 5. júníl. Tím. 3: 14—16 Föstudagur 6. júní Efes. 1; 3—14 Laugardagur 7. júní Jóh. 5: 17—23 „Ég er með yður alla daga" Þrenningarhátíð Matt. 28:18-20. Á þrenningarhátíð er gott að horfa um öxl yfir há- tíðartímabil kirkjuársins og gleðjast yfir öllum þrem stórhátíðum kristninnar, jól- um, páskum og hvítasunnu. Allar þessar hátíðir flytja okkur kröftugan boðskap um grundvallarsannindi krist- innar trúar, þær boða trú á þrí-einan Guð sem opinber- ast okkur sem Guð faðir, skaparinn, Guðssonur, frels- arinn og heilagur andi, hugg- arinn. Á jólum fögnum við komu frelsarans, á páskum sigri hans yfir dauðanum og á hvítasunnu, afmælisdegi kirkjunnar, minnumst við þess að Kristur kom í heilög- um anda til lærisveina sinna til þess að gefa þeim kraft og djörfung til að fara af stað með þetta blessaða fagnaðar- erindi. Boðskapur þessara þriggja hátíða tengist sterkt saman, og þegar þær eru skoðaðar hver fyrir sig verður það mjög ljóst að vægi þeirra er jafn mikið. Við getum ekki sleppt því að halda eina hátíðina, — ekki sagt að ein sé þýðingarmeiri en önnur og þá á ég við þann boðskap sem þessar hátíðir flytja. Eitt guðspjallið á þrenn- ingarhátíð er skírnarskipun og kristniboðsskipun Jesú, sem er á þessa leið: „Allt vald er mér gefið á himni og jörðu. Farið því og kristnið allar þjóðir, skírið þá til nafns föðurins og sonarins og hins heilaga anda og kennið þeim að haida allt það sem ég hefi boðið yður. Og sjá, ég er með yður alla daga, allt til enda veraldar- innar." Þessu skýra boði Jesú hef- ur kristin kirkja reynt að hlýða á öllum öldum og reynir enn. Á þrenningarhátíð er gott að minnast þessara sterku orða því þau ber að skilja sem niðurstöðu þess hjálp- ræðis sem Jesús kom til að veita okkur mönnunum, þess hjálpræðis sem hvað skýrast birtist í boðskap stórhátíð- anna þriggja. Það er á grundvelli þessa boðskapar sem lærisveinar Krists eiga að fara út um allan heiminn og ávinna menn fyrir Krist og skíra þá í nafni heilagrar þrenningar. Þetta stóra hlutverk var ekki árennilegt fyrir 11 læri- sveina, en á orðunum hér að framan sjáum við að þeir voru ekki einir, þeir máttu leggja af stað í krafti fyrir- heitisins. „Ég er með yður alla daga" — þetta fengu lærisveinarnir ómælt að reyna og allar kynslóðir síðan, því þetta fyrirheit er í fullu gildi. Allt kristniboð og allt kristilegt starf væri í raun- inni alveg vonlaust ef þetta fyrirheit væri ekki fyrir hendi. Kristin trú væri eins og hver ónnur kraftlaus stefna ef kristnir menn reyndu það ekki dag frá degi að Jesús Kristur er Iifandi, upprisinn, nálægur frelsari sem stendur við fyrirheit sín og gefur raunverulegan styrk og kraft til að berjast trúar- innar góðu baráttu. „Ég er með yður alla daga." — Þetta er ekki að- eins ætlað postulum og kennimönnum heldur öllum kristnum mönnum, öllum sem skírðir eru til nafns Jesú og vilja lifa í skírnarnáðinni. Leyfum guðspjalli þessar- ar hátíðar að minna okkur á nærveru hins upprisna og náð hans, því hún er ný með hverjum degi. Þrenning Þrenningarhátíðin minnir á kenning- una um hinn þríeina Guð. Sjálf er hátíðin ekki forn, heldur ákveðin af Jóhannesi páfa 22. snemma á 14. öld. Hátíðin er einstæð meðal hátíða kirkju- ársins, þar sem hún minnist ekki atburð- ar úr lífi Drottins eða postulanna, heldur trúfræðikenningar. Þótt Þrenn- ingarhátíð sé ekki forn þá er þrenning- arkenníngin jafngömul kristinni trú. Orðið þrenning kemur ekki fyrir í Biblíunni en hugsunin er þar og talað um hinar þrjár persónur guðdómsins. Kenn- ingin um hinn þríeina Guð er ekki niðurstaða mannlegra vangaveltna, held- ur miklu heldur reynsluþekking, sprottin af reynslu okkar af samfélaginu við Guð. Guð birtist mönnum á þrennskonar hátt. Hann birtist sem hinn himneski faðir, sem Jesús talaði svo mikið um. Hann birtist sem Jesús Kristur, Guðs sonur, sem sagði um sjálfan sig. „Eg og faðirinn erum eitt!" Og hann birtist sem heilagur andi, sem starfar í kirkju Krists. Guð er einn, en við mætum honum sem föðurn- um í sköpuninni, syninum í Jesú Kristi, heilögum anda í kirkju Krists. Við getum snúið okkur til hvers einstaks þeirra í bænum okkar. Þeir birtast okkur allir skírt aðgreindir og aðskildir. En samtímis er Guð aðeins einn. Hinn eini, sanni Guð birtist okkur á þennan hátt. Þegar kirkjan reyndi að útskýra þessa sameiginlegu reynslu trúarinnar, þá notaði hún orðið þrenning (-þrí-eining) og talaði um hinar þrjár persónur guðdómsins. Þegar við tölum um hinar þrjár persónur guðdómsins, þá verðum við að muna, að hér er ekki átt við persónur í þeirri merkingu, að þær séu sjálfstæðir, einangraðir einstaklingar. Við verðum einnig að muna það sem Lúther sagði, að okkar mannlega tungumáli er sama veg farið og skynsemi okkar, að því er um megn að skilja og útskýra sannleikann um þrenninguna, en orðin sem við notum gjöra þó eins góða grein fyrir þessu atriði og unnt er. Kristnin hefur ávallt vitað, að hér stöndum við frammi fyrir leyndardómi, sem við getum aldrei skilið til fulls. Breski rithöfundurinn C.S. Lewis ritar á þessa leið í bók sinni: „Guð og menn" (þýð. Andrés Björnsson, Rvik. 1947): „.. .Hvert gagn er að tala um þríeina veru, ef ekki er unnt að gera sér hana í hugarlund?" Reyndar er gagnslaust að tala um hana. Það sem máli skiptir er að hverfa inn í þetta þríeina líf, og það getur gerst hvenær sem er, — í kvöld, ef þú vilt. Það sem ég á við er þetta: Óbreytt, hversdagsleg kristin manneskja krýpur niður til að biðja bænir sínar. Hún er að reyna að komast í snertingu við Guð. En hún veit að það er líka Guð, sem laðar hana til að biðja, ef hún er kristin manneskja. Guð er í henni, ef svo mætti segja. En hún veit líka, að öll raunveru- leg þekking hennar á Guði stafar frá Kristi, manninum, sem var Guð. Hún veit að Kristur stendur við hlið henni, hjálpar henni til að biðja, og biður fyrir henni. Þú skilur hvað er að gerast. Hún biður til Guðs. Guð er veran á bak við alheiminn — takmarkið, sem hún er að reyna að ná. Guð er líka í sjálfri henni, knýr hana áfram. Hann er hreyfiaflið. Guð er líka vegurinn eða brúin, sem hún er knúin eftir áleiðis að takmarkinu. Svo að allt hið þrefalda líf hinnar þríeinu veru er í raun og veru að starfi í þessu litla, hversdagslega svefnherbergi, þar sem hversdagsleg manneskja biður bæn- ir sínar. Þessi manneskja hefur verið hrifin til æðra lífs, sem ég nefni Zoe eða andlegt líf. Hún dregst að Guði, Guð dregur hana, en samt heldur hún per- sónuleika sínum. Og svona fór guðfræðin af stað. Menn höfðu þegar óljósar hugmyndir um Guð. Þá kom maður sem kvaðst vera Guð, og hann var ekki þessháttar maður, að hægt væri að skella skollaeyrum við því sem hann sagði og telja hann brjálaðan. Hann fékk menn til að trúa sér. Þeir hittu hann eftir að þeir höfðu séð hann líflátinn. Og síðar, er þeir höfðu myndað dálítinn félagsskap eða samfélag fundu þeir líka einhvernveginn til Guðs innra með sér. Hann stjórnaði þeim og gerði þá færa að gera það, sem þeim hafði áður verið um megn. Og þeir sáu, er þeir höfðu rannsakað þetta allt saman, að þeir höfðu öðlast skilgreiningu kristinna manna á þríeinum Guði. Eins og þú sérð þá er þetta enginn tilbúningur. Guðfræðin er á vissan hátt reynsluþekking. Einföldu trúarbrögðin eru hins vegar tilbúningur. Ég segi að þetta séu raunvísindi í vissum skilningi ... Ef kristindómurinn væri einhver tilbúningur úr okkur, gætum við auðvit- að gert hann einfaldari. En það er hann ekki. Um einfaldleika getum við ekki keppt við fólk sem er að finna upp trúarbrögð. Hvernig ættum við að geta það? Við erum að glíma við staðreyndir. Þeir sem þurfa ekki að hirða um neinar staðreyndir, geta auðvitað gert mál sitt einfalt."

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.