Morgunblaðið - 08.09.1999, Síða 31

MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
MIÐVIKUDAGUR 8. SEPTEMBER 1999 31
Natasha
hefur kennt
til að prófa sig sjálfur áfram og
segja honum þá til hvernig til tak-
ist.“
En það er ekki til nein allsherjar
söngkennslutækni, sem dugir á
alla. „Að kenna söng er ekki eins
og að þjálfa hermenn. Það verður
að finna sérstaka leið að hverjum
og einum nemanda, því líkamlegar
og andlegar hindranir eru misjafn-
ar eftir hverjum og einum. Nem-
andinn þarf að læra að syngja með
viðbrögðum sínum, ekki á móti
þeim.“
Orlowitz bendir á að röddin end-
urspegli líðan okkar frá degi til
dags. „En raddfærin eru líka síð-
asta líffærið til að eldast. Röddin
endist vel,“ minnir hann á, en gerir
sér jafnframt grein fyrir að slæm-
ur söngkennari getur skemmt fyrir
nemandanum. Abyrgð kennarans
er því mikil.
I opnum kennslustundum segist
Orlowitz reyna að taka mið af eigin
reynslu frá því hann var ungur í
slíkri kennslu. „Eg kom oft með
margar spurningar, sem ég fékk
engin svör við,“ rifjar hann upp.
„Eg reyni að gefa nemendunum
andlegan kraft, sem opnar þeim
nýjar, listrænar leiðir. Það er hægt
að vera söngvari, en það er annað
að vera listrænn söngvari. Eg
þekki áhugasöngvara, sem taka at-
vinnusöngvurum fram, því þeir
leggja sig fram um að bæta sig og
þroskast.
Söngvarinn þarf alltaf að vera
að. Reynsla Orlowitz er að söngv-
ari, sem ekki syngur í þrjá daga
heyrir sjálfur afturför, eftir viku
heyrir fjölskyldan það og eftir
mánuð heyra áheyrendur það.
„Söngvainnn þarf að vera í stöðugri
æfingu, bæði æfa vöðvana og heil-
ann. Heilinn er fljótur að skilja, en
aðrir hlutar líkamans latir og þess
vegna getur það tekið langan tíma
að samhæfa heilann og hinn hluta
líkamans. í huganum eru lausnirn-
ar skjótfundnar, en það tekur lang-
an tíma að koma hugsuninni í
framkvæmd og margt getur farið
afvega.“
íslenskt skap er góð
listræn orkuuppspretta
Það er enginn vafi á að söng-
kennarar verða einkar næmir á
nemendurna og minnstu viðbrögð
þeiiTa. Orlowitz vill ekki gera mik-
ið úr þeim hæfileika sínum, en seg-
ir að eðlisávísun vísi leiðina. „En
það er ekki hægt að gera neitt á
eðlisávísuninni einni saman. Það
þarf að þroska hana.“
En hverju skyldi söngkennarinn
annars hlusta eftir, þegar nemandi
kemur til hans í fyrsta skipti? „Eg
hlusta eftir persónulegum hljóm,
auk þess sem menningarlegur bak-
grunnur skiptir miklu máli. Það
krefst gáfna að koma saman setn-
ingu í söng og ef nemandinn hefur
ekkert hugmyndaflug til að fylgja
henni eftir þá vantar býsna mikið.
Kennarinn getur skapað samband
við nemandann, en það er allt und-
ir því komið að nemandinn hafi
reynslu og þekkingu, ekki bara úr
skóla, heldur úr uppeldi sínu,“ seg-
ir Orlowitz.
En hvað um röddina? „Jú, að
sjálfsögðu," segir Orlowitz og
undrast kannski að viðmælandinn
taki hana ekki sem gefinn hlut.
„Röddin er sjálft efnið og þar þurfa
að vera miklir hæfileikar frá nátt-
úrunnar hendi, en einkum þurfa að
vera í röddinni möguleikar, sem
hægt er að þróa. Sumir komast
ekki yfir andlegar hindranir, geta
til dæmis ekki tekið tilsögn, sem
þeir heyra aðeins sem neikvæða
gagnrýni, en skilja ekki að hún er
jákvæð. Sá sem ekki getur tekið
tilsögn er ekki nógu þroskaður.“
Orlowitz er nú á Islandi í fjórða
skiptið og segist hlakka til að hitta
íslenska vini og kunningja. „Ég
hafði heyi-t að það væru fallegar
raddir á íslandi og hef komist að
því að það er rétt. Söngvari þarf að
vera blanda íþróttamanns og gáfu-
manns.
Það áhugaverðasta er að á ís:
landi eru spennandi manngerðir. í
listum skipta skapsmunir miklu
máli. Sá sem ekki hefur í sér orku-
uppsprettu hefur ekkert að gera í
listum og á Islandi eru margir með
skaphitann í lagi.“
Tilfinningar en ekki
óhamið tilfínningaflæði
„Það sem einkennir góða söngv-
ara er aðhaldssemi,“ segir Orlowitz
til að undirstrika hvemig góður
söngur einkennist af því að allt sé í
réttu jafnvægi, líka tilfinningarnar.
„Hjartað skiptir mestu máli í
söngnum, en tilfinningarnar mega
heldur ekki flæða óheftar. Þegar
æskukraftana og - þokkann tekur
af um þrítugt þarf söngvarinn að
hafa náð tökum á tilfinningaástandi
sínu.“
Orlowitz tekur dæmi af leikara,
sem þarf að deyja á sviðinu á
hverju kvöldi og það geti hann að-
eins með því að hafa stjóm á til-
finningum sínum. Sama sé með
söngvarann, en meðan leikarinn
ákveður sinn eiginn hrynjanda er
söngvarinn bundinn af hrynjanda
tónlistarinnar.
„Tónskáldið hefur lagt drama-
í tíma hjá André Orlowitz.
Morgunblaðið/Golli
pólska söngkonan Agnes Wolska,
sem vakti mikla hrifningu með
söng sínum í Islensku ópemnni í
vor. Kennslan hefur lengi fylgt Or-
lowitz því hann segist alltaf hafa
haft í kringum sig einhverja sem
hann sagði til. „I upphafi var ég oft
að segja til einhverjum, sem voru
tvisvar sinnum eldri en ég. Ég hef
víst einhverja köllun til að kenna,
mér er það algjör nauðsyn og þótt
það sé ekki auðvelt að ferðast
svona mikið um, bæði til að syngja
og kenna, þá er þetta mín leið til
tónlistarinnar."
Tæknin er leið,
ekki markmið
„Leiðin að tónlistinni liggur í
gegnum tæknina," segir Orlowitz,
„en þar sem tæknin endar tekur
tónlistin við. Röddin er eina hljóð-
færið, sem ekki er tilbúið frá upp-
hafi, heldur þarf að þjálfa hana í
mörg ár, þannig að hún verði nátt-
úruleg en samt undir stjórn. Það er
auðvelt að segja þetta, en raunin er
önnur.“
Orlowitz bendir á að það sé ekki
auðvelt fyrir unga söngvara að
hafa sífellt hinn fullkomna hljóm
upptökuversins í eyrum. „Unga
fólkið heldur kannski að rödd þess
hafi þennan hljóm, en það sem
kemur út er eitthvað allt annað.“ I
upphafi snýst söngnámið því um að
finna röddina, meðal annars með
því að fullkomna textaframburð-
inn.
'„Mörg vandamál í söng tengjast
textanum og meðferð hans,“ undir-
strikar Orlowitz. „Það má ekki
gleymast að tónskáldið skrifar tón-
list sína við texta. Tónlistin er
nokkurs konar skreyting textans
og síðasti liturinn í söngnum kem-
ur frá textanum."
Sum tungumál eru að mati söng-
kennarans betri en önnur og ís-
lenskan fellur vel að söng og þeim
fimm hreinu sérhljóðum, sem eru
það sem kalla má frumhljómur.
„Það er erfitt að finna þessa fímm
hlutlausu sérhljóða, sem leiða til
náttúrulegrar aðkomu að tungu-
málinu og sem fellur að andar-
drættinum.“
tíkina inn í verkið, svo söngvarinn
þarf að ráða yfir tækni, sem gerir
honum kleift að finna bestu og
náttúrulegustu leiðina til að koma
á framfæri því, sem stendur í nót-
unum,“ segir Orlowitz. „Um leið
spilar söngvarinn á mannlegar
tilfinningar, en hann má ekki
gera of mikið úr eigin tilfinning-
um.“
Hlutverk kennarans
„Ég vona að það hljómi ekki yfir-
lætislega, en ég held að það sé
nauðsynlegt að söngkennarar séu
einnig söngvarar sjálfir," segir Or-
lowitz með hæverskubros á vör.
„Ég held það sé næstum ómögu-
legt að kenna söng án þess að hafa
reynslu söngvarans.“ Að hans mati
er svo margt, sem varðar söng
sem aðeins þeir er sjálfir stunda
söng sem atvinnumenn koma auga
á. Sjálfur hefur hann sungið öll
helstu barítónhlutverkin víða um
heim og hefur nú hugleitt að hætta
en hikar við það einmitt til að
missa ekki úr kennslunni hæfileik-
ana til að nota eigin rödd til að
sýna nemendum.
En hvert er þá hlutverk kennar-
ans? „Kennarinn þarf að sýna og
kenna hinum unga nemanda að
hugsa sjálfur, svo hann geti á eigin
spýtur mótað hugmyndir sínar
með röddinni. Hann þarf að leið-
beina, en jafnframt að gefa nem-
andanum svigrúm og hvetja hann
SA&SSEÚU
43. starfsar
Break
Línudans
Auðveldir, skemmtilegir og meó
fylgir bók meó lýsingu á dönsunum
6 tima namskeið
Gömlu dansarnir
6 tíma námskeið
og þú tærir ótrútega mikið
Salsa
House dance
Dansmn sem fer sigurför
um heiminn
Natasha Royat kennir
6 tima namskeiö
6 tíma námskeió
UDDnmnartimar
Einn tími á sunnudögum
Einn dans tekinn fyrir i hvert skipti
Dans arsms
Mambo no. 5
Social Foxtrot - það nýjasta
Þú verður fær um að dansa við 90% af öllum lögum sem
leikin eru á venjulegum dansleik eftir 6 tíma
Samkvæmisdansar - barnadansar
Áratuga raynsta okkar og þekking tryggir þér bestu fáanlegu kennstu
14 vikna námskeið
og þjátfað ístandsmeistarana Flottir dansar uV IF llí
6 tima námskeið 6 tíma námskeið f V
KeDDnisdansar
Svanhildur Sigurðardóttir og Ingibjörg Róbertsdóttir
frábærir þjátfarar i keppnisdönsum
14 vikna námskeið - Mæting lx, 2x eða 3x í viku
Hio Hod - Riverdance
Ulta Essendrop gestakennari
Ekki bara falleg, heldur frábær dansari
Þjátfaði Danmerkurmeistarana i Hip Hop
Viku námskeið í oktðber
Innritun fer fram t sima 552 0345 milti kl. 16 og 20 daglega
Kennsta hefst 13. september
Kennslustaðir: Reykjavik - Mosfetlsbær - Keflavik - Grindavik - Sandgerði - Garður
Söngmenn óskast!

Karlakórinn Fóstbræður getur bætt við
góðum söngmönnum.
Raddpróf fyrir áhugasama söngmenn
fer fram í Fóstbræðraheimilinu, Langholtsvegi 109,
fimmtudaginn 9. september nk. kl. 19.30 - 21.00.
Raddþjálfun í boði fyrir nýja söngmenn.
KARLAKÓRINN FÓSTBRÆÐUR