Morgunblaðið - 12.03.1983, Blaðsíða 36

Morgunblaðið - 12.03.1983, Blaðsíða 36
36 MORGUNBLAÐID, LAUGARDAGUR 12. MARZ 1983 Guðrún Pálsdótt- ir - Minningarorð Fædd 20. ágúst 1924 Dáin 1. marz 1983 Hverfleika hins mannlega ber að á margan hátt, en aldrei eins og þegar dauðinn bregður ljá sínum bráðlega og fyrirvaralaust. En at- hvarf og vitund lifenda er fest í tryggð og söknuði, langt af ætlun og vegi hins hverfandi hvels. Lífið á sína töfrasprota í vitund þess er var, minningar og góðar vonir. Öllu, sem er gengið, verður aldrei svift á braut. Ef til vill verður það aftur í endurfundum og endurný; - un, þar nær skilningur okkar ekki til. Mér er þetta sannarlega í huga, þegar ég minnist æskuvinkoru minnar, Guðrúnar Pálsdóttur fiá Litlureykjum í Flóa. Við ólumit upp í nágrenni, bæirnir eru skildir að af mjórri mýri, einkennd af rimum og dælum, sérkennum landsins á Þjórsárhrauninu. Sam- týni var ekki, en styttra á milli bæjanna, en margra er svo eru settir í sveit. Æskan er á stundum fjarlægur draumur hins fullorðna, og ef til vill er svo fyrir mér. En samt finn ég margt frá æskuárum, er seður hugann, þegar aldurinn færist yfir í vissum hvörfum. Við leik og starf var gott að skipta við Litlureykjasystkinin. Þau voru sex, nú eru tvær systurnar horfn- ar yfir landamæri þess ókomna. En minningin lifir í vitund minn- inganna, fest og ívafin síglaðlegri mynd æskunnar. En í lífi sveita- æskunnar á þriðja og fjórða ára- tug 20. aldarinnar brá sól brátt birtu í dvalarstöðum og atvinnu. Við urðum að leita á nýjar slóðir, þar sem við festum rætur í nýjum jarðvegi, ólíkum þeim er var í æskusveitinni. Frá því urðu kynni strjál og leiðir ólíkar. Ég fluttist til Reykjavíkur, en Guðrún Páls- dóttir festi ráð sitt og bjó á Sel- fossi. Á stundum hitti ég hana hjá systrum mínum þar, og var ánægjulegt að ræða við hana. Hún bar einkenni ættar sinnar í skemmtilegum samræðum, heill- andi fróðleik og sagnaskemmtun eins og títt er um margt fólk af Keldnaætt. Guðrún Pálsdóttir var fædd 20. ágúst 1924 á Litlureykjum. For- eldrar hennar voru hjónin Vilborg Þórarinsdóttir Öfjörð og Páll Árnason. Vilborg er af þekktum ættum, Thorarensenum og Öfjörð- um, en lengra fram af frægum höfðingja- og gáfuættum norð- lenzkum. En Páll var frá Hurðar- baki í Ásum af þekktum rangæsk- um ættum, Keldnamönnum og Víkingslækjarætt. Hann bar ein- kenni ættar sinnar glögg og skír. Rangæskir frændur hans voru honum kærir í minningum og tali og byggð þeirra var land drauma og fegurðar, en landkostir Flóans og ánægjan af því að njóta þeirra í búskap og lífsnautn allri, voru honum í raun réttri langtum meira. Guðrún Pálsdóttir ólst upp við öll venjuleg störf sveitastúlkunnar í fjólmennum systkinahópi og grennd góðra nágranna. Ung fór hún til vinnu frá heimili sínu, því hún var með afbrigðum dugleg. Ég minnist þess, að Pálmi rektor Hannesson dáðist mikið að dugn- aði hennar og hugulsemi, en hún var í vist hjá honum um skeið. Það var heldur ekki að ástæðulausu. Guðrún var atkvæðamikil að hverju sem hún gekk, og voru mannkostir hennar sannir og miklir, einkenni af erfð frá sterk- um og föstum stofnum mikilla róta í ættum landsins. Hún þurfti líka á slíku að halda í lífsbarátt- unni, og nýttist henni það af full- um vilja í verkum og heimilis- ánægju. Hún gaf börnum sínum hið bezta veganesti í góðu uppeldi og föstu ráði. Lífsbaráttan er þeim heil og sönn í unaði hamingju af störfum sínum, sem voru fest og try^gð í fyrirmynd góðrar móður. Arið 1945 festi Guðrún ráð sitt og gekk að eiga Egil Guðjónsson, bifreiðastjóra frá Berjanesi í Landeyjum. Þau hófu búskap á Selfossi og áttu þar ávallt heima síðan. Foreldrar Egils eru Guðjón bóndi á Fornusöndum undir Eyja- fjöllum og síðar í Berjanesi í sömu sveit, Einarsson, Pálssonar og kona hans, Guðríður Jónsdóttir frá Reynishólum í Mýrdal. Hann er mikill dugnaðarmaður, vel fróð- ur um rangæskar ættir og sögu, mikill gæðadrengur og mann- kostamaður. Þau eiga 9 börn. 1. Svanborg ljósmóðir gift Sig- fúsi Ólafssyni tónlistarkennara. Þau eiga eitt barn. 2. Páll bifreiða- stjóri kvæntur Hönnu Birnu Bjarnadóttur. Þau eiga þrjú börn. 3. Guðjón vélstjóri kvæntur ólínu Jónsdóttur. Þau eiga þrjú börn. 4. Stefán sjómaður kvæntur Katrínu Ríkharðsdóttur. Þau eiga eitt barn. 5. Pálmi vélstjóri,. unnusta hans Heiðdís Þorsteinsdóttir. 6. Gunnar skipstjóri kvæntur Sæ- unni Lúðvíksdóttur. Þau eiga eitt barn. 7. Guðríður gift Guðmundi Sigurðssyni vélamanni. Þau eiga eitt barn. 8. Sigrún í fjölbrauta- skóla í Reykjavík. 9. Sigríður í heimahúsum. Öll börn Guðrúnar og Egils eiga heima á Selfossi, nema Stefán, sem býr í ólafsvík. Þegar Guðrún hafði komið börnum sínum upp, hóf hún vinnu hjá póstinum á Selfossi og vann þar af mkilli atorku til hinztu stundar. í starfinu þar naut hún sín vel, eignaðist marga góða og trygga vini. A liðnu hausti hitti ég Guðrúnu Pálsdóttur í hinzta sinni í afmæli mágs hennar. Það var gleðistund og lék hún á als oddi að venju. Svipmót hennar og framkoma er mér í ljósu minni, gleði hennar og skemmtilegar frásagnir í hópi systkina og vina. Að leiðarlokum er mikil ánægja að hafa átt vináttu Guðrúnar Pálsdóttur. Hryggð setur að huga mínum, að vita, að hún er horfin. En stundin er hröð, en hið ókomna er meira. Þar kann enginn leiðir. Ég votta eiginmanni hennar, Agli Guðjónssyni, börnum þeirra og öðrum ástvinum og vinum, mína fyllstu samúð. Jón Gíslason Kveðja frá systur „Hve oft hef ég ekki siglt tneö ykkur í draumum mínum. Og nú siglið þið inn í vöku mína,sem er enn dýpri draumur. Ég er ferðbúinn, og segl langana minna bíða byrjar. Aðeins órskotsstund mun ég anda að mér þessu kyrra lofti, ör- skamma stund mun ég líta um öxl með trega í augum. Síðan mun ég halda á fund ykk- ar, væringi meðal væringja. Og þú mikla haf, andvaka móð- ir, sem ein ert frelsi og friður hinna fallandi vatna, eftir skamma stund fell ég til þín, ógrynnisdropi í sæ hins eilífa." (Spámaðurinn) Kalt var í veðri og snjór yfir öllu, þegar systir mín veiktist. Það voru dimmir dagar. Svo hlýnaði skyndilega í veðri, og blá stjúpa fór að blómstra í garðinum mín- um. Mér fannst það bending um batnandi heilsu systur minnar. Og enginn var hughraustari né glað- ari en hún sjálf, hún miðlaði okkur öljum, sem næst henni stóðu af sinni ótæmandi lífsgleði. Hún var máttarstólpi, sem aldrei brotnaði. Skyndilega, þriðjudag- inn 1. mars, kólnaði í veðri á ný og stjúpan í garðinum mínum dó. Ég heimsótti systur mína og sat hjá henni til kl. 8 um kvöldið, á Borg- arspítalanum. Við glöddumst saman, hvoruga grunaði að það væri í síðasta sinn í þessum heimi. Hún veifaði mér giaðlega, þegar ég gekk út. Klukk- an 10 um kvöldið hvarf hún á braut, á annað tilverustig. Ég er sannfærð um að nú dvelur hún með foreldrum okkar, og elsku- legri systur Ingibjörgu, sem fór frá okkur 1967, í blóma lífsins og allir syrgðu mikið. Ekki síst Guð- rún. Skömmu eftir andlát Ingibjarg- ar, dreymdi Guðrúnu að henni fannst hún heimsækja systur sína ! annan heim. Glöddust þær sam- an og ferðuðust á hestum í fögru landslagi. Blasti við þeim dýrlegt fjall. Gunna sagðist hafa spurt Imbu hvort allstaðar væri svona fallegt þarna? Þá sagði Ingibjörg: „Þetta er nú ekki mikið, ég vildi að ég gæti sýnt þér á bak við fjallið, þar er fallegt, ég má bara ekki sýna þér þangað strax." Nú hefur hún séð á bak við fjall- ið. Kæri Egill mágur og börn, megi sorg ykkar sefast, og ljósið fylla hugi ykkar. Þið hafið átt góða daga saman. Og alltaf var jafn gott að heimsækja ykkur. Öllum var tekið opnum örmum. Guðrún reyndist foreldrum okkar mjög góð dóttir, var þeim stoð og stytta á elliárum þeirra. Til dæmis, þegar mamma gat ekki lengur séð um þvotta, bætti Guð- rún því við sinn stóra þvott, þó hún væri sjálf sárþjáð af exemi á höndum. Heyrði ég hana aldrei kvarta, fannst þetta sjálfsagt. Þetta gat ég aldrei full þakkað. Guðrún gaf mér hlutdeild f sinni fyrstu móðurgleði og trúði mér fyrir Svanborgu á fyrsta ári stundum viku eða meira. Þetta var mér dýrmæt reynsla. Ég vil kveðja Guðrúnu systur með virðingu og þökk með stefi úr fegursta vöggu- ljóði sem ég kann: „Pú munl vakllft mvii HÓI, (íuó mun vitia um þitt ból." _ . , Stefanía Það koma fyrir atvik í lífi okkar sem við eigum erfitt með að trúa eða sætta okkur við. Svo var með mig þegar ég heyrði lát mágkonu minnar Guðrúnar Pálsdóttur. Hún var búin að vera mikið veik viku áður, en virtist á góðum bata- vegi, en svo kom kallið snögglega. Þetta er nokkuð sem við ráðum ekki, hennar tími var kominn, þó okkur þætti það of fljótt. Guðrún var fædd að Litlu Reykjum, dóttir hjónanna Vil- borgar Þórarinsdóttur fædd Ófjörð, bónda í Fossnesti og Páls Árnasonar, bónda á Hurðarbaki. Hún ólst upp á glaðværu mynd- arheimili, ásamt 5 systkinum, þeim Guðnýju, sem býr á Akur- eyri, Gunnari, búsettum í Reykja- vík, Þórarni bónda á Litlu Reykj- um, Ingibjörgu sem látin er fyrir nokkrum árum og Stefaníu Ragnheiði, húsfrú í Kópavogi. Arið 1945 hefja þau búskap á Selfossi, Guðrún og bróðir minn, Egill Guðjónsson frá Berjanesi, Landeyjum og bjuggu þar æ síðan, fyrst í leiguhúsnæði en byggðu sér síðar stórt og fallegt einbýlishús að Rauðholti 11. Þau eignuðust 9 börn sem öll eru uppkomin en þau eru Svan- borg, ljósmóðir, gift Sigfúsi ólafs- syni, Páll Guðni, bílasmiður, gift- ur Hönnu Birnu Björnsdóttur, Guðjón, vélstjóri, giftur ólfnu Maríu Jónsdóttur, Stefán Ragnar, sjómaður, giftur Katrínu Rfk- harðsdóttur, Pálmi, vélstjóri, unn- usta hans er Heiðdís Þor- steinsdóttir, Gunnar, skipstjóri, giftur Sæunni Lúðvíksdóttur, Guðríður, gift Guðmundi Sigurðs- syni, Sigrún og Sigríður eru enn í heimahúsum. Það er mikið starf að ala upp 9 börn og það tókst þeim með mikilli prýði, því börnin eru mikið mynd- ar- og dugnaðarfólk, hvert á sínu sviði. Þau eru öll búsett á Selfossi, nema Stefán Ragnar, sem býr í Ólafsvík. Þó manni finnist ærið starf að vera húsmóðir með 11 manns í heimili, þá var Guðrún alltaf tilbúin að taka á móti gest- um með höfðingsskap. Þegar börnin fóru hvert af öðru til að stofna sín heimili, fór Guðrún út á vinnumarkaðinn, því ekki undi hún því að hafa lítið fyrir stafni. Hún var mjög félagslynd, ræðin og skemmtileg. Guðrún var falleg kona með leiftrandi bros. Börnum sínum var hún góð móðir, svo og tengdabörn- um. Barnabörnunum 10 var hún elskuleg amma. Agli var hún traust og ástrík eiginkona og með sameiginlegu átaki tókst þeim að ala börnin sín vel upp og byggja sér yndislegt heimili, sem hún var kölluð of fljótt frá. Ég er þakklát fyrir hartnær 40 ára kynni af mætri konu. Ástvinum votta ég samúð. Blessuð sé minning hennar. Sigríöur Guðjónsdóttir Ingibjörg J. Asgeirs- dóttir, Kirkjubæjar- klaustri - Minning í dag fer fram á Prestsbakka- kirkju á Síðu útför Ingibjargar Ásgeirsdóttur, húsfreyju á Kirkjubæjarklaustri, sem lést 4. þessa mánaðar. Foreldrar hennar voru þau Þóra Jónsdóttir og Ásgeir Stefánsson, bæði fædd á Vatnsleysuströnd, en fluttust til Austfjarða þar sem at- vinnuvon var mikil á fyrstu ára- tugum aldarinnar. Og þar eystra, á Þórarinsstaðaeyrum við Seyð- isfjórð, var Ingibjörg fædd 20. nóvember 1916. Hún átti tvö systkini, sem enn eru á lífi, bæði eldri en hún, Margréti, húsfreyju í Traðarkoti á Vatnsleysuströnd, konu Sigurjóns bónda þar, og Gunnar, fyrrum verkstjóra í Hafnarfirði. Hann er ekkjumaður. Kona hans var Margrét Björns- dóttir. Ingibjörg Ásgeirsdóttir kom austur á Síðu fyrst í vist til Lárus- ar á Klaustri árið 1937. Tveim ár- um síðar giftist hún Jóni Björns- syni (yngri) frá Svínadal í Skaft- ártungu (f. 29.6. 1914). Stofnuðu þau heimili á Klaustri og áttu þar heima upp frá því. Fyrstu tvö árin stundaði Jón bifreiðaakstur og ók áætlunarbílnum milli Klausturs og Reykjavíkur. En árið 1942, þeg- ar Sláturfélag Suðurlands hóf starfsemi sína á Klaustri og reisti þar frystihús, tók Jón við stjórn þess og rekstri og hefur haft það starf á hendi síðan og stundað það af mikilli skyldurækni og við al- mennar vinsældir. Fyrstu árin bjuggu þau Ingi- björg og Jón í leiguhúsnæði. En árið 1950 reistu þau sér hús aust- an við bæjarlækinn á Klaustri og hafa búið þar síðan. í því húsi og umhverfis það munu lengi sjást merki um verk hinna myndarlegu húsbænda, Jóns og Ingibjargar. Háttvísi og híbýlaprýði einkenndu heimili þeirra bæði innan veggja og utan dyra, ekki sízt einkar fag- ur og smekklegur trjálundur og blómagarður, til augnayndis öll- um, sem um veginn fara, en þó fyrst og fremst sjálfum þeim sem sköpuðu þennan fagra reit með iðni og umönnun. Þau Ingibjörg og Jón eignuðust fjóra syni. Þeir eru, taldir í ald- ursröð: Björn Vignir, flugvirki, Reykjavík, Ásgeir, bifreiðastjóri, Hafnarfirði, Birgir, bifreiðastjóri, Klaustri, og Gunnar, rafvirki, Klaustri. Allir eru þeir bræður giftir og hafa stofnað sín eigin heimili. Kona Björns Vignis er Oddný Sen. Hann á 2 börn frá fyrra hjónabandi. Ásgeir er giftur Drífu Ingimundardóttur, eiga þau 2 börn. Birgir er giftur Bryndísi Guðgeirsdóttur og eru börn þeirra tvö. Kona Gunnars er Sveinbjörg Pálsdóttir og hefur þeim orðið þriggja barna auðið. Jón Björnsson hefur lengi gegnt erilsömu ábyrgðarstarfi. Hann er líka mikill fyrirgreiðslumaður, sem margir hafa leitað til á ýms- um sviðum og hann leysir margra vanda. Á heimili þeirra Ingibjarg- ar hefur því jafnan verið mjög gestkvæmt bæði af innansveitar- mönnum og lengra að komnum. Hefur það ekki sízt mætt á hús- freyjunni svo sem eðlilegt er. En það er almannarómur og öllum kunnugt, sem til þekkja, með hví- líkum ágætum Ingibjörg stóð í þeirri stöðu. Gestrisni hennar var innileg og eðlislæg. Glaðlyndi hennar smitaði út frá sér, því að lífsgleði og létt lund voru henni meðfædd. Hún var félagslynd og átti mjög hægt með að blanda geði við aðra og setja sig inn í aðstæð- ur þeirra. Þessvegna var hún einkar vinsæl af öllum, sem þeim hjónum kynntust. Sonum sínum var Ingibjörg hjartfólgin móðir, og barnabörnin áttu ást hennar og umönnun. For- eldrum sínum reyndist hún rækt- arsöm dóttir. Þau dvöldu hjá henni síðustu æviárin. Allir vinir og kunningjar, sveitungar og nágrannar þeirra Jóns og Ingi- bjargar munu sakna hennar sárt og geyma í huga sínum bjarta minningu um mæta konu, ekki sízt við sem nutum þess að vera sam- býlisfólk þeirra hjóna og næstu nágrannar í aldarfjórðung. En mestur er missir þeirra, sem næstir henni stóðu. Við sendum þeim innilegar samúðarkveðjur í söknuði þeirra. G.Br. Mér er ljúft að líta til baka og hugsa til bernskuáranna, þegar ég, lítil hnáta, var öll sumur á Klaustri með foreldrum mínum. Þá bjuggum við oftast í litla sælu- húsinu við lækinn, en steinsnar þaðan var Jónskot þar sem Imba bjó. Með sínu stóra hjarta og sinni glaðværð laðaði hún alla að sér, enda lék ég mér öllum stundum í garðinum hjá henni. Tímar liðu og tæplega hefði ég trúað því að þetta hefðu verið fyrstu kynni mín af tilvonandi tengdamóður minni. Mikil vinátta og kærleikur tókst með okkur. Hún tók mér opnum örmum og ófáar voru þær stund- irnar sem við hlógum og mösuðum um heima og geima. Allt er þó hverfult og gleði og kátína breytast í áhyggjur og sorgir á svipstundu. Hún kom í bæinn 5 dögum áður til að fara í skoðun hjá lækni sín- um og fékk þá góðar niðurstöður. Henni leið vel og hún hlakkaði til að fara heim á ný en enginn fær ráðið sínum næturstað. Eitt er víst að nú var hennar tími kom- inn. Við, sem áttum því láni að fagna að kynnast henni, sjáum á eftir góðri konu. Við lifum áfram með góðar minningar um þann tíma, sem við áttum saman. Algóðan Guð bið ég að umsveipa hana þeim sama kærleik og hún gaf öðrum og styrkja hana í orðn- um hlut. Með þessum fátæklegu línum kveð ég tengdamóður mína að sinni og þakka henni fyrir það sem hún gaf mér. Þóra Sen

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.