Morgunblaðið - 01.04.1992, Page 32

32
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 1. APRIL 1992

Greinargerð ASÍ vegna slita á viðræðum um nýja kjarasamninga:
25-30% af landverkafólki í
ASI hefði fengið launabætur
HÉR FER á eftir efni fréttabréfs Alþýðusambands íslands þar sem
gerð er grein fyrir slitum viðræðna um nýja kjarasamninga og mat
á því hverju hægt hefði verið að ná fram í samningunum gagnvart
vinnuveitendum og ríkisstjórn.
Viðræðuslit
T
Samningar ASÍ-félaganna runnu
út í september á liðnu hausti og
hafa því verið lausir í meira en sex
mánuði. Samningaviðræður félaga
og sambanda í haust og vetur skil-
uðu afar litlum árangri og nú er
slitnað upp úr viðræðum ASÍ og
atvinnurekenda sem staðið hafa í
tæpa tvo mánuði.
Við viðræðuslitin er ljóst að
verkalýðssamtökin hafa góðan mál-
stað.
Samstaðan hefur_ verið traust
ekki aðeins innan ASÍ heldur einnig
milli ASÍ og félaga okkar í BSRB
og Kennarasambandi íslands. Það
, hefur aldrei fyrr verið jafn náið
samstarf á milli samtakanna.
Kröfur samtakanna um kaup-
mátt júnímánaðar á síðasta ári og
sérstakar greiðslur til lágtekjufólks
sýna samningsvilja.
Viðræður við ríkisstjórn
Barátta samtakanna í vörn fyrir
íslenska velferðarkei-fíð endur-
speglar almenna afstöðu lands-
manna.
Atlaga ríkisstjórnarinnar að lífs-
kjörum almennings ógnar þeirri
samheldni sem hefur verið einkenni
okkar þjóðfélags. Við viljum þjóðfé-
tag samábyrgðar þar sem sjúkling-
ar, aldraðir og börn eiga vísan
stuðning.
Viðræður samtakanna við stjórn-
völd hafa ekki staðið um nýja land-
vinninga í velferðarkerfinu. Það
hefur verið tekist á um niðurskurð-
arstefnu ríkisstjórnarinnar.
Það hefur verið tekist á um rétt
fólks við gjaldþrot fyrirtækja.
Það hefur verið tekist á um áform
ríkisstjórnarinnar um skerðingu at-
vinnuleysisbóta og greiðsluna í fæð-
ingarorlofi.
Það hefur verið tekist á um gjald-
töku og niðurskurð í heilbrigðis-
kerfinu.
Fyrir viðræðuslitin hafði ríkis-
stjórnin gengið til móts við ákveðin
mikilvæg atriði í okkar kröfum þó
verulega vantaði á að svör hennar
væru ásættanleg. Staða verkalýðs-
hreyfingarinnar er óhjákvæmilega
erfið þegar umræðan snýst um það
að fá ríkisstjórnina til að hætta við
eða draga til baka ákvarðanir um
félagslegar skerðingar. En vömin
er ekki síður mikilvæg en sóknin.
Viðræður við atvinnurekendur
Atvinnurekendur hafa ekki gefið
nein launahækkunartilboð í samn-
ingalotunni. Þeirra eina tilboð er
boðið um fast gengi. Vissulega er
fast gengi mikilvægt. Kauphækkun
sem strax er étin upp í gengisfell-
ingum og verðbólgu kemur að engu
gagni. Atvinnurekendum á hins
vegar að vera Ijóst að engir samn-
ingar takast án kauphækkana. Vilji
þeir halda friðinn verða þeir að
koma til móts við kröfur samtak-
anna.
Þegar til viðræðuslitanna kom
höfðum við lagt okkur öll fram um
að finna lausn. í formlegum og
óformlegum viðræðum reyndum við
að draga fram hvort engin smuga
fyndist, hvort atvinnurekendur
væru í raun í engu tilbúnir til þess
að koma til móts við okkar kröfur.
Að þeim viðræðum loknum dró for-
seti ASÍ fram hvað hann teldi að
atvinnurekendur mundu lengst
ganga í launahækkunum. Hann
lagði þetta mat sitt fyrir hina stóru
samninganefnd ASÍ og félag okkar
í BSRB og Kennarasambandinu.
Vitað var að ágreiningur var um
þetta efni í hópi atvinnurekenda.
Því fór ijarri að allir einstakling-
ar og hópar hefðu sama stöðumat.
Það kom fljótt í ljós að ekki yrði
samstaða um viðræður á þeim
grunni. Viðræður gátu því ekki
haldið áfram.
í erfiðu árferði og ótraustu at-
vinnuástandi verða ákverðanir um
átök á vinnumarkaði ekki teknar
umhugsunarlaust.
Nú þegar viðræður hafa slitnað
hlýtur fyrsta skrefið að vera að
fara yfir málin í félögunum, vega
þau og meta af raunsæi.
Verkalýðshreyfingin hefur staðið
vel saman í viðræðunum að undan-
förnu. Þeirri samstöðu verður að
halda.
Mat forseta ASÍ á hvað
atvinnurekendur mundu
lengst ganga
Áður en viðræðuslit urðu lagði
forseti ASI fyrir samninganefndina
mat sitt á því hvað atvinnurekendur
mundu Iengst vilja ganga. Það mat
fengust atvinnurekendur ekki til að
staðfesta með tilboði og það fréttist
af ágreiningi í þeirra hópi. Þar sem
þetta mat forseta ASÍ var kynnt
fyrir stórum hópi og hefur borist
til fjölmiðla teljum við rétt að gera
grein fyrir málinu hér í fréttabréfi
ASÍ.
Áréttað er að hér er eingöngu
um mat að ræða og ekkert liggur
fyrir um að atvinnurekendur séu
tilbúnir til samninga á þessum for-
sendum.
Launabætur
Launabæturnar í júní og desem-
ber eru reiknaðar á sama hátt og
í síðasta samningi, þ.e. stiglækk-
andi upp að 80 þ. kr. viðmiðunar-
mörkum. Launabæturnar kæmu út
á eftirfarandi hátt:
Meðaltekjur þess landverkafólks
innan raða ASI sem er með tekjur
undir 80 þ. kr. á mánuði eru u.þ.b.
66 þ. kr. Samkvæmt því yrði launa-
bótin að meðaltali um 7.000 kr. í
hvort sinn, samtals 14.000 kr. á
samningstímabilinu. Miðað við upp-
lýsingar Kj ararannsóknarnefndar
má gera ráð fyrir því að um 25-30%
af landverkafólki innan raða ASÍ
fengju einhverja launauppbót. Fyrir
þennan hóp má meta launauppbót-
ina sem ígildi 9,8% launahækkunar
í hvort sinn miðað við 12 mánaða
tímabil og samtals 1,6% á samn-
ingstímanum.
Launabreytingar
Þessar launabætur, ásamt hækk-
un desemberuppbótar um 2.000
kr., myndu valda því að launahækk-
anir yrðu mjög mismunandi eftir
tekjuhópum. Til þess að fá skýrari
mynd af áhrifum slíkra launabóta
má stilla eftirfarandi yfirliti upp til
glöggvunar, þar sem dæmið er mið-
að við launafólk með 50.000-80.000
kr. mánaðarlaun ásamt meðaltali
fyrir ASÍ.
Dæmi:
50.000 kr. að meðaltali: (80.000-50.000)/2 = 15.000 kr. tvisvar á samningstímanum.
55.000 kr. að meðaltali: (80.000-55.000)/2 = 12.500 kr. tvisvar á samningstímanum.
60.000 kr. að meðaltali: (80.000-60.000)/2 = 10.000 kr. tvisvar á samningstímanum.
65.000 kr. að meðaltali: (80.000-65.000)/2 = 7.500 kr. tvisvar á samningstímanum.
70.000 kr. að meðaltali: (80.000-70.000)/2 = 5.000 kr. tvisvar á samningstímanum.
75.000 kr. að meðaltali: (80.000-75.000)/2 = 2.500 kr. tvisvar á samningstímanUm.
1. apríl.
l.júní:
1. júní-15. ágúst:
1. september:
1. desember:
1. desember:
1. apríl 1993:
L júní 1993:
1,0% grunnkaupshækkun 1,00%
Launabót; helming af því sem vantar á 80 0,20%
þ. kr. Metið á 0,2% fyrir heild, en 0,8%
fyrir þá sem eru undir viðmiðunarmörkum.
Orlofsuppbót hækki úr 7.500 kr. í 8.000 kr. 0,03%
0,5% grunnkaupshækkun 0,50%
Launabót; helming af því sem vantar á 80 0,20%
þ. kr. Metið á 0,2% fyrir heild, en 0,8%
fyrir þá sem eru undir viðmiðunarmörkum.
Desemberuppbót hækki úr 10.000 kr. í 0,10%
12.000 kr., metið á 0,1%.
1,25% grunnkaupshækkun, þó á valdi hvers 1,25%
félags að taka ákvörðun um framhald í ljósi
samningsstöðu um sérmál á þeim tíma.
Launabót; helming af því sem vantar á 80 0,20%
þ. kr. Metið á 0,2% fyrir heild, en 0,8%
fyrir þá sem eru undir viðmiðunarmörkum.

Dystophia
Tilraunadauðarokk
FYRSTA tilraunakvöld Músíktilrauna Tónabæjar var
haldið sl. fimmtudagskvöld. Þá kepptu átta bílskúrs-
sveitir um tvö sæti í úrslitum, sem haldin verða 10.
apríl næstkomandi. Mikið var af dauðarokki, enda sú
tónlistarstefna vinsæl meðal unglinga.
Fyrsta sveit á svið var
hafnfirska sveitin Not
Correct. Sveitarmenn segj-
ast leika hipparokk og víst
var vísað aftur í tímann. Það
dugði þó ekki til, því sveitar-
menn virtust áhugalausir
og ekki með allan hugann
við tilraunirnar. Fyrsta lag
sveitarinnar var og klúður,
en í öðru lagi sýndi sveitin
hvað í henni bjó, en því lyfti
píanókafli. Næsta sveit,
Blimp, vísaði og aftur og
sveitarmenn stóð föstum
fótum í rokkkeyrslu fyrri
ára. Lagasmíðar voru þó
full fumkenndar og söngv-
ari sveitarinnar á eftir að
ná betri tökum á röddinni.
Besta lag Blimp var „Nir-
vana“-lagið, þriðja lag
sveitarinnar, sem lofar góðu
um framtíðina. Gítarleikar-
inn er efnilegur. Þá var
komið að annarri Hafnar-
fjarðarsveit, Auschwitz,
sem var prýðileg, en hersl-
umuninn vantaði; kannski
vegna söngvara sveitarinn-
ar, sem féll ekki nógu vel
inní, þó hann virtist öruggur
á sviði. Það spillti og fyrir
sveitinni að í fyrsta lagi
vantaði annan gítarinn. ís-
lenskir textar sveitarinnar
voru áberandi bestir þetta
kvöldið. Fyrsta dauðarokk-
sveitin, en ekki sú síðasta,
var Dystophia; þétt sveit og
efnileg, en einnig þar féll
söngyarinn (rymjarinn?)
ekki vel inní, þó prýðilegur
væri. Síðasta lag sveitarinn-
ar þarfnast og mun meiri
vinnu, en önnur lög voru
þokkaleg, sérstaklega það
þriðja.
Eftir stutt hlé kom Cra-
nium á svið og fluti geysi-
þétt dauðarokk með mikilli
keyrslu. Enn hijáðu gítar-
Not Correct
vandamál, því gítarleikarar
sveitarinnar virðast hafa
gleymt að hækka í mögn-
urunum og því var fyrsti
kafli fyrsta lagsins bara
bassi og trommur. Trymbill
sveitarinnar var áberandi
frískur og ákveðinn og bas-
saleikarinn líflegur og dríf-
andi. Lagasmíðar minntu á
köflum frekar á trashrokk
en dauðarokk, sem gaf
skemmtilega blöndu. Sveit
sem kom ánægjulega á
óvart. Dauðarokksveitin
Inflammatory var næst á
svið, yngsta sveitin í Mús-
íktilraunum að þessu sinni,
en vel undirbúin, sem skil-
aði sér. In Memoriam var
eina sveitin í seinni hálfleik
sem ekki lék dauðarokk, en
þess þyngra trashrokk.
Ekki náði In Memoriam að
leika nema þrjú lög, því í
byrjum fjórða lags sleit gít-
arleikarinn streng og varð
frá að hverfa við svo búið.
Lokasveit var svo þyngsta
dauðarokksveit kvöldsins,
Condemned. Líklega fór þar
og ein þéttasta sveit kvölds-
ins, en lögin voru fullöng
og ekki nógu persónuleg,
þrátt fyrir góða tilburði
söngvara sveitarinnar.
Ogetið er textagérðar
sem fram komu þetta kvöld.
Víst er erfitt að greina hvað
dauðarokksöngvari rymur,
en þó ljóst að textar hafa
sjaldan verið meiri hráka-
smíð í Músíktilraunum og
megnið á ensku.
Urslit þessa fyrsta til-
raunakvölds, Sem fór vel
fram að öllu leyti, voru þau
að Inflammatory sigraði
nokkuð örugglega og In
Memorian varð í öðru sæti.
Þessar sveitir tvær taka því
Cranium
Lijósmynd/Björg Svei.radóttir
Condemned
þátt í lokahrinu Músíktil-
rauna 10. apríl næstkom-
andi, en hinar sveitirnar
geta farið að undirbúa sig
fyrir næstu tílraunir.
Árni Matthíasson