Morgunblaðið - 30.06.1998, Side 35

MORGUNBLAÐIÐ
ÞRIÐJUDAGUR 30. JÚNÍ 1998 35
AÐSENDAR GREINAR
Hvert skal stefna?
ÁRIÐ 1995 varð að
ráði að Alþýðubanda-
lagið byði fram undir
heitinu Alþýðubanda-
lag og óháðir. Ástæðan
var sú að hópur fólks -
og var undirritaður
þeirra á meðal - sem
ekki var flokksbundið
vildi taka þátt í stjórn-
málabaráttu og freista
þess að safna liði á
meðal þeirra sem ekki
höfðu gengið í stjórn-
málaflokka en væru
engu að síður reiðu-
búnir að beita sér á
vettvangi stjórnmál-
anna. Á þessum tíma
var að ljúka fjögurra ára kjörtíma-
bili Sjálfstæðisflokks og Alþýðu-
flokks og höfðu menn þá heldur
betur fengið smjörþefínn af því sem
síðar varð framhald á í samstarfi
Sjálfstæðisflokks og Framsóknar-
flokks á þessu kjörtímabili. Einka-
væðing og hvers kyns gjaldtaka,
jafnt innan velferðarþjónustu sem
utan, komst á dagskrá og kröfum
verkalýðshreyfingar um jöfnuð var
vísað til fóðurhúsanna. Skattar
voru lækkaðir á fyrirtækjum og
klyfjum hlaðið á launafólk. Iðulega
var þetta réttlætt í ljósi efnahags-
legra þrenginga sem í raun er und-
arlegur fyrirsláttur því þegar
þrengir að eru lítil búhyggindi að
láta hina þurfandi blæða svo unnt
sé að bæta hag hinna sem eru af-
lögufærir. Á þessum tíma voru boð-
aðar grundvallarbreytingar á allri
stjórnsýslu og skipulagi samfélags-
ins. Innan verkalýðshreyfingar, og
víðar, þótti okkur sem barist höfð-
um gegn þessari þróun og vildum
ganga í gagnstæða átt og efla fé-
lagsleg gildi, að nú gæti enginn
skorast undan þvi að leggjast á hin-
ar pólitísku árar.
Þar sem okkur þótti stefna Al-
þýðubandalagsins ríma vel við okk-
ar pólitísku áherslur og samvisku
og þar sem við áttum kost á því að
taka þátt í að móta þau áhersluat-
riði sem G-listaframboðið lagði fyr-
ir kjósendur var brugðið á það ráð-
ið að hafa þennan hátt á. Hefur
þetta gengið ágætlega upp og
aldrei hef ég orðið var við annað en
að samstarf hafi verið með miklum
ágætum á þessu kjörtímabili. Auð-
vitað er það hálfankannaleg staða
að starfa með pólitískum flokki án
þess að taka að fullu þátt í starfi
hans og getur slíkt aldrei gengið til
frambúðar. Sjálfur hef ég íhugað að
ganga í Alþýðubandalagið en að
sjálfsögðu mun það ráðast af því
hvort sá flokkur hugir sjálfum sér
lífdaga.
Nú bregður svo við ekki alls fyrir
löngu að stofnað er til félagsskapar
sem ber heitið Stefna.
Þorri þeirra sem aðild
áttu að þessari félags-
stofnun í upphafi voru
einstaklingar sem
komu að fyrrgreindu
kosningabandalagi við
Alþýðubandalagið
undir heitinu óháðir.
Fljótlega komu þó
fleiri til sögunnar og er
það fólk víðar að en úr
fyrrgreindum pólitísk-
um ranni. Til þessa fé-
lags er stofnað til að
skapa vettvang fyrir
stj órnmálaumræðu
sem grundvallast m.a.
á þeim meginmark-
miðum að efla samfélagsvitund og
treysta samfélagsþjónustuna, reka
framsækna umhverfisstefnu og
tryggja að auðlindir til lands og
sjávar verði sameign þjóðarinnar.
Þá er lögð höfuðáhersla á að spyrna
við fótum gegn einkavæðingu og
hefja þess í stað gagnsókn til að
bæta velferðarþjónustu.
Nú má spyrja sem svo, hvort
þetta séu ekki einmitt þau sjónar-
mið sem einkennt hafi Alþýðu-
bandalagið. Svar mitt við þeirri
spurningu er vitaskuld játandi enda
engin tilviljun að ég hef viljað
starfa með þeim flokki. Á hitt er að
líta að innan Stefnu er fólk úr öðr-
um stjórnmálafylkingum sem hefur
tekið því fegins hendi að þetta félag
skuli verða til.
Með árangur að
leiðarljósi
Við annað tilefni verður nánar
gerð grein fyrir Stefnu og mark-
miðum félagsins. Hér verður hins
vegar vikið að svokölluðum samein-
ingarmálum fyrir næstu kosningar
og er þar vísað til hugmynda um að
slá í eitt Alþýðuflokki, Alþýðu-
bandalagi og Kvennalista. I langan
tíma hef ég verið þeirrar skoðunar
að þrátt fyrir ólíkar áherslur eigi
þessir flokkar að starfa saman og
reyndar allir þeir sem vilja kenna
sig við félagshyggju. Ég tel hins
vegar brýnt að þrennt sé haft að
leiðarljósi: I fyrsta lagi að menn
losi sig við kvótahugsun gagnvart
kjósendum, að flokkar telji sig hafa
umboð til að ráðstafa þeim að eigin
vild; í öðru lagi að skipulagsbreyt-
ingar á vettvangi stjórnmálanna
verði ekki til að deyfa póltíska bar-
áttu og í þriðja lagi er mikilvægt að
vera praktískur í hugsun og hug-
leiða rækilega hvernig árangri
verði best náð.
I þessu samhengi er rétt að
spyrja hvað skuli til bragðs taka í
þjóðfélagi þar sem markaðshyggja
hefur náð að skjóta rótum í þeim
mæli sem nú hefur gerst? Tvennt
Ögmundur
Jónasson
Mikið úrval af
fallegum
rúmfatnaii
Skólavörðuatíg 21, Reykjavík, síini 551 4050
Vönduð - ryðfrí
HÚSASKILTI
EPÖXY MALNING
Hágæðamálning
fyrir gólf og veggi
wwjs'Mméi
Smlðjúvegur 72,200 Kópavogur
Sími: 564 1740, Fax: 554 1769
Framsóknarflokknum
yrði jafnframt gert
ljóst, segir Ögmundur
Jónasson, að líkur
væru á að sá flokkur á
þessum væng stjórn-
málanna sem kæmi
sterkastur út úr kosn-
ingum myndi hafa
verkstj órnarhlutverk
á hendi.
þarf að gerast að mínum dómi. í
fyrsta lagi eigum við að skipuleggja
stjómmálabaráttu þannig að tryggt
sé að vinstrisinnuðum sjónai-miðum
sé haldið hátt á loft og svo búið um
hnúta að unnt sé að afla þeim fylg-
is. Reynslan sýnir að í stórum kosn-
ingasamsteypum, sem hugsaðar
eru og hannaðar til að ná til meiri-
hluta þjóðarinnar, er jafnan reynt
að draga úr og deyfa allar ein-
dregnustu skoðanir manna, einfald-
lega vegna þess að óttast er að þær
gætu stuðað tiltekna hópa kjós-
enda. Þess vegna er iðulega reynt
til hins ýtrasta á þanþol þeirra sem
standa næst jaðri hreyfingarinnar
og er gengið svo langt sem talið er
þorandi, þó þannig að þeir hugsi
sér ekki til hreyfings.
En hvað þá með völdin, ætla
menn að útiloka sig frá fonnlegum
völdum, þau þurfa vissulega að
byggjast á meirihlutafylgi; þurfa
menn þvi ekki að gera málamiðlan-
ir? Vissulega, og er þar komið að
hinu atriðinu sem ég vildi nefna. Til
1 allt sumar
M MÁLNINGARDAGAR
Viðurkennd vörumerki
PLÚS10
4 Ltr.
Verð frá kr.
2.540.-
STEINTEX
4 Ltr.
Verð írá lcr.
2.807.-
10 Ltr.
Verð fiá kr.
6.595.-
KJ0RVARI
4 Ltr.
Verð frá kr.
2.717.-
Takið teikniugar
Við reilmuin emlsþörfina
Öll m álniiigaráhöld á
hagstæmi verði.
þess að vinstrisinnað fólk komist í
aðstöðu til að stjórna þarf að sjálf-
sögðu samstarf við aðra og slíkt
kallar á málamiðlanir. Það skiptir
hins vegar sköpum hvenær og á
hvaða forsendum málamiðlanir eru
gerðar. Ef málamiðlanir eru gerðar
áður en gengið er til kosninga gefst
kjósendum aldrei kostur á því að
styrkja og efla þau sjónarmið sem
kunna að vera í minnihluta, hætt er
við því að þau frjósi í málefnasamn-
ingi löngu fyrir kosningar. Og það
sem meira er, aldrei gefst kostur á
að tala máli þessara sjónarmiða.
Þetta þýðir að öll pólitísk umræða
verður smám saman flött út. Taka
má hér sem dæmi hugsanlegt sam-
starf Alþýðubandalags og Alþýðu-
flokks. Þessir flokkar hafa haft
ólíkar áherslur varðandi fjármögn-
um velferðarþjónustunnar, í skatta-
málum, landbúnaðarmálum og ekki
síst í Evrópumálum. I stað þess að
flokkarnir töluðu af sannfæringar-
krafti fyrir sínum áherslum og
bæðu kjósendur að styrkja sig í
komandi kosningum og gefa sjónar-
miðum sínum þannig vægi við
stjórnannyndunarviðræður - í stað
þessa yrði allt frágengið áður en
kosningabaráttan hæfist - er allt
slétt og fellt en baráttan fyrir
bragðið að sjálfsögðu steindauð.
Leið til árangurs
Ég tel að það sem eigi að gera
fyrir komandi kosningar sé þetta:
Álþýðubandalag, Alþýðuflokkur og
Kvennalisti lýsi því yfir að þeir séu
staðráðnir í því að starfa saman eft- ^
ir næstu Alþingiskosningar. Þeir
geri með sér samkomulag um lág-
marksskilyrði fyrir slíku samstarfi
en myndu ekki ganga frá stjórnar-
sáttmála fyrr en að kosningum
loknum og í ljós hefði komið hver
vilji kjósenda væri. Þá kæmi einnig
í ljós hvort Framsóknarflokkurinn
væri reiðubúinn að ganga til slíks
samstarfs. Framsóknarflokknum
yrði jafnfi-amt gert ljóst að líkur
væru á að sá flokkur á þessum
væng stjórnmálanna sem kæmi ^
sterkastur út úr kosningum myndi
hafa verkstjórnarhlutverk á hendi.
Með þessum hætti myndi tvennt
vinnast. Tryggð yi'ði kraftmikil
stjórnmálabarátta og hin praktísku
sjónarmið yrðu jafnframt í öndvegi.
Þetta væri með öðrum orðum lík-
legt til að tryggja framgang vinstri
stefnu og auðvelda merkisberum
hennar aðgang að framkvæmda-
valdinu.
Höfundur er alþingismaður og
formaður BSRB.
DUGMIKIL
FJÖLSKYLDA,
TÆKNILEGA SINNUÐ
i' ■ V . ' . 'j. ■ • • ■:. ' . 2
TÆKNIBUNA0UR
SÍÐUMÚL112 108 REYKJAVÍK SÍMI 510 5500 FAX 510 5509
Minolta fjölskyldan er stór fjölskylda
og annálaðir dugnaðarforkar
MINOLTA FAXTÆKI
3 tegundir faxtækja,
öll tölvutengjanleg.
Allt í senn; prentari, skanni, fax
og Ijósritunarvél.
MINOLTA LASERPRENTARAR
4 tegundir laserprentara, bæði fyrir
svart/hvítt og lit.
MINOLTA LJÓSRITUNARVÉLAR.
Hraði frá 15 upp í 80 eintök pr. mín.
Bæði fyrir svart/hvítt og lit.
Líttu við í nýrri verslun
og heilsaðu upp á einstæða
fjölskyldu.
MINOLTA
SKÝR MYHD-SKÝK HUGSUN