Morgunblaðið - 01.04.1992, Qupperneq 48

MORGUNBLADID, ApALSTRÆTl 6, 101 KEYKJAVÍK
SÍMl 691100. SÍMBRÉF 691181, PÓSTHÓLF 1555 / AKUREYRl: HAFNARSTRÆTI 85
MIÐVIKUDAGUR 1. APRÍL 1992
VERÐ í LAUSASÖLU 110 KR.
Morgunblaðiö/Sverrir
DITTAÐ AÐ TRILLUNNI
ÁKVEÐIÐ hefur verið að ekki sé lengur þörf fyrir bandarísku
AWACs-ratsjárflugvélarnar hér á landi frá og með komandi sumri
vegna breyttra aðstæðna í öryggismálum á alþjóðavettvangi. íslending-
ar munu þó ekki missa atvinnu vegna þessa. Jón Baldvin Hannibals-
son utanríkisráðherra sagði við umræður á Alþingi um skýrslu um
utanríkismál í gær, að Islendmgar þyrftu að undirbúa sig undir að
vægi og umsvif varnarliðsins á Islandi minnkuðu á næstu árum. Greindi
utanríkisráðherra frá því að áform væru af hálfu ríkisstjórnarinnar
um að skipa sérstaka nefnd á næstu dögum eða vikum til að ræða
við bandarísk stjórnvöld um tilhögun og umfang varnarsamstarfsins
á komandi árum.
í frétt frá utanríkisráðuneytinu
segir að AWACs-flugvélarnar séu
notaðar til að fylgjast með ferðum
herflugvéla, sem koma inn á íslenskt
loftvarnarsvæði án flugáætlunar.
Nýju ratsjárstöðvarnar í hveijum
landsfjórðungi geti sinnt reglu-
bundnu eftirliti með aðstoð F-15
flugvéla, sem séu á Keflavíkurflug-
velli.
Þá segir að flugvélarnar geti kom-
ið aftur til landsins með stuttum fyr-
iivara ef öryggi og varnir landsins
Forsætisráðherra við umræður um skýrslu um utanríkismál:
An efa að aðíld að EB er ekki
krefjist þess á hættutímum. Til að
tryggja það verður áfram starfslið á
Keflavíkurflugvelli sem sér um að
halda við ýmsum búnaði fyrir
AWACs-vélarnar auk þess sem
reglubundnar æfingar vélanna verða
áfram hér á iandi.
Þrátt fyrir að einhvetjir varnarliðs-
menn verði kallaðir heim vegna þessa
þýðir þetta ekki atvinnumissi fyrir
Islendinga þar sem þeir hafa ekki
unnið störf tengd AWACs-ratsjár-
flugvélunum.
Ratsjárvélar hafa verið staðsettar
hér á landi frá árinu 1961 og
AWACs-vélar hafa verið hér frá ár-
inu 1978, að sögn Friðþórs Eydal,
blaðafulltrúa varnarliðsins. Allt þar
til Persaflóastríðið hófst haustið
1990 voru tvær bandarískar vélar
hér, en þá var þeim fækkað í eina
og frá því í ársbyrjun 1991 hefur
AWACs-vél frá NATO séð um eftir-
Bandarísku AWACs-
ratsjárflugvélarnar
hverfa héðan í sumar
litið.
a dagskrá ríkisslj omannnar
Utanríkisráðherra ósammála skoðun Karls Steinars Guðnasonar um aðildarumsókn
DAVÍÐ Oddsson forsætisráðherra sagði við umræður um skýrslu
utanríkisráðherra á Alþingi í gær að enginn vafi léki á því að aðild
að Evrópubandalaginu væri ekki á dagskrá ríkisstjórnarinnar. „Það
er ekki ástæða fyrir Islendinga að leggja inn aðildarumsókn núna
til að sjá hvernig tekið verður í okkar sérkröfur. Það verður ekki
gert vegna þess eins að önnur EFTA-ríki og Norðurlönd eru á leið
í aðildarsamninga," sagði Davíð. „Úttekt á því hvað EB-aðild hefði
í för með sér er og hefur verið óhjákvæmilegur hluti af því að
meta stöðu þjóðarinnar við gjörbreyttar aðstæður. Það hefur mikil
úttekt átt sér stað nú þegar í tengslum við EES-samningana,“ sagði
Davíð ennfremur.
Forsætisráðherra sagðist líta svo
á að umræða um evrópskt efna-
hagssvæði og umræða um aðild að
EB væri frekar innanríkispólitískt
mál en utanríkispólitískt mál. „Þeg-
ar meginafstaðan hefur vei'ið tekin
um að ganga til slíkra viðræðna
má segja að málið breytist í utan-
ríkismál," sagði hann.
Jón Baldvin Hannibalsson utan-
ríkisráðherra sagði að EES-samn-
ingarnir væru forgangsmál ríkis-
stjórnarinnar en þeir væri þrátt
fyrir það í verulegri óvissu. Sagði
hann að stefna ríkisstjórnarinnar
væri óbreytt. í máli hans kom fram
að verði EES-samningarnir ekki að
veruleika yrðu Islendingar að láta
reyna á það hvaða kostir aðrir
stæðu til boða. „Eg tel það nánast
skylduverk íslenska stjórnkerfisins
að láta fara fram ítarlega skoðun
á nokkrum þáttum þessa máls,“
sagði hann.
Olafur Ragnar Grímsson spurði
utanríkiráðherra hvort hann væri
sammála þeim ummælum Karls
Steinars Guðnasonar í fjölmiðlum í
gær að íslendingar ættu að sækja
um aðild að EB fyrir áramót. Utan-
rikisráðherra benti á að þessi um-
mæli Karls Steinars væru ekki ný
af nálinni heldur hefðu verið sett
fram við umræður á alþingi árið
1990. Sagðist ráðherra vera ósam-
mála því að taka ætti afstöðu til
umsóknar að EB fyrir áramót að
óathuguðu máli og hann væri jafn
ósammála þeirri skoðun nú og hann
hefði verið þegar Karl Steinar lét
hana fyrst í ljós.
I ræðu Davíðs kom fram að staða
íslands í alþjóðamálum væri á dag-
skrá, sérstaklega vegna þróunar
mála í Evrópu. „Auðvitað hafa
menn úr öllum flokkum verið að
skoða kosti og galla aðildar að EB.
Slíkt er forsenda þess að menn
hafa treyst sér til að taka afstöðu
í öllum meginatriðum til þess hvort
aðild fyrir Islendinga sé æskileg eða
óæskileg. Menn hafa verið að skoða
slíka kosti og það hlýtur auðvitað
að vera gert áfram,“ sagði Davíð.
Sagði hann að áframhaldandi um-
ræðu og mati á stöðu þjóðarinnar
yrði ekki nú beint í einn farveg
öðrum fremur.
Forsætisráðherra sagðist ekki
vera sáttur við þá setningu sem
fram kæmi í skýrslu utanríkisráð-
herra að pólitískar forsendur sem
hafi leitt til EES-samninganna ættu
ekki við lengur. „Ég tel að þarna
sé of fast að orði kveðið,“ sagði
Davíð en kvaðst hins vegar taka
undir þau ummæli utanríkisráð-
herra að því fari fjarri að samning-
urinn um EES hafi verið til einskis
og að ekkert geti komið í stað EES
fyrir EFTA-ríkin til skamms tíma
litið.
Forsætisráðherra hafnaði þeirri
gagnrýni stjórnarandstæðinga að
hægt væri að túlka skýrslu utanrík-
isráðherra sem stefnubreytingu í
utanríkismálum.
Sjá einnig á þingsíðu.
♦ ♦ »
Mögulegur
þorskafli
285.0001.
MÖGULEGUR þorskaHi á yfir-
standandi fiskveiðiári er nálægt
285.000 tonnum, óslægðum, sem
er um 20.000 tonnum rneira en
úthlutað var.
Úthlutað aflamark þetta tímabil
er 250.000 tonn. Við það bætast
16.000 tonn er voru flutt af fyrra
ári yfir á yfirstandandi ár og áætlað-
ur hálfur línuafli tímabilið nóvember
til til febrúar, um 15.000 tonn auk
5.256 tonna sem verður úthlutað úr
Hagræðingarsjóði.
Sjá Bl.
Kaupþing óskar eftir viðræðum
um kaup á Fj árfestingarfélaginu
Aðilar innan Landsbankans sýna félag-inu einnig áhuga
en unnið er að uppkasti að samningi við Skandia
KAUPÞING hf. óskaði í gær formlega eftir viðræðum við forráða-
menn Fjárfestingarfélags Islands rneð það fyrir augum að kanna kaup
á félaginu og dótturfélögum þess. Hér er um ítrekun að ræða af hálfu
Kaupþings sem fyrst sýndi áhuga á kaupum á félaginu á síðasta ári.
Þá hafa aðilar innan Landsbankans viðrað hugmyndir um kaup Lands-
bankans á Fjárfestingarfélaginu, en áður hafði norræna tryggingafé-
lagið Skandia lýst áhuga á kaupum á Verðbréfamarkaði Fjárfestinga-
félagsins og eru nú hafnar viðræður milli fulltrúa Skandia og forsvars-
manna Fjárfestingarfélagsins.
Guðmundur Hauksson, forstjóri
Kaupþings, staðfesti í samtali við
Morgunblaðið að stjórn fyrirtækisins
hefði samþykkt að láta kanna mögu-
leika á því að kaupa hlutabréf í Fjár-
festingarfélaginu og dótturfélögum
þess. „Okkur er ljóst að viðræður
eru að fara í gang við erlenda aðila
og teljum eðlilegt að við fáum að
kanna málið ásamt þeim. Það hlýtur
að fara saman við hagsmuni hlut-
hafa í félaginu að fleiri en ein leið
sé könnuð við sölu. Að öðrum kosti
er ekki unnt að ganga úr skugga
um að besta mögulega verð fáist
fyrir bréfin.“
Guðmundur kvað ljóst að ef sam-
komulag næðist um sameiginlegan
rekstur eða santruna Kaupþings og
Fjárfestingarfélagsins mætti ná
fram verulegri hagræðingu. „Það er
ljóst að fyrirtækin eru bæði með
áþekkan rekstur og þetta mundi
geta Ieitt til aukins umfangs við-
skiptanna án þess að til þyrfti að
koma samsvarandi fjölgun starfs-
manna. Þannig mætti auka veltu á
hvern starfsmann og með því móti
ná fram hagræðingu sem full þörf
er á. Auk þess er rétt að benda á
að við teljum að það séu margir
góðir starfsmenn hjá Fjárfestingar-
félaginu sem hvetju verðbréfafyrir-
tæki væri akkur í að hafa.“
Samkvæmt upplýsingum Morgun-
blaðsins munu aðilar innan Lands-
bankans einnig hafa viðrað hug-
myndir um kaup á Fjárfestingarfé-
laginu. Munu þau svör hafa fengist
að ekki væri viðurkvæmilegt að hefja
slíkar viðræður meðan ólokið væri
viðræðum við Skandia. Þær viðræð-
ur eru nú. kornnar á það stig áð
verið er að vinna að uppkasti að
samningi milli eigenda Fjárfesting-
arfélagsins og Skandia en fyrir ligg-
ur að eigendurnir vilja fá um 200
milljónir króna fyrir Verðbréfamark-
að Fjárfestingarfélagsins sem ann-
ast rekstur á firnrn verðbréfasjóðum
og F’tjálsa lífeyrissjóðnutn auk verð-
bréfamiðlunar. Aðaleigendur Fjár-
festingarfélags Islands eru Islands-
banki, Eimskip og Lífeyrissjóður
verslunarntanna.