Morgunblaðið - 30.05.1993, Page 35

SAMSAFNIÐ SUNNUDAGUR 30. MAÍ 1993
MORGUNBLAÐIÐ
B 35
Ásmundur ásamt
konu sinni Ingrid
við verkið „Dýrk-
Hér er listamaðurinn á efri árum við verk sitt „Trúar-
brögð“.
„Helreiðin" frá árinu 1944 er eitt þekktasta verk
Ásmundar.
SÍMTALID. . .
ER VJÐ LÁRU YNGVADÓTTUR ÚTVARPSMANN
LIFANDIBROS
9213800
Brosið og Suðumesjafréttir.
— Góðan dag, þetta er á
Morgunblaðinu, gæti ég fengið
að tala við Láru Yngvadóttur?
Lára.
— Komdu sæl, ert þú ekki
búin að vera nokkuð lengi á út-
varpsstöðinni Brosinu?
Jú, ég er búin að vera hér frá
byrjun, sendingar hófust 13.
ágúst í fyrra. Reyndar voru út-
sendingar í nokkur ár í desemb-
ermánuði eingöngu, en er nú
orðið alvöru útvarp sem sendir
út allan sólarhringinn.
— Hverjir eiga þetta fyrir-
tæki?
Það er hlutafélagið 'Nýr miðill.
Brosið og Suðurnesjafréttir eru
hér undir sama þaki, með um
tólf starfsmenn.
— Og hvað ná sendingar
langt?
Þær ná yfir öll Suðumesin og
ég held að syðstu húsin í Hafnar-
firði nái þeim líka.
— Er hlustun góð?
Við erum með mjög góða
hlustun, enda með marga góða
þætti. Við erum með morgunút-
varp, nú, svo ég nefni staka
þætti þá er Jón Gröndal til dæm-
is með þáttinn Ljúfur laugardag-
ur, Gylfi Guðmundsson skóla-
stjóri í Njarð-
víkum er með
Sunnudags-
sveifluna, í
sumar verðum
við með þátt frá
tíu til fjögur,
þrír útvarps-
menn sem fara
út um öll nes
og tala við fólk,
Fundarfært
kallast þáttur
þar sem þekktir
menn koma í
viðtal og þann-
ig mætti enda-
laust telja.
— Em þetta allt heimamenn
sem eru með þætti?
Flestir eru af Suðurnesjunum,
einn kemur þó úr Reykjavík.
— Þú ert búin að vera með
kántríþátt lengi, er það ekki?
Jú, frá byijun. Var fyrst með
hann einu sinni í viku, síðan
hálfsmánaðarlega í vetur, en í
sumardagskránni verð ég með
hann tvisvar í viku.
— Eru Keflvíkingar sérstak- -■
lega hrifnir af kántrímúsik?
Já, þeir eru það, enda eru fáar
útvarpsstöðvar með kántrímús-
kík, ég held að Rás tvö sé með
þátt einu sinni í viku.
— Eru þetta bandarísk áhrif?
Það held ég ekki, þetta er
bara skemmtileg músík sem
mörgum geðjast að. Þegar ég
var með þáttinn hálfsmánaðar-
lega hringdi fólkið inn og kvart-
aði yfir því að fá ekki að heyra
þessa tegund tónlistar oftar.
— Hvað um sígilda tónlist?
Hún er leikin á sunnudögum.
— Þetta er sem sagt mjög lif-
andi dagskrá?
Já, og mjög áhugasamt fólk
sem starfar hér.
— Hvað kom til að þú gerðist
útvarpsmaður?
Ég sá auglýst þriggja vikna
námskeið fyrir
útvarpsmenn í
Reykjavík og fór
af tómri forvitni.
Var eini kven-
maðurinn. Síðan
lét ég þá vita af
mér hjá Brosinu,
sagði þeim
hvaða hug-
myndir ég hefði
og var ráðin.
— Og svæð-
isútvarpið Bros-
ið verður áfram?
Það geturðu
bókað
Lára Yngvadóttir
FRÉTTA-
L JÓS ÚR
FORTÍÐ
Skáldsögur
í vasabókarformi
ÞANN 13. apríl 1954 kom út fyrsta íslenska skáldsagan í
vasabókarformi, það var fyrra bindi Sóleyjarsögu eftir Elías
Mar. Morgunblaðið segir frá þessu og getur þess að miðað
við útgáfukostnað hér séu þessar bækur sáraódýrar, kosti
20 krónur allt að 250 síður og 40 kr. allt að 500 síður.
„Ástæðan fyrir því að bækur
í vasaútgáfuformi ryðja sér til
rúms er ekki aðeins sú, að þær
eru mjög ódýrar, heldur engu að
síður hitt að þær eru hentugar,"
sagði forstjóri Helgafells í sam-
tali við blaðið þá. „Bókin hefir í
margar aldir verið dýrgripur á
íslandi, sem aðeins fáir fengu að
fara höndum um; ekki aðeins
fyrir þá sök að þær kostuðu oft
kýrverð og meira, heldur af þeirri
ástæðu að erfitt var yfirleitt að
ná til þeirra. Ást íslendinga á
bókurn nálgast stundum geð-
veiki. Eg veit fjölmörg dæmi þess
að unglingar fá ekki lánaðar
bækur hjá foreldrum sínum af
ótta við að þær rifni úr bandinu
eða týnist. En það er eins með
bækur og peninga, þær þurfa að
vera í umferð. Fólk tryggir sig
með fé og eignum gegn hugsan-
legum ytri skorti, en með bókum
gegn fákunnáttu og leiðindum.
En í báðum tilfellum er hætta á
ferðum, ef menn tíma ekki að
hreyfa við þessum eignum sín-
um.“
Aðalatriðið að bækur
séu lesnar
„Vasabækurnar eru meira í
umferð en vandaðri útgáfur og
hafa aukið gífurlega lestur góðra
bóka. Margir kaupa fyrst vasa-
bókarútgáfu til að lesa og kynn-
ast bókinni og síðan vandaða
útgáfu til að leggja í bókaskáp-
inn. Fólk ber einnig þessar litlu
bækur á sér og grípur í þær á
ferðalögum, biðstofum og kaffí-
hléum. Og ef þær skemmast er
ekki mikið í húfi, þær kosta ekki
meira en lítil máltíð á veitinga-
húsi, eða tveir sígarettupakkar.
Þó ég vilji ekki kenna ungu fólki
virðingarleysi fyrir bókum, þá er
þó aðalatriðið að þær séu lesnar."
„Fyrsta bókin í þessu broti var
eins og fyrr sagði Sóleyjarsaga
Elíasar Mar. Gerpla Halldórs
Kiljans Laxness verður næsta
bók okkar í vasabrotsformi,“ hef-
ur blaðið eftir forstjóra Helga-
fells, sem bætir við: „Er hún gef-
in út í þessu broti fyrir áskorun
margra, sem vilja hafa hana með
sér á ferðalögum til að grípa í.“
Gerður Steinþórsdóttir fjallar
um Sóleyjarsögu í bók sinni Sex
kvenlýsingar í Reykjavíkurskáld-
sögum, sem út kom árið 1979
hjá Hinu íslenska bókmenntafé-
lagi. Þar segir í upphafi umfjöll-
unarinnar: „Sóleyjarsaga fjallar
um íslenskt þjóðerni eins og það
speglast í samskiptum íslendinga
við herinn. Sögutími verksins er
tæp tvö ár, 1951-53. Aðalminni
er samskipti íslenskra kvenna við
bandaríska hermenn. Verkið ber
nafn af aðalpersónunni, Sóleyju
Jónsdóttur, sem er ein úr hópi
ástandskvenna. Sóleyjarsaga er
fyrst og fremst raunsæisverk en
hefur þó táknræna merkingu." í
lok umfjöllunarinn-
ar um Sóleyjarsögu
segir Gerður: „Sól-
eyjarsaga er náma
í hefðbundinni
borgaralegri hug-
myndafræði um eðli
og hlutverk kvenna,
þeirri hugmynda-
fræði sem hefur átt
dijúgan þátt í að
viðhalda vanmeta-
kennd kvenna og
skipa þeim á óæðri
bekk. Enginn karl-
maður er svo aumur
að hann vilji ekki
vera meiri háttar en
sú kona sem situr
við hlið hans. Konur
sem ekki falla inn í
mynstur karlveldis-
ins eru öðrum kon-
um víti til varnaðar.
Þrátt fyrir sósíalska skoðun höf-
undar á þjóðfélaginu, sem kennir
að kjörin móti manninn, nær sú
skilgreining ekki til kvenna. Höf-
undur efast aldrei um það sem
kalla mætti „eðli“ kvenna og
áhrifa gætir frá hugmyndum
Freuds. Ýmislegt bendir til að
höfundur hafi viljað læra af
Atómstöð Halldórs Laxness í
þjóðfélagsmálum. í Sóleyjarsögu
vottar þó hvergi fyrir gagnrýni
á stöðu kvenna eða hlutverk.
Konan í bók Elísar Mar er óbreyt-
anleg, ævinlega mun hún þjóna
því hlutverki að vera meðhjálp
mannsins.“
,