Morgunblaðið - 03.09.1986, Page 4

4
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKÚDAGUR 3. SEPTEMBER 1986
Borgarráð:
Minnihlutaf lokkum bent
á að líta í eigin barm
DAVÍÐ Oddsson borgarstjóri svaraði fyrirspum minnihlutaflokk-
anna vegna kvikmyndar Hrafns Gunnlaugssonar „Reykjavik -
Reykjavík“ á fundi borgarráðs í gær.
I svari borgarstjóra segir:
„Vegna sameiginlegrar fyrirspurn-
ar minnihlutaflokkanna, sem er 23.
liður í fundargerð borgarráðs frá
26. ágúst sl., er eftirfarandi tekið
fram: I borgarráði eru og hafa ver-
ið lagðar fram fyrirspumir til
borgarstjóra, en ekki einstakra
stjómmálaflokka. Slíkar spurningar
hafa fram til þessa verið bornar
fram í fullri alvöru og teknar þess
vegna alvarlega og veruleg vinna
af borgaryfirvalda hálfu í það lögð
að gera svörin sem best úr garði
og koma þeim sem fyrst á framfæri.
Vegna þessarar „fyrirspumar"
hlýtur að rísa upp sú spurning,
hvort fulltrúar minnihlutaflokkanna
æski eftir breytingu í þeim efnum.
Vegna efnis spurningarinnar skal
þó að þessu sinni tekið fram, að
vilji fyrirspyijendur spytja þann eða
þá stjómmálaflokka, sem ákváðu
gerð þessarar myndar, hver skyldi
gera hana og undir hvaða formerkj-
um hún skyldi gerð, þá er þeim
bent á, að Kvennaframboðinu und-
anskildu, að líta í eigin barm.
Kvennaframboðinu er sérstaklega
bent á að líta í barma sessunauta
sinna."
Atli Heimir semur
óperu fyrir sjónvarp
ATLA HEIMI Sveinssyni hefur verið falið af norrænum sjónvarps-
stöðvum, „Nordvision“, að semja óperu sem ætluð verður til flutnings
í sjónvarpi. Tónlistarstjórar sjónvarpsstöðva á Norðurlöndum hittust
á fundi í vor og var þar meðal annars rædd sú hugmynd að kvik-
mynda Silkitrommuna eftir Atla Heimi, en þegar þessir tónlistarstjór-
ar hittust á fundi i Salzburg fyrir skömmu var ákveðið að fela
tónskáldinu samningu nýs verks.
Pétur Guðfínnsson, fram-
kvæmdastjóri sjónvarpsins, sagði í
samtali við Morgunblaðið, að þama
yrði algjörlega um samnorræna
framkvæmd að ræða, til dæmis
yrði Ieikstjórinn frá Finnlandi,
danska sinfóníuhljómsveitin yrði
látin sjá um flutning tónlistarinnar
og upptökustjórinn yrði sænskur.
Þá sagði Pétur að hugmyndin væri
sú að láta óperuna ijalla um þjóð-
legt og íslenskt efni og yrðu
söngvarar í henni að líkindum allir
íslenskir.
Gert er ráð fyrir að samningu
óperunnar verði lokið fyrir mitt
næsta ár og að þá verði hafíst handa
við að æfa hana og kvikmynda.
Greiningarstöðin í Kjarvalshúsi:
Stolnu tækin komin til skila
„TÆKIN eru öll komin hingað
aftur“, sagði Stefán Hreiðarsson,
forstöðumaður greiningar- og
ráðgjafarstöð var rikisins fyrir
fatlaða.
Eins og sagt var frá í Morgun-
blaðinu á laugardag var stolið
myndbandstæki, myndbandstöku-
vél og skuggamyndavél frá grein-
ingarstöðinni í Kjarvalshúsi á
Seltjamamesi. Var talið að tælq'un-
um hefði verið stolið um verslunar-
mannahelgina, en starfsmenn
uppgötvuðu þjófnaðinn 20. ágúst,
þegar þeir komu úr sumarleyfum.
„Eftir að fréttin birtist í Morgun-
blaðinu hafði maður nokkur
samband við mig,“ sagði Stefán.
„Hann hafði keypt eitt tækjanna í
góðri trú, en eftir að hann hafði
talað við mig reyndist lögreglunni
létt að upplýsa málið. Tækin eru
nú komin hingað aftur og við erum
að sjálfsögðu mjög ánægð með það
að málið skyldi leysast svo farsæl-
lega. Þessi tæki eru notuð við
greiningu og mat á bömum og eiga
eftir að koma sér vel þegar meta á
framfarir bamanna,“ sagði Stefán.
Rétt er að taka það fram að það
var ekki Lionsklúbbur Seitjamar-
ness sem færði greiningarstöðinni
tækin að gjöf eins og mishermt var
í blaðinu á laugardag. Tækin eru
gjöf frá Lionsklúbbnum Tý.
Morgunblaðið/Ámi Sæberg
Róbert Amfinnsson heilsar Ragnari Arnalds, alþingismanni og höfundi leikritsins „Uppreisn á
ísafirði“.
Ragnar Arnalds höfundur
Uppreisnar á Isafirði
„Hélt því leyndu aðallega til að losna við blaðamenn,“ segir höfundur
ÞJÓÐLEIKHÚSIÐ frumsýnir í þessum mánuði nýtt leikrit, sem
fjallar um Skúlamálin svokölluðu rétt fyrir aldamót, og ber heit-
ið Uppreisn á ísafírði. Mikil leynd hvíldi í fyrstu yfir nafni
höfundar leikritsins, en það kom fáum viðstöddum á óvart í
gær, þegar upplýst var að höfundurinn er alþingismaðurinn Ragn-
ar Arnalds.
„Fyrst enginn vissi í fyrstu
hver höfundurinn var, fannst mér
ekkert liggja á því að gera það
kunnugt," sagði Ragnar, þegar
hann var spurður hvers vegna
svona mikil leynd hefði hvílt yfir
höfundinum. „Ég gerði það nú
aðallega til að losna við ykkur,
blaðamennina," bætti hann við.
Upphaflega var ráðgert að halda
nafíileyndinni þar til frumsýning
færi fram, en Gísli Alfreðsson,
Þjóðleikshússtjóri, sagði að kvis-
ast hefði út hver höfundurinn
væri, svo ákveðið hefði verið að
gera leyndarmálið opinbert nú.
Þetta er fyrsta leikritið sem
Ragnar semur í fullri lengd, en
þó hefur hann áður fengist við
ýmis ritstörf.
„Ég fékkst smávegis við þetta
í menntaskóla og þá helst smá-
sagnagerð, en hef verið önnum
kafínn við allt önnur málefni til
að geta sinnt þessu að ráði hingað
til,“ sagði hann.
„Ég er nú gamall vinur ieik-
hússins; var uppalinn í Laugar-
nesskólanum þar sem þeir voru
duglegir við að sýna leikrit. Ég
komst meira að segja á senuna í
Þjóðleikhúsinu, þegar ég lék smá-
hlutverk í leikriti Dávlðs Stefáns-
sonar, Landið gieymda á sínum
tíma.“
Rúmlega 40 leikarar fara með
hlutverk í Uppreisninni á ísafírði,
en Ragnar sagði að upphaflega
hafi verið gert ráð fyrir töluvert
fleirum.
„Ég skrifaði fyrri hluta leikrits-
ins 1983 og síðari hlutann ári
seinna. Ég endurskrifaði það svo
í fyrra og fækkaði þá persónum
úr 60 í rúmlega 40,“ sagði Ragn-
ar.
Um kveikjuna að viðfangsefni
leikritsins, sagðist Ragnar hafa
verið að svipast um eftir söguefni
í nokkum tíma og haft augastað
á Skúlamálunum um hríð. Byggir
leikritið nokkuð á bók Jóns
Guðnasonar um Skúla Thorodd-
sen og sagðist Ragnar einnig hafa
lesið bókina Eld í æðum eftir
Þorstein Thorarensen.
„Leikritið hefst í Kaupmanna-
höfn 1892 og er þar dregin upp
svipmynd af veröldinni í þá daga
og gerist þátturinn við hirð Krist-
jáns IX. Því næst er brugðið upp
mynd af Reykjavík á þeim tíma
sem Landshöfðingi undirbýr mals-
höfðun á hendur Skúla. Svo er
leikritið flutt á ísafjörð, þar sem
helstu persónur eru kynntar, t.d.
þau Skúli og Theodóra Thorodd-
sen, Sr. Sigurður Stefánsson í
Vigur og Þorvaldur læknir."
Ragnar sagði að hlutverk Lár-
usar Bjamasonar, sem Lands-
höfðingi sendi til Isafjarðar til að
rannsaka mál Skúla, væri einna
stærst og væm átök þeirra Lárus-
ar og Skúla yfirgnæfandi í leikrit-
inu.
Þrátt fyrir sögulegan bakgrunn
leikritisins, sagði Ragnar að sleg-
ið væri á létta strengi inn á milli
og ekki væri hægt að telja leikrit-
ið mjög þungt í vöfum.
Ekki sagðist alþingismaðurinn
alveg ætla að gefa stjómmál upp
á bátinn fyrir ritstörf, en þegar
hann var spurður hvort framhaldi
yrði á skriftim hans, svaraði hann
ákveðið:
„Alveg áreiðanlega."
Hóladómkirkja:
Nauðsynlegt að hefja
gagngerar endurbætur
— segir Þorsteinn Gunnarsson arkitekt sem
vinnur að rannsókn á ástandi kirkjunnar
HÓLADÓMKIRKJA er í niðurníðslu, veggir og loft skemmd,
burðargrind forkirkjunnar fúin og gólfið sigið að hluta. Þor-
steinn Gunnarsson arkitekt, sem kannaði ástand kirkjunnar í
síðustu viku, telur nauðsynlegt að hefja gagngerar endurbætur
á kirkjunni.
Þorsteinn vinnur nú að rann-
sókn á ástandi kirkjunnar, að
beiðni þjóðminjavarðar, í sam-
vinnu við Ríkarð Kristjánsson
verkfræðing. I samtali við blaða-
mann sagði Þorsteinn að áður en
endurbætur geta hafíst verði að
kanna eldri úttektir á kirkjunni.
í áranna rás hafa verið gerðar
ýmsar breytingar á byggingunni
og skemmdir lagfærðar. Taldi
Þorsteinn margt benda til þess
að röngjeða skaðleg efni hafí ver-
ið notuð titviðgerða. -Þau eigi sinn
þátt í því hvemig ástand kirkjunn-
ar er.
Hóladómkirkja var vígð árið
1763. Um 1880 voru gerðar
veigamiklar breytingar á kirkj-
unni, og mikið af innviðum selt
eða fargað. Þjóðminjasafnið fékk
hana til umsjónar árið 1920. Var
hún þá færð til upprunalegs horfs.
í kirkjunni er mjög kröftug burð-
argrind sem hefur staðist tímans
tönn að mestu. Þakið hefúr lekið,
en enginn fúi er sjáanlegur í því.
iV
Morgunblaðið/Helgi Bj.
Hluti af burðargrind forkirkj-
unnar. Raufarnar í klukkna-
turninum hafa hleypt veðri og
vindum inn. í tréverkinu eru
sjáanlegar mijklar fúaskemmd-
ir. '* ■
Gifsloftið í Hóladómkirkju er
eitt það elsta sinnar tegundar
á íslandi. Þorsteinn sagði að
loftið væri mjög ilia farið. í því
eru sprunguskemmdir af raka
og þakleka.
Hinsvegar hefur raki komist í loft-
ið, sem er húðað gifsi, og er það
mjög illa farið. Einnig hefur lekið
í gegnum raufar á klukkutumi
og fúaskemmdir sjást í burðar-
grind forkirkjunnar.
Fyrir framan kórinn er mikill
legsteinn felldur í gólfíð. Er þar
áberandi sigdæld. Þá em útveggir
kirkjunnar illa spmngnir. Þeir
vom upprunalega úr íslenskum
steini, rauðum að lit. Síðar vom
þeir pússaðir upp og hvíttaðir, og
virðist múrhúðin hafa skemmt út
frá sér. Þorsteinn taldi ítarlegri
rannsókn á ástandi veggjanna
nauðsynlega.
Þór Magnússon þjóðminjavörð-
ur sagði að til viðgerða á kirkjunni
hefði verið veitt nokkm fé í ár.
Unnið er að lagfæringum á altar-
istöflunni í Þjóðminjasafninu,
kirkjan verður máluð og unnið að
minniháttar viðgerðum. Þegar
Þorsteinn og Ríkarður ljúka rann-
sókn sinni verður íjárveitinga-
nefnd krafín um fé svo ráðast
megi í viðgerðir á næsta ári. Þór
benti á að Hóladómkirkja hefur
verið gerð að biskupssetri og flyst
vígslubiskup þangað í haust.
„Hóladómkirkja er mikil gersemi.
Þar erú merkustu minjar sem við
eigum í nokkurri kirkju. Við þurf-
um nauðsynlega að gera hana
boðlega," sagði Þór.