Morgunblaðið - 30.06.1998, Blaðsíða 28

28 ÞRIÐJUDAGUR 30. JÚNÍ 1998
MORGUNB LAÐIÐ
MENNTUN
Landakot Séra Agúst George mun ekki setja Landakotsskóla í haust. Hann verður í fríi eftir fjörutíu ára starf
í skólanum. Gunnar Hersveinn reyndi að grafast fyrir um ástæður farsældar hans í starfí og var leiddur milli
skólastofa og hugmynda. Dyggðir eins og nytsemd og virðing hafa verið í hávegum hafðar í skólanum.
Mild ögun
skólastjórans
stillir börnin
# „Þið verðið að kunna að stjórna notk-
un barnsins á tölvum og sjónvarpi.“
# „Við skýrum fyrir þeim hvað við þurf-
um að gera til að skapa friðinn.“
DAGURINN í dag er
tveggja morgundaga
virði,“ stendur á spjaldi á
kennarastofunni í Landa-
kotsskóla sem séra George hefur
kennt í frá árinu 1958. Þetta er vin-
samleg ábending til kennara um að
nýta daginn sem best. Innan veggja
Landakotsskóla fá nemendur al-
menna fræðslu líkt og önnur grunn-
skólabörn og starfsmenn skólans
rækja skyldur sínar eins og aðrir
kennarar í landinu. A hinn bóginn er
það viðurkennt að velgengni stofn-
ana ræðst af skólastjóranum.
Séra Ágúst George hefur nú látið
af störfum í Landakotsskóia en í hon-
um var eitt hundrað ára starfsemi
fagnað á liðnu ári og virðist framtíð
skólans vera björt, meðal annars
vegna árangursríkrar stjórnunar.
f©] Perstorp
Harðplastplötur
Sá borð, skápa
og veggi.
Verslun Háteigsvegi 7 • Sími 511 1100
Netfang: ofnasmidjan@ofn.i$.
Veffang: www. ofn.is
Símar 557 2000 og 557 7100
Skemmuvegi 36 Bleik gata
Kópavogi
Sérstaða Landakotsskóla er að
hann er eign kaþólsku kirkjunnar á
Islandi og í honum hafa löngum
kennt bæði nunnur og prestar.
Hann er einkaskóli og kostar skóla-
vist núna níu þúsund krónur á mán-
uði. Hann fær styrk frá Reykjavík-
urborg en starfsemin hefur ekki
alltaf verið styrkt. „Magnús Torfi
Ólafsson menntamálaráðherra kall-
aði mig á sinn fund og spurði hvort
það væri rétt að Landakotsskóli
nyti engra styrkja," segir séra
George, „honum þótti það ótækt og
veitti skólanum árlegan styrk.“ Kri-
stján Gunnarsson hjá Fræðslumið-
stöð Reykjavíkur komst að sömu
niðurstöðu árið 1978 og eftir það
hefur skólinn hlotið þennan nauð-
synlega stuðning. „Ég hef stundum
verið talinn of hlédrægur til að biðja
um fé fyrir skólann," segir séra
George.
Kennir nytsemd og virðingu
Spjöld hanga gjarnan á veggjum á
göngum í Landakotsskóla: „Munið,“
stendur til dæmis á einu: „að ganga
vel um fatahengið, raða töskum upp
við vegg. Ekki ryðjast, ekki hlaupa,
ekki slást, ekki hafa hátt, að vera
kurteis við alla.“ Og það er líkt og
húsgögn gangi ekki úr sér í skólan-
um og veggir skitni ekki út. „Hér var
síðast málað árið 1993 og vekur það
furðu margra að skólinn skuli vera
£&rtrff*iAA (^hnÍAOhr
pallhúsin komin!
Við bjóðum raðgr. til allt að 36 mán.
Pallhús sf., Ármúla 34,
sími 553 7730 og 561 0450.
—m—
Heimili
að heiman í
Kaupmannahöfn
Vandaðar,
ferðamannaíbúðir
miðsvæðis í
Kaupmannahöfn.
Verð á mann frá dkr.
________m á dag.
Aliar fbúðirnar eru
með eldhúsi og baði.
| Akstur til og frá Kastrup aðeins |
dkr. 400.
Enn eru nokkrar vikur
lausar í sumar!!!
Hafðu samband við
ferðaskrifstofúna þfna eða
yiv sítow/ <ycujuiiittuHii
Sími 00 45 33 12 33 30,
fax 00 45 33 12 313 03
•Verð á mann miðað við 4 í íbúð í viku
Morgunblaðið/Ásdís
líkt og nýrnálaður," segir séra
Georg. „Húsgögnin í nokkrum stof-
um keypti ég árið 1965 og duga þau
enn vel.“ Þetta sýnir að sennilega
hefur honum tekist að kenna nem-
endum skólans nytsemi, góða um-
gengni og að bera virðingu bæði fyr-
ir lifandi mönnum og dauðum hlut-
um.
Nokkur börn byrjuðu í skólanum
árið 1897 í einni skólastofu í gamla
prestshúsinu og var straubretti not-
að sem kennaraborð. Skólinn ber
enn merki um upphaf sitt: Ævinlega
hafa bæði verið kaþólsk og lútersk
börn í honum, í kennarahópnum hafa
alltaf verið prestar og aldrei hefur
bruðl verið iðkað. Skólinn vai' samt í
upphafi umdeildur vegna þess að
sumir óttuðust að tilgangur hans
væri að breiða út boðskap páfans,
hann ætti með öðrum orðum að
ryðja kaþólsku kirkjunni braut í
landinu. Til dæmis var spurt í blað-
inu ísafold árið 1901: „Eru líkindi til
þess, að verndari fáfræðinnar í Suð-
urlöndum muni verða frömuður
menntunarinnar hér á landi?“
Óttinn við „pápískuna" reyndist
ástæðulaus og könnun á starfinu
leiddi í ljós að þar færi fram kennsla
á háu stigi.
Ágætir íslenskukennarar
Séra George kom til starfa þegar
skólinn hafði verið rekinn í sextíu ár.
Sex ára bekkur bættist við og núna
stunda einnig fimm ára börn nám við
skólann, sem í voru 154 nemendur á
liðnu skólaári. Nunnur kenndu við
skólann þegar séra George byrjaði,
t.d. systii' Henrieta og íslenska
nunnan systir Clementia yngri, sem
kenndi m.a. smíði. „Bæði drengjum
og stúlkum er kennd smíði og handa-
vinna,“ segir séra George.
Þótt kennt hafi verið á dönsku á
upphafsárum skólans hefur íslensku-
kennslan ávallt verið rómuð. „Fröken
Guðrún [Jónsdóttir] kenndi íslensku
frá árinu 1918 til 1964,“ segir hann og
að margir nemenda hennar hafi vitn-
að um gæði kennslu hennar. Einn
þeirra var Jökull Jakobsson rithöf-
undur: ...Þannig upplifðum við ís-
lands söguna alla innan veggja
þröngra skólaveggja Landakotsskóla
af vörum fröken Guðrúnar." (Mbl. 15.
júní 1966.) „Fröken Guðrúnu tókst að
láta nemendum þykja vænt um land-
ið, og það gerði systir Clementía
líka,“ segir séra
George, „þær kenndu bæði nemend-
um og kennurum að bera virðingu
íyrir landinu.“ Hann segist alltaf hafa
verið heppinn með íslenskukennara.
Bænin róar börnin
Skólabragur í Landakoti hefur
verið um margt ólíkur því sem ann-
ars staðar þekkist og var það eflaust
meira en nú þegar svartklætt klaust-
urfólk stýrði kennslunni. En hvernig
er hann núna? „Við byrjum daginn í
öllum bekkjum með bæn,“ segir séra
George, „bænin er Faðir vor en í
yngstu bekkjunum er líka sungið
andlegt lag. Eg tel að þetta hafi já-
kvæð áhrif á börn. Bænin róar þau.
Ég tók hins vegar þá afstöðu sem
skólastjóri að leiða þau ekki inn í
kirkjubygginguna. Sú afstaða mót-
aðist eflaust af ásökuninni um inn-
rætingu sem var í upphafi skólans.
Það hefur samt hvarilað að mér að
ég hafi haft rangt fyrir mér, þvi eftir
snjóflóðin á Vestfjörðum fórum við
með börnin í kirkjuna til að biðjast
fyrir og var það mjög áhrifaríkt."
Hann segh- að eftir þetta hafi hann
uppgötvað að bæði bömin og foreldr-
ar þeirra hefðu áhuga á að fara í kirkj-
una og þær stundir sem þau ættu þar
væru þeim mikils vii'ði. „Það var því í
fyrsta skipti á þessu ári sem skólaslit
fóru fram í kirkjunni,“ segii' hann.
Séra George er núna að ganga frá
á skrifstofu sinni í skólanum. Hann
segist ætia að draga sig algerlega í
hlé í skólanum og verður til að
mynda erlendis í septembermánuði.
Efth-maður hans, séra Hjalti Þor-
kelsson, hefur verið kennari við skól-
ann í meira en tíu ár og séra George
treystir honum fyrir velferð skólans.
Þær dyggðir sem séra George hef-
ur lagt áherslu á í skólanum verða
örugglega áfram í heiðri hafðar og á
veggjum hanga áfram spjöld eins og
þessi: „Ekki gleyma því að allir
menn jarðarinnar eru nágrannar
okkar“. „Fjölskyldan er dýrmæt
eign í lífi hvers manns“. „Vináttan
vex og dafnar ef við hlúum að henni“.
Og umgengnin verður eflaust til fyr-
irmyndar. „Það er nemendum að
þakka hversu vel húsgögnin endast
og hversu sjaldan þarf að mála
veggi,“ segir hann. „Við brýnum það
fyrir þeim að passa hlutina og fara
vel með þá.“
Ekki þurft að vera strangur
Hvemig beitir þú aganum?
„Aginn verður til vegna þess að við
útskýrum fyrir nemendum hugmynd-
ina á bak við hann. Hvers vegna
ákveðnar reglur eru nauðsynlegar.
Við skýrum fyrir þeim hvað við þurf-
um að gera til að skapa friðinn,“ svar-
ar hann, „ég hef yfirleitt verið mjög
ánægður með aga nemendanna.“
Hann segir hins vegar að gífurleg-
ar breytingar hafi orðið í þjóðfélag-
inu síðustu 15-20 ár.
„Það var auðveldara áður fyrr að
halda aga, en við verðum að halda
hann og tala við nemendur og út-
skýra fyrir þeim ástæður hans. Ahrif
heimsins eru svo mikil,“ segii' hann
og nefnir tölvur og sjónvarp sem
dæmi um þau. „Það hefur komið fyr-
ir að nemendur mæti eins og ósofnir
í skólann. Ég hef spurt foreldra um
ástæður þess og tölvunum verið
kennt um. Ég hef svarað því þannig:
„Þetta er á ykkar ábyi'gð, þið verðið
að kunna að stjórna notkun bamsins
á tölvum og sjónvarpi." Foreldrar
stjórna heimilinu og þeh' verða að
setja reglur sem t.d. leiða tii þess að
börnin mæti upplögð í skólann.“
Eitt skólaárið fannst séra George
einhver órói vera á elstu börnunum
og boðaði hann foreldra 5.-, 6.- og 7.-
bekkinga á fund. Hann sagði þeim í
hverju hegðun barnanna væri ábáta-
vant og foreldrar komu sér saman
um reglui'. Útivistartími er skilyrðis-
laus og stærri skemmtanir standa
aldrei lengur en þrjá tima í einu og
iengst til tíu. Diskótek er á þriggja
vikna millibili og til hálfátta. „Nem-
endur vora ekki ánægðir til að byrja
með en við útskýrðum málin og í ljós
kom að þetta hafði jákvæð áhrif á
allt skólastarfið," segir hann.
Séra George segist alltaf hafa verið
heppinn með foreldra og þeir hafi
styrkt skólastarfið. Hann hafi því ekki
þurft að vera strangur, heldur aðeins
bent á verkefni foreldra og ábyrgð.
Óvænt þemaverkefni
Líf hans verður annað eftir
Landakotsskólann, en hann verður
áfram staðgengill biskups og tekst á
við nýtt starf sem féhirðir kaþólsku
kirkjunnar. Séra Hjalta bíða verk-
efni sem felast m.a. í heilsdagsskóla-
kerfi. Skólinn verður opinn 8.00 til
17.00 og börnunum gefst kostur á að
fá næringu í honum.
Séra George minnist í lokin á ár-
viss þemaverkefni í skólanum. Ýmis
gagnleg efni hafa verið skoðuð í þeim.
Nú í vor fékk hann hins vegar ekki að
vita hvert þemaverkefnið yrði. Allii-
nemendur tóku þátt í því og stóðu
fyrir uppákomum, sýningum og list-
rænum viðburðum. Þemaverkefnið
var um séra George sjötugan.