Morgunblaðið - 24.04.1988, Blaðsíða 5

1
-L
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 24. APRÍL 1988
Píanóblúskóng-
urinn Big Maceo
Afstöðumynd.
íbúðabyggðin séð frá Skúlagötu.
Milli húsanna verða útivistar-
svæði en samkvæmt deiliskipulagi
er gert ráð fyrir barnaleikvelli í
næsta nágrenni á landi í eigu
Reykj avíkurborgar.
Hverri íbúð mun fylgja bílastæði
í sameiginlegri bílageymslu sem
verður í kjallara undir öllum bygg-
ingunum fjórtán. Keyrt verður inn
í bílageymsluna frá Skúlagötu.
Gestum og öðrum þeim sem eiga
erindi í húsin og eru á bll, er ætlað
að leggja ökutækjum sínum á bíla-
stæði við Skúlagötuna.
Samkvæmt skipulagi Reykjavík-
urborgar yfir Skuggahverfið verður
Skúlagatan húsagata en sú umferð
sem í dag fer þar um, mun í fram-
tíðinni fara um Sætún. Milli þessara
gatna verður komið fyrir „hljóðm-
m
' —
úr“ þ.e. grasi vöxnu hæðardragi til
að draga úr umferðamið frá Sæ-
túni. A jarðhæð við Skúlagötuna
eru 770 fermetrar ætlaðir undir
ýmiss konar verslun og þjónustu.
Fljótlega hafist handa
Verktaki hyggst hefjast handa í
næsta mánuði við fyrstu bygging-
amar í norðvesturhomi lóðarinnar
og verður svo haldið áfram upp
Klapparstíginn og að lokum verða
háhýsin og húsin við Skúlagötuna
reist. Gert er ráð fyrir að fyrsta
húsið verði fokhelt i september á
þessu ári og fyrstu íbúðir verði af-
hentar fullfrágengnar eftir eitt ár.
Fyrirhugað er að öllum fram-
kvæmdunum verði lokið á tveimur
ámm.
Vignir H. Benediktsson fram-
kvæmdastjóri Steintaks hf. sagðist
nú þegar hafa orðið var við mikinn
áhuga á íbúðunum við Skúlagötu.
Sjötíu og átta aðilar hafa sagt það
vera sinn ákveðna ásetning að festa
kaup á einhverjum af fyrirhuguðum
íbúðum. Vignir sagði í samtali við
Morgunblaðið að í þessum hópi
bæri mikið á fólki nokkuð komið
fram yfir miðjan aldur sem vildi
minnka við sig. Þessir aðilar teldu
nálægð við miðbæinn gera búsetu
í Skuggahverfinu fysilega. Mörgum
þætti og útsýnið til Esjunnar nokk-
urs virði. Til þess að íbúar fái notið
útsýnisins sem best er sérstök
áhersla lögð á að búa svo um hnút-
ana að gluggaþvottur verði sem
einfaldastur og þægilegastur.
Hefðin fyrir píanóblús er
ekki minni en fyrir hinum
klassiska gítarblús, enda
rnrfti á píanóleikurum að
halda í hóruhúsum og krám,
ekki síst vegna þess að hann
gat haft hærra en gítarleikari.
Það er þó hægara um vik að
taka með sér gítarinn til að
leika fyrir dansi en t.d. píanó
og því var pínaóleikarinn krá-
arstemmningunni og tónlistin
yfirleitt fjörlegri þó að treginn
hafi verið á sinum stað. Big
Maceo Merriweather var kall-
aður konungur pianóblúsins
og bestu blúsar sem hann tók
upp eru á meðal þess besta sem
tekið hefur verið upp af blús.
Big Maceo fæddist á býli utan
við Newnan í Georgíu 31. mars
1905. Hann var yngstur fímm
systkina og var skírður Major
Merriweather. Ekki voru neinir
hljóðfæraleikarar í ættinni en af
söngfólki var nóg. Snemma heill-
aðist Maceo af píanóinu og hann
greip hvert tækifæri sem bauðst
til að laumast frá stritinu á býl-
inu og til Atlanta, en þar hékk
hann, þá fimmtán ára, utan við
krár og búllur til að hlusta á blús.
1920 fluttist fjölskyldan til Atl-
anta og þar komst Maceo í tæri
við píanó fyrir alvöru og gat far-
ið að fikra sig áfram í píanóleik.
Ekki fylgir það sögunni hvort
hann hafi haft einhvern einn
kennara frekar en annan, en
snemma var hann farinn að leika
á píanó í hóruhúsi einu.
1924 flutti Maceo til foreldra
sinna sem þá bjuggu í Detroit
og þar hélt hann uppteknum
hætti við að leika og syngja fyr-
ir sukkveislur og í hóruhúsum.
Það var um það leyti sem hann
fékk viðumefnið Maceo, sem var
afbökun á Major, og Big fylgdi
með enda var hann um tveir
metrar á hæð og um 120 kíló.
Ekki er mikið vitað um blúslíf
Detroit-borgar og ekki tóku upp
neitt af ráði nema tveir blústón-
listarmenn þar, þeir Charlie
Spand og Will Ezell. Maceo átti
og erfitt með að komast á samn-
ing, en hann vann á daginn og
lét sér nægja að leika á kvöldin
og um helgar og þá helst í ólög-
legum knæpum. í einni slíkri
kynntist hann eiganda staðarins,
Rossell „Hattie Bell“ Spruel, sem
síðar varð kona hans. Hún kom
honum til að draga úr drykkj-
unni, sem þá var töluverð og
sendi hann til Chicago, en þar
kynntist hann þeim Big Bill Bro-
onzy, Tampa Red og Lester Mel-
rose. Melrose, sem starfaði sem
umboðsmaður, kom Maceo í
hljóðver og þar tók hann upp sín
fyrstu sex lög í júní 1941. Tampa
Red, sem var með afbrigðum
snjall gítarleikari, lék með Maceo
í lögunum, en Maceo borgaði
fyrir sig og lék undir hjá Tampa
í átta lögum sama dag. I lögunum
sex mátti heyra að Maceo var
framúrskarandi snjall píanóleik-
ari með einkennandi þungan og
sterkan bassa, enda örvhentur,
en söngurinn var líka vel yfir
meðallagi. Lögin voru nær öll
hans og textamir voru allt frá
því að leita aftur í svartar þjóð-
sögur til fyllerísfrásagna af þeim
félögum. Fyrsta lagið sem hann
hljóðritaði, Worried Life Blues,
hefur lifað hvað lengst og verið
tekið upp af fjölda manns. Þó
hefur enginn komist með tærnar
hvar Maceo hefur hælana í túlk-
un á því.
í desember 1941 var aftur
haldið í hljóðver og tekin upp
önnur sex lög, því hin höfðu öll
selst framar vonum. I Detroit var
Maceo orðinn fastur hljóðfæra-
leikari hjá fjórum stærri krám
og lék þar með lítilli sveit sem í
voru blásarar, sem undirstrikar
það að hann gat leikið meira en
bara hreinan Chicago-blús. Fjöl-
skyldan lifði hátt, en það kom
bakslag í seglin þegar allar upp-
tökur voru stöðvaðar í deilum
vegna glymskrattanna sem
ruddu sér til rúms um þetta leyti.
Maceo varð að fínna sér vinnu
og heldur tók að halla undan
fæti. Í árslok 1944 var banninu
aflétt og í desember var Maceo
aftur kominn í hljóðver. Snemma
árs 1945 settu þeir saman litla
sveit Big Bill og Maceo með
trommara, bassaleikara og saxó-
fónleikara. Um miðjan febrúar
fór Maceo í hljóðver aftur og tók
upp fimm lög, þar á meðal leikna
lagið Chicago Breakdown, en það
var síðasta lagið sem hann tók
upp sem aðalmaður og í fullu
fjöri. Hann átti þó eftir að leika
inn á plötur sem undirleikari hjá
Tampa Red og John Lee „Sonny
Boy“ Williamson. Snemma árið
1946 fékk Maceo hjartaáfall og
missti mátt í hægri hendi sem
gerði það að verkum að hann gat
varla leikið á píanóið framar þó
hann hafí þrælast áfram sem
söngvari í nokkur ár til viðbótar.
Síðustu upptökumar sem hann
gerði voru í Chicago 1951, eftir
fímm ára basl og fátækt, en þá
lék hann vinstri hendi en annar
píanóleikari hægri hendi. Eftir
þetta lagðist Maceo í drykkju og
lést í Chicago í febrúar 1953.
Þó upptökuferill Maceo hafi
ekki varað í nema fimm ár, lét
hann eftir sig píanóblús sem átti
eftir að hafa mikil áhrif á þá sem
á eftir komu og eitt besta dæmið
um það er Otis Spann sem lengi
lék með Muddy Waters. Bestu
upptökur Maceo er að finna á
tveimur plötum frá Arholie, plöt-
unum Big Maceo Vol. 1 og Vol.
2. Á þeim eru hans bestu lög, lög
eins og Texas Blues, County Jail
Blues, Poor Kelly Blues, Kid Man
Blues o.fl. o.fl., og ekki má
gleyma hinum snjalla blús Worri-
ed Life Blues og Chicago Break-
down. Ekki er hægt að gera upp
á milli 1 og 2, enda eru plöturn-
ar báðar ómissandi í safnið.
Hús Timburverslunarinnar Völundar eru nú horfin.
Morgunblaðið/Júlíus
Blús
Árni Matthíasson