Morgunblaðið - 15.11.1998, Qupperneq 64

N ‘TÞ)ÓNNINN
ABawKinaa
ÞARFASTI
IBJfi Netfíriíty
03) NÝHERJI
MORGUNBLAÐIÐ. KRINGLAN1,103 REYKJAVIK, SÍMl 5691100, SÍMBRÉF 5691181
PÓSTHÓLF 3040, NETFANG: RITSTJ@MBL.IS, AKUREYRI: KAUPVANGSSTRÆTI1
SUNNUDAGUR 15. NÓVEMBER 1998
VERÐ í LAUSASÖLU 125 KR. MEÐ VSK
Hrundi úr hillum í Hveragerði í 4,5 stiga skjálfta í gær
„Eldhúsið var eins
og eftir loftárás“
JARÐSKJÁLFTI um 4,5 stig á
Richter reið yfír laust fyrir klukk-
an 15 í gær og fannst hann mjög
greinilega í Hveragerði, þar sem
munir féllu úr hillum. Upptök
skjálftans voru rétt fyrir sunnan
Þurrá í Ölfusi, sem er á svipuðum
slóðum og upptök stóra skjálftans
á föstudag. Jarðskjálftafræðingar
á Veðurstofu Islands segja að enn
geti veríð von á frekari skjálftum á
næstunni, jafnvel allt að 5,5 stig-
um.
Aldís Hafsteinsdóttir fréttarit-
ari Morgunblaðsins í Hveragerði
sagði í samtali við Morgunblaðið
skömmu eftir að skjálftinn reið yf-
ir að mikið af lauslegum munum
hefðu hrunið úr hillum og skápum
í híbýlum manna í bænum. Áldís
sagðist vera orðin vön jarðskjálfta-
kippum, en að þessu sinni hefði sér
verið mjög brugðið.
„Eldhúsið hjá mér er eins og
eftir loftárás og ég fann að þetta
var mjög kröftugur kippur,“ sagði
Aldís. „Fyrst að hann mældist
ekki nema 4,5 á Richter hlýtur
skjálftinn að eiga upptök sín mjög
nálægt bænum því tjónið sem
skjálftinn á fóstudag olli vai' mun
minna, þótt skjálftinn væri kröft-
ugri.“
Aldís sagðist hafa fregnað að
ljós hefðu hrunið úr gróðurhúsum
garðyrkjubænda og lauslegir mun-
ir hefðu ennfremur hrunið úr hill-
um nágranna sinna.
Björn Johnsen, læknir, sem sæti
á í Almannavarnarnefnd Hvera-
gerðisbæjar, sagði skömmu eftir
að slyálftinn reið yfír að engar
fregnir hefðu borist um tjón aðrar
en þær að innanstokksmunir
kynnu að hafa fallið úr hillum og
annað slíkt. Þá hefði ónýtt hús á
Þórustöðum í Ölfusi látið enn frek-
ar á sjá.
Einhvern veginn hefði skjálftinn
leitt þannig að hann hefði fundist
mjög greinilega í Hveragerði, en
hins vegar hefði hann lítið fundist í
Þorlákshöfn og þar fyrir vestan.
Hrina eftirskjálfta sem mældust
3-4 á Richter reið yfír Suðurland í
fyrrinótt í kjölfar stóra skjálftans
á föstudagsmorgun sem mældist 5
á Richter. Um eftirskjálftana í
fyiTÍnótt sagði Pálmi Erlendsson,
jarðfræðingur, að upp úr klukkan
fjögui' hafi komið skjálfti upp á 4 á
Richter og síðan 2-3 aðrir á bilinu
3^1 og smáskjálftar í kjölfarið.
Finnur Ingólfsson iðnaðarráðherra
Ná þarf sátt
um hálendið
FINNUR Ingólfsson, iðnaðar- og
viðskiptaráðherra, segir það verk-
efni ráðamanna að ná fram sátt um
nýtingu auðlinda á hálendinu. Hann
telur að álver á Reyðarfirði, ef af
byggingu þess verði, geti orðið þátt-
ur í að mynda öflugan byggðakjarna.
Finnur segir stóriðju kalla á full-
komnustu tæki og hugbúnað sem
dragi að velmenntað fólk. I nýjum
byggðakjarna um miðbik Austur-
lands gætu orðið 8-12 þúsund manns
og atvinnusvæði sem yrði valkostur
við Eyjafjörð og suðvesturhornið.
Hægt verði að tengja byggðirnar
saman með jarðgöngum sem séu að
verða sífellt ódýrari framkvæmd
vegna nýrrar tækni. Þessi tækni geti
einnig valdið því að hægt verði að
nýta vatnsafl á hálendinu án þess að
raska landslagi jafn mikið og áður
þurfti með uppistöðulónum. Það
verði dýrara en þær aðferðir sem
hingað til hafí verið notaðar við
virkjanh- en líta megi á aukinn
kostnað sem nauðsynlega fórn til að
varðveita náttúruna.
Iðnaðarráðuneytið spáir því að ár-
ið 2010 verði hlutfall stóriðju í út-
flutningstekjum komið í 26% og
ferðaþjónustu í 20% en Finnur segir
að stóriðja verði ekki grundvöllur
lífskjara framtíðarinnar.
„Eg á við iðnað í víðum skilningi.
Mér skilst á þeim sem vinna í líf-
tækni og erfðafræði að við getum
tryggt 20% árlega aukningu í þekk-
ingariðnaði næstu árin,“ segir ráð-
herrann í viðtali við Morgunblaðið.
„Eg er að setja af stað nefndarstarf
með fólki úr atvinnulífínu til að
benda á leiðir í því skyni. Formaður
hennar verður Kári Stefánsson, for-
stjóri íslenskrar erfðagreiningar,
maður sem er brautryðjandi í ís-
lenskum þekkingariðnaði."
■ Vil sátt milli/10
Kaupendur gera
tilboð í vörurnar
NÝSTÁRLEGUR vörulisti hefur
starfsemi sína föstudaginn 20. nóv-
ember nk. Vörulisti þessi hefur
fengið heitið Talló og er frábrugð-
inn öðrum slíkum hér á landi að því
leyti að í reynd er um uppboðs-
markað að ræða, þar sem væntan-
'■^igir kaupendur gera tilboð í marg-
víslegan varning á listanum.
Hugmyndin að þessum nýju
verslunarháttum er fengin frá ísra-
elska íyrirtækinu The National
Tender, sem á siðustu fjórum árum
hefur náð gífurlegri útbreiðslu þar í
landi, og má nefna að nú eru um
45% af öllum húsbúnaði í ísrael seld
með þessum hætti og 15% nýrra
bíla. Árleg velta ísraelska fyrirtæk-
isins nemur nú um hálfum milljarði
dollara.
Talló hér á landi verður rekið
samkvæmt sérleyfi frá ísraelska
'3'yrirtækinu og Talló er jafnframt
fyrsta sérleyfisfyrirtækið utan Isra-
el til að hefja starfsemi, en sams-
konar vörulistar eru einnig að fara
af stað á hinum Norðurlöndunum, í
Þýskalandi, Bretlandi og í Brasilíu
á næstunni.
Talló hefur samið við um 20 ís-
-ijfrmsk fyrirtæki sem leggja til vör-
urnar í hinum ýmsu deildum vöru-
listans. í einni deildinni verður
þannig m.a. boðið upp á nýja bfla, í
annarri upp á tölvur, einnig húsbún-
að, heimilistæki, verkfæri, sólar-
landaferðir, barnavörur, svo sem
bamavagna og bflstóla, líkamsrækt-
arvörur, myndavélar og upptöku-
tæki, eldhúsinnréttingar og hrein-
lætistæki.
Að sögn Jóhanns Sveinssonar,
framkvæmdastjóra Talló, verður
starfsemin með þeim hætti að einu
sinni í mánuði verður vöralistanum
dreift með Morgunblaðinu með
upplýsingum um þann vaming sem
á uppboði er og með tilheyrandi
vörunúmeram. Næstu 10 daga frá
því kl. 10 að morgni til 10 að kvöldi
gefst neytendum færi á að hringja
inn og gera tilboð í einstakar vörur,
og má hver um sig gera alls 5 boð.
Sérstakur hugbúnaður, sem ísra-
elski sérleyfíshafinn leggur til,
reiknar síðan út hæstu og lægstu
boð og sér jafnframt til þess að
jafnan era einhver kostakjör í boði,
þannig að heppinn tilboðshafi getur
hreppt vöruna á mun lægra tilboði
en því hæsta sem hann kann að hafa
sent inn.
Sauðfjárbændur
Hrun í
verðiá
gærum
ÞRÁTT fyrir afhroð gærusölu ís-
lenskra sauðfjárbænda á mörkuð-
um í Asíu og Rússlandi bendir allt
til þess að afkoma bænda verði
betri í ár en síðastliðin tvö ár.
Gærasala bænda nemur innan
við 10% af heildartekjum þeirra, en
vegna efnahagslægðar í Asíu og
Rússlandi hefur orðið verðhran á
hráefnisframleiðslunni, en Rússar
og þjóðir Asíu eru langstærstu
kaupendurnir. Hins vegar hefur
gengið vel að selja lambakjöt og
það skilar sér í batnandi afkomu
bænda.
Ari Teitsson, formaður bænda-
samtakanna, hefur áhyggjur af
stöðu gærasölunnar og segir ekki
víst að til komi fyrirgreiðsla frá
landbúnaðarráðuneytinu vegna
ástandsins. „Gæraverðið hefur ekki
verið lægra síðastliðin tíu ár,“ segir
Ari. Hann segir að verð á gærum
hafi fallið úr 300 kr. á kg niður í 68
kr. á kg og því sé ljóst að kreppan í
Rússlandi hafi alvaileg áhrif á ís-
lenskan landbúnað.
Morgunblaðið/Golli
Klettaklifur á Fellsströnd
TVEIR ungir menn voru að
klífa kletta í fjörunni á Fells-
strönd á dögunum þegar
blaðamenn Morgunblaðsins
áttu leið um Hvammsfjörð.
Tilgangurinn var að nota góða
veðrið til útivistar og að
styrkja líkamann.
Morgunblaðið/Þorkell
STEINUNN Einarsdóttir í hópi félaga sinna hjá Landhelgisgæslunni.
Kona meðal kafara
SEX kafarar luku á föstudag
námi í atvinnuköfun hjá Land-
helgisgæslunni. Kona er í hópn-
um og mun hún vera fyrsta kon-
r^an hér á landi, sem lýkur at-
vinnuréttindanámi í köfun. Hún
heitir Steinunn Einarsdóttir, 19
ára og hefur verið í ströngu bók-
Iegu og verklegu námi undanfar-
inn mánuð undir handleiðslu Kri-
stjáns Þ. Jónssonar köfunarkenn-
ara.
Líðan
drengsins
óbreytt
LÍÐAN níu ára drengsins sem
slasaðist lífshættulega, þegar
hann varð fyrir bfl á Miklu-
brautinni á föstudagskvöld er
óbreytt að sögn svæfingar-
læknis á Borgarspítalanum.
Honum er haldið sofandi í önd-
unarvél á gjörgæsludeild, en
hann hlaut alvarlega höfuð-
áverka í slysinu.