Morgunblaðið - 23.06.2000, Blaðsíða 28

28 FÖSTUDAGUR 23. JÚNÍ 2000
ERLENT
MORGUNBLAÐIÐ
Madeleine Albright ræðir við kínverska ráðamenn í Peking
Rætt um eldflaug’avarnir
í ljósi þíðu á Kóreuskaga
Peking. Reuters.
MADELEINE Albright, utanríkis-
ráðherra Bandaríkjanna, ræddi í gær
við kínverska ráðamenn í Peking og
hermt var að einkum hefði verið fjall-
að um eldflaugavamaáætlanir
Bandaríkjanna í ljósi batnandi sam-
skipta Kóreuríkjanna.
Albright er hæstsetti embættis-
maður Bandaríkjanna sem fer í heim-
sókn til Kína frá því að herílugvélar
Atlantshafsbandalagsins eyðilögðu
kínverska sendiráðið í Belgrad í maí í
fyrra. Sprengjuárásin olli spennu í
samskiptum ríkjanna en heimsókn
Albright er til marks um að þau hafi
komist i eðlilegt horf á ný.
Bandarískir embættismenn sögðu
að Albright hefði haft mestan hug á
að ræða framvinduna í samskiptum
Kóreuríkjanna eftir fyrsta leiðtoga-
fund þeirra í rúma hálfa öld í vikunni
sem leið. Ennfremur var búist við að
Albright myndi hvetja kinverska
ráðamenn til að bregðast vel við frið-
arumleitunum Chens Shui-bians, for-
seta Taívans, sem hefur boðið forseta
Kína í heimsókn til eyjarinnar.
Líklegt er að mannréttindamál,
meðal annars herferð kínverskra yf-
irvalda gegn andlegu hreyfingunni
Falun Gong, Lýðræðisflokki Kína,
fjölmiðlum og óskráðum kirkjum,
hafi einnig verið rædd á fundum Al-
bright með Jiang Zemin, forseta
Kína, Zhu Rongji forsætisráðherra
og Tang Jiaxuan utanríkisráðherra.
Talsmaður utanríkisráðuneytisins
Madeleine Albright, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, ásamt leiðtoga
Kinverja, Zhu Rongji, en Albright heimsðtti Kína í gær m.a. til að ræða
framtíð Kóreuskagans.
í Peking gaf til kynna að kínversku
ráðamennimir hefðu lagt áherslu á
að batnandi samskipti Kóreuríkjanna
sýndu að stjómin í Washington hefði
enga ástæðu til að koma upp eld-
flaugavamarkerfi í Bandaríkjunum.
Bandaríkjamenn hafa sagt að
vamarkerfið sé nauðsynlegt til að
verjast hugsanlegum eldflaugaárás-
um ríkja á borð við Norður-Kóreu og
Iran. Bandaríska stjómin óttast að
Norður-Kórea geti smíðað eldflaug-
ar, sem hægt væri að nota til árása á
Bandaríkin, innan fimm ára.
Bandaríkjamenn hafa einnig skír-
skotað til Norður-Kóreu til að rétt-
læta áform sín um að koma upp eld-
flaugavamarkerfi í Asíu í samstarfi
við Japana. Kínveijar óttast mest að
vamarkerfið verði notað til að veija
Taívan og það kunni að torvelda þeim
að knýja yfirvöld á eynni til að hefja
viðræður um sameiningu við Kína.
Kínverski utanríkisráðherrann
hvatti Bandaríkjastjóm til að „hætta
öllum samskiptum við Taívan, hætta
að selja Taívönum vopn og láta eld-
flaugavamarkerfið á engan hátt ná
yfir Taívan“, að sögn talsmanns utan-
ríkisráðuneytisins.
Kínverjar em einnig andvígir
áætlun stjómvalda í Washington um
eldflaugavamir í Bandaríkjunum og
óttast er að hún verði til þess að þeir
fjölgi kjamavopnum sínum.
„Hvernig er Kim Jong-il?“
Skömmu fyrir leiðtogafund Kóreu-
ríkjanna í Pyongyang hafði Kim
Jong-il, leiðtogi Norður-Kóreu, farið
í opinbera heimsókn til Peking og
mun það hafa verið fyrsta utanlands-
ferð hans í 17 ár. Albright hafði því
mikinn hug á að inna kínversku ráða-
mennina eftir því hvort Kim vildi í
raun friðmælast við gamla erkifjend-
ur sína, Suður-Kóreumenn. „Þetta er
í fyrsta sinn sem Albright getur sagt
við einhvem: M hefur hitt Kim Jong-
il, hvemig er hann? Hvað sagði hann?
Hefur hann áhyggjur af efnahagn-
um? Talaði hann um að hann sæi fyr-
ir sér frið á Kóreuskaga?" sagði einn
embættismanna bandaríska utanrík-
isráðuneytisins.
Reikisfjaman Mars séð með augum Hubble-geimsjónaukans.
Vatn á Mars?
Reuters
Washington. Reuters.
Yfírlýsingar Kohls vekja hneykslan
„Ofsóttur eins
og gyðingar“
Berlín. Reuters.
HELMUT Kohl, fyrrverandi kansl-
ari Þýskalands, hefur á ný vakið upp-
nám og nú með því að lýsa yfir, að
hann sæti svipuðum ofsóknum jafn-
aðarmanna og gyðingar af hendi nas-
ista áður.
Flokkur Kohls, Kristilegi demó-
krataflokkurinn, var sektaður um
nærri 230 millj. ísl. kr. vegna leyni-
reikninganna svokölluðu en að und-
anfömu hefur Kohl verið að safna fé
til að greiða sektina. Er sú fjársöfnun
umdeild, líka meðal flokkssystkina
hans, og hvatti einn frammámanna
Jafnaðarmannaflokksins einstaklinga
og fyrirtæki til að hunsa hana. Vegna
þess sagði Kohl að ofsóknum jafnað-
armanna gegn sér mætti líkja við það
er nasistar hvöttu fólk til að snið-
ganga verslanir gyðinga fyrir stríð.
Christian Ströbele, þingmaður
Græningja, sem sæti á í nefnd er
rannsakar hugsanlegar mútugreiðsl-
ur til Kohls, sagði í gær, að ummæli
Kohls væru „skelfileg" og sýndu að
kanslarinn fyrrverandi væri ekki í
sambandi við raunvemleikann. Þá
sagði Volker Neumann, jafnaðarmað-
ur og formaður nefndarinnar, að yfir-
lýsing Kohls væri „ótrúlega smekk-
laus“ en minnti á tilraunir kristilegra
demókrata í Hessen til að láta líta út
fyrir, að fé á erlendum leynireikning-
um hefði komið frá þakklátum gyð-
ingum, sem lifað hefðu Helförina.
Michel Friedman, einn af frammá-
mönnum þýskra gyðinga og félagi í
flokki Kohls, sagði það yfirgengilegt,
að Kohl skyldi bera raunir sínar sam-
an við örlög gyðinga. Með því væri
hann að gera gys að þeim. Kohl nyti
fullra borgaralegra réttinda og gæti
varið sig en mannréttindi gyðinga
hefðu verið frá þeim tekin.
Alþjóðahval-
veiðiráðið
Ahugi
á að
afnema
veiði-
bannið?
ÁÆTLANIR um að afnema
fjórtán ára gamalt bann við
hvalveiðum í atvinnuskyni
hafa verið að sækja í sig
veðrið innan Alþjóðahvalveið-
iráðsins, IWC, en ársfundur
þess verður haldinn í Adel-
aide í Astralíu í næsta mán-
uði. Kemur þetta fram í frétt
frá frönsku fréttastofunni
AFP og er haft eftir áströlsk-
um embættismönnum. Segja
þeir að nú liggi fyrir innan
ráðsins samkomulag um tvö
af þremur lykilatriðum.
David Kay, fulltrúi Ástrala
hjá IWC, sagði að samkomu-
lag væri um hvernig meta
skyldi stofnstærð hvala og
hvernig ákveða skyldi veiði-
kvóta í samræmi við það. Eft-
ir væri hins vegar að kveða á
um alþjóðlegt eftirlit með
veiðinni. Sagði hann að sam-
komulag um síðastnefnda at-
riðið yrði kannski dálítið tor-
sótt en það verður að fá
atbeina þriggja fjórðu full-
trúanna á ársfundinum en
búist er við að þeir verði um
40.
Vilja sérstök griða-
svæði fyrir hvali
Þá er haft eftir áströlskum
embættismönnum að Ástralir
og Nýsjálendingar, sem eru
mjög andvígir hvalveiðum,
vilji koma á eða stækka sér-
stök griðasvæði fyrir hvali í
Suðurhöfum. Njóti þeir í því
stuðnings ýmissa ríkja.
írinn Micheal Canny og
formaður IWC hefur lengi
verið því hlynntur að strand-
ríkjum verði leyfðar takmark-
aðar veiðar gegn því að komið
verði á griðasvæðum fyrir
hvali á úthafinu.
Víst þykir að umhverfis-
sinnar, einkum Grænfriðung-
ar, muni berjast hart gegn
því að slakað verði á banninu
við hvalveiðum en þeir þakka
sér að það skuli hafa verið
ákveðið á sínum tíma.
Kristín Haraldsdóttir hjá
sjávarútvegsráðuneytinu, sem
sitja mun fundinn í Adelaide,
sagði í viðtali við Morgun-
blaðið að hún hefði ekki neitt
í höndunum um hugsanlegar
tilraunir til að afnema bannið
enda yrði það bara að koma í
ljós á fundinum sjálfum.
Handtaka á Norður Ir-
landi vegna sprengingar
TALSMENN Bandarísku geim-
rannsóknastofnunarinnar, NASA,
skýrðu frá því í gær, að fundist
hefðu sannfærandi vísbendingar
um, að vatn sé að fínna á yfir-
borði Mars. Reynist það rétt, er
ekki ólíklegt, að líf geti eða hafi
getað þrifist á reikistjörnunni.
Á ijósmyndum, sem teknar
voru frá Mars Global Surveyor,
sem hringsólar um Mars, sjást gil
og skriður eða set og svo virðist
sem þau geti aðeins hafa myndast
vegna vatnsrennslis. Segja vís-
indamennirnir Michael Malin og
Kenneth Edget í vísindatímarit-
inu Science, að nýlegar jarð- eða
landmyndanir á Mars bentu til,
að fijótandi vatn væri að finna
skammt undir yfirborðinu.
Hingað til hefur verið talið, að
á Mars væri aðeins hugsanlegt að
finna vatn sem ís undir yfir-
borðinu; sem ís á pólunum eða
sem gufuslæðing í þunnu and-
rúmsloftinu. Aðstæður á Mars
eru heldur ekki mjög hagstæðar
vatnsbúskap þvi að meðalhitinn
þar er 53 gráða frost og 27 gráð-
ur þegar best lætur við miðbaug.
Vísbendingarnar, sem áður eru
nefndar, eru allar ofan í gígum
en líklegt þykir, að þar muni
vatnið endast lengst áður en það
gufar upp.
Bclfast. Reuters, AFP.
LÖGREGLAN á Norður-írlandi yf-
irheyrði í gær þrítugan mann sem
var handtekinn í tengslum við rann-
sókn á sprengingu sem varð í hverfi
kaþólikka í Belfast í fyrradag. Feðg-
ar særðust alvarlega í sprengingunni.
Fréttastofan AFPog RBC-útvarp-
ið höfðu eftir heimildarmönnum sín-
um í lögreglunni að um sprengjutil-
ræði hefði verið að ræða en yfirvöld
höfðu ekki staðfest það í gær. Sér-
fræðingar hafa útilokað gasspreng-
ingu. Rúður garðskýlis brotnuðu og
þak skemmdist í sprengingunni.
Maður á sjötugsaldri og rúmlega
þrítugur sonur hans særðust alvar-
lega á höfði.
Sprengjusérfræðingar leituðu að
vísbendingum um orsök sprenging-
arinnar en lögreglan sagði að enn
væri óljóst hvað olli henni. „Við höf-
um ekki enn rætt við mennina tvo
sem særðust, þeir eru enn í meðferð á
sjúkrahúsinu," sagði talsmaður lög-
reglunnar. Daginn áður en spreng-
ingin varð hafði ein af helstu skærul-
iðahreyfingum sambandssinna á
Norður-írlandi, Frelsishreyfing Ul-
ster (UFF), hótað að binda enda á
sex ára vopnahlé sitt ef kaþólikkar
hættu ekki árásum á mótmælendur í
Belfast.
Sinn Fein, stjómmálaflokkur
írska lýðveldishersins (IRA), krafð-
ist þess í gær að hreyfingin drægi
hótun sína til baka þegar í stað.