Morgunblaðið - 30.05.1993, Síða 34

34 B
MORGUNBLAÐIÐ SAMSAFNIÐ SUNNUDAGUR 30. MAÍ 1993
ÆSKUMYNDIN . . .
ER AF DR. SIGRÚNUSTEFÁNSDÓTTUR LEKTOR OG FRÉTTAMANNL
Ósérhlífin og
krafitmikil
SIGRÚN Stefánsdóttir er fædd og uppalin
á Akureyri, dóttir Petrínu Soffíu Þórar-
insdóttur Eldjárn og Stefáns Árnasonar.
Hún er önnur í röð sex systkina. Elstur
er Þórarinn, þá Sigrún, svo koma Gunn-
hildur, Árni, Páll og Ólöf.
Gunnhildur Stefánsdóttir er 5
árum yngri en Sigrún og
gegndi því vandasama hlutverki að
vera litla systir. „Við systkinin kom-
um í pörum, og langt á milli hverra
tveggja, enda 20 ára aldursmunur á
milli þess elsta og yngsta," segir
Gunnhildur. „Sigrúri er mikill harð-
jaxl og ósérhlífin í hveiju sem hún
tekur sér fyrir hendur. Henni hefur
alltaf legið mikið á og helst hefur
hún þurft að hafa mörg verkefni í
einu. Einu sinni ákvað hún að punta
mig og setja rúllur í hárið á litlu
systur. Hún gerði það með sínum
venjulega krafti og togaði mig hrein-
lega upp á hárinu meðan á hár-
greiðslunni stóð. Ef ég kvartaði yfir
^því að hún meiddi mig sagði hún
'bara: „Þegiðu, allt fyrir fegurðina!"
Þar með þagnaði ég, því auðvitað
vildi ég verða fín.“ Gunnhildur viður-
kennir að stundum hljóti hún að
hafa reynt á þolrif Sigrúnar. „Þegar
gæjarnir komu og spurðu eftir henni,
hlupum við Árni bróðir út á næsta
hom til að mæla gæjann út og baun-
uðum því á hana næstu daga. Henni
fannst við auðvitað algjör plága! En
ég leit alltaf mikið upp til hennar,
fannst hún falleg og allt svo frábært
sem hún gerði.“
tr „Það hefur alltaf verið mikill kraft-
ur í Sigrúnu," segir Auður Daníels-
dóttir, skólasystir Sigrúnar allt frá
því þær byijuðu í smábarnaskóla
Jennu og Hreiðars Stefánssonar þar
til þær luku stúdentsprófi frá M.A.
„Hún fékk alltaf mjög gott fyrir rit-
gerðir og átti gott með að tjá sig.
Það bar nú ekkert á tilhneigingum
í átt til fréttamennskunnar á þessum
Sigrún Stefánsdóttir er fædd og upp-
alin á Akureyri. Hún þótti snemma
ósérhlífin og dugnaðarforkur i því
sem hún tók sér fyrir hendur.
árum, nema þegar við tókum að
okkur að vélrita skólablaðið. Við fór-
um á vélritunarnámskeið þegar við
vorum í 5. bekk í M.A. og töldum
okkur færar í flestan sjó þegar því
lauk. En við fengum skömm í hattinn
fyrir vélritunina, því aldrei hafði sést
annað eins flóð af innsláttarvillum í
blaðinu."
Önnur vinkona Sigrúnar frá Akur-
eyri er Svava Þorsteinsdóttir. „Við
urðum bekkjarsystur í Bamaskóla
Akureyrar. Sigrún átti heima niðri á
Eyri og ég á syðri Brekkunni. Sigrún
var góður félagi, kraftmikil og hafði
alltaf nóg fyrir stafni." Svava segir
þær stöllur hafa brallað ýmislegt en
fátt minnisstætt „við vorum svo
óskaplega hversdagslegar," segir
Svava. Eitt það minnisstæðasta var
þegar þær æskuvinkonumar ætluðu
til Reykjavíkur á lánsbíl. Ferðalagið
varð heldur endasleppt því lánsbíln-
um var ekið út af á miðri Holtavörðu-
heiði. Þær fengu hjálp við að koma
beyglunni aftur upp á veg og kom-
ust við illan leik suður á Akranes
þar sem snúið var við. „Sigrún er
einstaklega úrræðagóð og á ráð við
öllu. Það hefur alltaf verið gott að
leita til hennar," segir Svava. Hún
segist ekki muna eftir Sigrúnu í
dúkkuleikjum, en íþróttirnar hafí átt
hug hennar allan. „Hún er algjört
íþróttafrík og má ekki sjá fjallstind
öðmvísi en að hlaupa á hann. Sigrún
var alltaf að flýta sér, ég sá hana
aldrei labba heldur var hún alltaf á
hlaupum. Sigrún hefði látið að sér
kveða, sama hvað hún hefði tekið
sér fyrir hendur."
ÚRMYNDASAFNINU ...
ÓLAFUR K. MAGNÚSSON
LISTASMUNDAR
SVEINSSONAR
Isíðustu viku vom liðin 100 ár frá
fæðingu Ásmundar Sveinssonar
myndhöggvara og af því tilefni var
opnuð sýningin „Náttúr-
an í list Ásmundar
Sveinssonar“ i Ásmund-
arsafni við Sigtún, en á
henni em um 50 verk
sem sýna þverskurð af
ævistarfi listamannsins.
Elstu verkin eru frá ár-
unum 1913-1914, þegar
Ásmundur hafði ekki enn notið
menntunar í list sinni, og hin yngstu
em frá því um 1975_, Ásmundur
sótti yrkisefni sín gjaman til ís-
lenskrar náttúm og varð fyrir mikl-
um áhrifum frá henni, bæði hvað
varðar fegurðarskyn og formmótun
síðar meir. Hann reisti sér fyrst hús
við Freyjugötu 1933, sem nú er
Ásmundarsalur, en árið
1942 hóf hann byggingu
kúluhúss við Sigtún og
byggði það í áföngum til
ársins 1959. Hér birtum
við nokkrar ljósmyndir
sem teknar voru við Ás-
mundarsafn í Sigtúni og
em þær frá mismunandi
tímum. Á þeirri elstu má sjá Ás-
mund í fokheldri vinnustofu sinni,
á annari er hann með Ingrid konu
sinni í garðinum í Sigtúninu og á
hinum tveimur við tvö verka sinna.
Listamaðurinn í fokheldri vinnustofu sinni við Sigtún.
ÉG HEITI____
KAÐLÍN KRISTMANNSDÓTTIR
Morgunblaðið/Sverrir
Kaðlín heitir í höfuðið á söguhetju úr bók föður síns.
Skáldsögur hafa gefið mörgum foreldrum hugmyndir að nöfnum
en þeir eru sjálfsagt færri sem heita nöfnum söguhetja úr verk-
um foreldra sinna. Ein þeirra er Kaðlin Kristmannsdóttir, dóttir
Kristmanns heitins Guðmundssonar rithöfundar. Hún heitir í
höfuðið á Kaðlínu, úr „Þokunni rauðu“ sem út kom 1950-1952.
Segir Kaðlín að söguhetjurnar í bókum föður síns hafi margar
hveijar heitið sérkennilegum nöfnum.
Eg þori ekki að líkja mér við
söguhetjuna Kaðlínu, til þess
var hún of stórfengleg persóna.
Móðir mín var alla tíð hrifín að'
nafninu eins og pabbi og því var
það valið. Prestinum sem skírði
mig leist ekki meira en svo á blik-
una en setti sig þó ekki upp á
móti nafngiftinni." Kaðlín er ekki
eini fjölskyldumeðlimurinn sem
heitir sérkennilegu nafni, alsystir
hennar heitir Ingilín eftir álfkonu
sem birtist föður hennar þegar
hann var ungur og hálfsystumar
heita Ninja, Hrefna Vildís og
Randý, en hún er látin.
Kaðlín var lengst af eina íslenska
konan sem bar nafnið en í fyrra
fæddist svo fyrsta nafnan hennar.
Kaðlín er mjög ánægð með nafnið
vegna sögunnar á bak við það. Þá
hefur henni aldrei verið strítt á því
þrátt fyrir að það vefjist fyrir mörg-
um og sé oft vitlaust skrifað.
Kaðlín Göngu-Hrólfsdóttir er
nefnd í Landnámu en nafnið virðist
ekki koma annars staðar fyrir í
fombókmenntunum. Það var síðan
endurvakið á þessari öld, árið 1976.
Kaðlín er talið keltneskt að upp-
runa, Caithlin. Merking þess er
óviss.
ÞANNIG
HUGSAÐIKISIABSTRAKT
Bdttmeð
lifiurog
dregið
undirgafl
Það er kunnara en frá þurfi að
segja, að kettir eru sönn rándýr
og einstaklingar innan raða
þeirra ganga hart fram við veiði-
skapinn. Það er einnig kunnara
en frá þurfi að segja, að fólki er
ekki öllu sérlega gefið um veið-
arnar. Því þykir sárt að horfa á
þresti, starra og maríuerlur lenda
í klóm katta. Ýmsir kettir hafa
notað veiðiskapinn til þess að
vekja á sér athygli. Snapa hrós
og hól, en oft fengið skömm í
hattinn og ekki botnað almenni-
lega í því. Til er saga um vest-
firskan fresskött sem lenti í þessu
og lærði eins og það var kallað,
„að hugsa abstrakt". Sögu þessa
skráði Stefán heitinn Jónsson í
bók sinni „Lífsgleði á tréfæti með
byssu og stöng“ og skal nú rifjað
upp hvernig hið vestfirska fress
veiddi og veiddi, en deyddi ekki.
Kisi byijaði á því að leggja á
borð með sér, kom í hús á
morgnana með ýmsa fugla, sérstak-
lega þó ritur og kríur, en Kisi bjó
Abstrakt
Aðdáunarverð aðlögunarhæfni.
Morgunblaðið/Einar Fplur
við sjávarsíðuna og fuglar þessir
voru algengir við hjallana. En það
fór ekki eins og hann hafði reiknað
með, hann fékk snuprur og ákúrur
og lét því af veiðunum um sinn.
Fljótlega fór aftur á móti að bera
á því, að þegar menn komu út á
morgnanna voru kríur og ritur og
einstaka kjói flögrandi inni í hjallin-
um og komust ekki út aðstoð-
arlaust. Töldu menn sýnt að Kisi
bæri einhveija ábyrgð á þessu. Var
nú ákveðið að njósna um köttinn
næstu nótt. Stefán hefur nú orðið:
-Upp úr lágnættinu reis kisi úr
bæli sínu og hvarf út um baðstofu-
gluggann. Sást svo til hans af hlað-
inu þar sem hann skundaði ofan
sjávargötuna til naustsins. Þar lá
þá eikartunna á hliðinni þar sem
bóndi geymdi þorskalifur og lét
sjálfrenna til lýsis handa kindum
sínum til vetrargjafar. Upp á þessa
tunnu stökk nú kötturinn og krækti
sér í lifrarbrodd upp um sponsgatið
með loppunni og flutti síðan á hent-
ugan stein þar sem hann lá síðan
í leyni og greip fuglinn sem sótti
eftir agninu. Fuglinn dró hann síðan
lifandi upp á hlað og skreið með
hann undir gaflinn á hjallinum og
sleppti honum. Að svo búnu hljóp
hann sem hraðast ofan í naust að
nýju og beitti á steininn með sama
árangri, og hafði safnað nokkrum
lifandi fuglum í hjallinn áður en
yfír lauk. Þeim var að vísu hleypt
út á hveijum degi, en þennan veiði-
skap kattarins lét fólkið á Jaðri
annars óátalinn framvegis. Fór svo
fram næstu vor meðan kötturinn
náði í beitu, að hann stundaði fugla-
veiðar með þessum hætti og reynd-
ar allt þar til hann hvarf af bænum.
Þau töldu að hann kynni að hafa
orðið tófu að bráð, og lýkur hér
með sögunni um köttinn sem hugs-
aði abstrakt."