Dagur - 11.08.2000, Blaðsíða 6

Dagur - 11.08.2000, Blaðsíða 6
FÖSTUDAGUR 11. ÁGÚST 2000 SD^u- ÞJÓÐMÁL Útgáfufélag: Útgáfustjóri: Ritstjóri: Aðstoðarritstjóri: Framkvæmdastjóri: Skrifstofur: Símar: Netfang ritstjórnar: Áskriftargjald m. vsk.: Lausasöluverð: Grænt númer: Netföng auglýsingadeildar: Símar auglýsingadeildar: Símbréf auglýsingadeildar: Símbréf ritstjórnar: DAGSPRENT EYJÓLFUR SVEINSSON ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON BIRGIR GUÐMUNDSSON MARTEINN JÓNASSON STRANDGÖTU 31, AKUREYRI, GARÐARSBRAUT 7, HÚSAVÍK OG ÞVERHOLTI 14, REYKJAVÍK 460 6100 OG 800 7080 ritstjori@dagur.is 1.900 KR. AMANUÐI 150 KR. OG 200 KR. HELGARBLAÐ 800 7080 karen@dagur.is-augl@dagur.is-gestur@ff.is (REYKJAVfK)563-161S Amundi Amundason (REYKJAVfK)563-1642 Gestur Páll Reyniss. (AKUREYRIJ460-6192 Karen Grétarsdðttir 460 6161 460 6171(AKUREYRI) 551 6270 (REYKJAVlK) ^ Komið að keninimm í fyrsta lagi Eftir aðeins tvo og hálfan mánuð verða kjarasamningar kennara við framhaldsskóla landsins lausir, en samningar grunnskóla- kennara við sveitarfélögin renna út um áramótin. Dagur greindi í gær frá þeim hugmyndum um kjarabætur sem nú eru efst á baugi hjá samtökum kennara. Þar er rætt um hækkanir sem fara Iangt fram úr þeim samningum sem gerðir hafa verið á almenn- um vinnumarkaði og kenndir eru við Flóabandalagið. Ljóst er af fréttum Dags að það hlýtur að stefna í mikil og erfið kjaraátök í vetur ef kennarasamtökin halda fast við þær hugmyndir um lág- markshækkanir sem nú eru til umræðu. í öðru lagi Framhaldsskólakennarar, sem eru í vinnu hjá ríkinu, benda á að í þeirri launasprengingu sem ríkisvaldið stóð að í heilbrigðisgeir- anum hafi laun viðmiðunarstéttanna hækkað mikið. Það þurfi því um 35 prósenta launahækkun framhaldsskólakennara til þess eins að ná þessum viðmiðunarstéttum, og auðvitað enn meira til að sækja til viðbótar þær hækkanir sem samið var um á almennum vinnumarkaði. Þetta sýnir að þótt ríkisvaldið hafi sloppið fyrir horn fyrr á þessu ári vegna kröfugerðar Flóabanda- lagsins, munu stjómvöld þurfa að takast á við afleiðingar eigin gerða í kjaramálum heibrigðistétta í þeim samningaviðræðum sem framundan eru við framhaldsskólakennara. í þriðja lagi Viðræður ríkisvaldsins við framhaldsskólakennara og sveitarfé- laganna við grunnskólakennara verða vafalaust mjög erfiðar. Þar kemur líka til að samninganir á almenna vinnumarkaðinum yrðu í uppnámi ef fjölmennir hópar starfsmanna hins opinbera fengju meiri kjarabætur. Um þetta eru klár ákvæði í þeim samn- ingum sem gerðir voru fyrr á þessu ári. Mikil verðbólga hefur reyndar nú þegar vakið mikla óvissu um framtíð almennu kjara- samninganna, enda er hún að gera að engu kaupmáttaraukning- una sem almennt launafólk átti að fá. Allt bendir því til þess að afar erfiður vetur sé framundan í kjarasamningamálum. Elías Snæland Jónsson. Netvæðing skóla r Það hefur verið stormasamt í kringum hið nýja fyrirtæki, Lína.net. Stormurinn hefur þó e.t.v. verið meiri í umhverfi fyr- irtækisins en í fyrirtækinu sjál- fu, en það virðist hafa náð að draga fram hinar dýpri átakalín- ur í pólitík öðrum betur. Það er þó einkum í kringum netvæð- ingu grunnskóla borgarinnar sem Lfna.net hefur dregið fram hvernig hlutirnir eru undir yfir- borðinu. Þannig hefur komið í ljós að Landsíminn er ekki venjulegt K ^^* ^\_ fyrirtæki, heldur er það bæði fyrir- tæki og eins kon- ar deild í Sjálfstæðisflokknum. Síminn hikar ekki við að efna til flokkspólitískrar styrjaldar við meirihluta borgarstjórnar með því að setja venjulegt viðskipta- mál inn í flokkspólitískt sam- hengi í borgarmálum og vinna þannig í raun gegn eigin við- skiptahagsmunum, sem eru rík- ir í Reykjavík. Einhvern tíma hefði slíkt þótt saga til næsta bæjar! Netið í skólana En það er fleira sem Lína.net hefur dregið fram í tenglsum við þetta mál. Merkilegast þess er eflaust verkefnið sjálft, nettenging grunnskólanna sem nú er skyndilega komin í sviðs- ljósið. Fram kemur í Degi í gær að nettengingin mun kosta ein- hver hundruð milljóna og til viðbótar því kemur kaup á tölv- um í skólana og endurmenntun kennaranna sem væntanlega verður ekki ókeypis. Þetta eru umfangsmiklar fjárfestingar, einkum í ljósi þess að fram kemur hjá talsmönum fræðslu- yfirvalda að nánast ekkert liggur fyrir um það hvernig á að nota þessa nettengingu eða hvernig hún mun hjálpa til í kennslu- starfi. Þó er bent á það í útttekt Dags í gær að fjarkennsla sé eitt af því sem komi sterklega inn í myndina. Þá sé t.d. hægt að samnýta kennara í valgreinum þar sem fámenni er og bjóða upp á valfög sem annars væri ekki hægt. Tæknilegar laiisnir Garri telur ein- sýnt - úr því að menn eru á ann- að borð að leysa skólamálin í höf- uðborginni með tæknilegum lausnum - að einfaldast sé að slá tvær flugur í einu höggi og leysa í leiðinni launavandamál kennara. Með aukinni tækni og fjarkennslu skapast svigrún til að fækka kennurum mjög veru- lega þar sem sami kennarinn getur nú kennt í mörgum skól- um í einu. Þannig dygði t.d. einn dönskukennari og annar íslenskukennari fyrir allt net- svæðið. Þessir fáu kennarar gætu því hækkað verulega í launum, en á móti kæmi að vísu að ráða yrði einhverjar lágtekju- stéttir sem eins konar agaverði inn í skólana við hlið gangavarð- anna. Þetta er að sjálfsögðu gríðarlega hagkvæm lausn og satt að segja er Garri undrandi á því að fræðsluyfirvöld í borginni skuli ekki reyna að slá sér upp með því að benda ákveðnar á hana sem rök fyrir netvæðing- unni. - Þau eru hvort sem er búin að segja A með því að benda á fjarkennslu og þá er það óþarfa hógværð að láta ekki B-ið, sem væri fækkun kennara, fylgja líka. - GARRl JÓHANNES SIGURJÓNS- SON SKRIFAR Fækkuii í hafi? Laxveiðimenn hafa verið venju fremur auðþekkjanlegir frá öðr- um sauðum í sumar, þrammandi um með sútarsvip og með öngla- kippur í rassinum. Laxveiðin hefur sem sé brugðist. Laxar hafa nefnilega ekki gengið í árn- ar, (synda Iaxar annars ekki eins og aðrir fiskar?) og þeir fáu sem hafa spásserað upp sprænur og fljót hafa farið þar huldu höfði ellegar ekki iitið við hinum girni- legu og fimlega knýttu flugum veiðimanna. Sem nú ganga upp- stökkir árbakkana með þessar sömu flugur svo litríkar í rassin- um. Þetta er náttúrlega ástand sem er þyngra en tárum taki og ekki nokkur vafi á því að laxveiði- menn eiga samúð almennings heila og óskipta í þeirra óskap- legu hrcmmingum. Enda er þetta grafalvariegt mál. Því eins og flestir vita þá eru allir helstu ráðamenn þjóðarinnar, banka- stjórar og aðrir sem stjórna þessu landi, í hópi laxveiðimanna. Og það boðar varla gott fyrir þjóð- arhaginn ef þessir menn ganga til verka þunglyndir, hvumpnir og taugabilaðir, eingöngu af því að laxfiskar forðast það að ganga (eða synda) upp í árnar. Stórfiskaleikur Það má líkja laxleysinu við nátt- úruhamfarir og spurningin auð- vitað sú sama og í öllum stærstu málum, sum sé: Hvers vegna? Hví forðast laxar árnar? Hvar eru smáfiskarnir? Og stórfiskarnir? Eru þeir stóru búnir að éta þá litlu? Gilda sömu lögmál í ánum og laxheimum yfirhöfuð og í ís- lcnsku viðskiptalífi? Er lclegur vatnabúskapur helsta ástæðan? Eða er bara um eðlilegar og nátt- úrulegar sveifl- ur í lífríkinu að ræða, eins og sumir segja að eigi við um Mý- vatn en aðrir ekki? Leysir kannski laxer- olía göngu- tregðuna? Þessum og fleiri spurningum velta laxveiði- menn fyrir sér önugir undir feldi þessa dagana. Og ekki síður þar- til kallaðir sérfræðingar, eins og Árni Isaksson, veiðimálastjóri sem segir f Degi í gær: „Flestir eru þeirrar skoðunar að það sé ekki ofvciði sem veldur þessu heldur eitthvað í hafinu". Hvalræðismenn Eitthvað í hafinu, já. Og hvað gæti það helst verið sem skýrir þessa óskiljanlegu fækkun í hafi og göngutregðu laxfiska í ár? Skyldu það ekki vera helvítis hvalirnir svo friðaðir og ófor- skammaðir sem éta allan laxinn sem langar svo voðalega að ganga upp í íslensku árnar og kokgleypa þar flugur veiði- manna, en eru sjálfir kokgleyptir af hvölum í hafinu? Og það hvarflar auðvitað ekki að hvölun- um að sleppa löxunum eins og mun Ienska hjá Iaxúðlegum veiðimönnum. Er þarna hugsanlega komin skýring á skyndilegri yfirlýsinga- gleði forsætisráðherra um laun- helga hvalveiðistefnu ríkisstjórn- arinnar? Voru það hagsmunir ríkra rassöngulbera scm ýttu Davíð út á foraðið að þessu sinni? Er nauðsynlegt að skjóta þá, hvalina, til þess að fjölga löx- um í ám og fækka önglum í röss- um? Er það hcila málið? Hvaðþarfaðgera tilað bjarga íslenska laxa- stofninum? (Afar lítil laxveiði hefur verið í sumar og laxinn ekki skihó sér í árnar) Ásgeir Ingólfsson stangveiðimaður. „Ég aðhyllist þá kenningu að of mikið hafi verið W veitt úr göngum í ýmsum ám um nokkurt árabil. Það þýðir þá að hrygningarstofninn verður lítill og þannig myndast vítahringur. Þessu hefur meðal annarra Einar Sigfússon annar tveggja eigenda Haffjarðarár haldið fram og mér finnast þessar kenningar hans skynsamlegar. Einnig held ég að niðursveifla hafi átt sér stað í náttúrunni þetta árið og bendi þar á hve veiðin hefur verið dræm í sumar, einkum á Norðurlandi." Gunnar Bender ritstjóri SportveMblaðsins. „Frekari friðun laxveiðiánna er það sem að mín- um dómi skiptir hér meginmáli. Leggja ætti áherslu á að draga úr veiði á maðk og jafnvel Ieggja hana af - en hvetja menn í staðinn til að veiða á flugu. Ann- ars er það undarlegt hvers vegna sáralítið veiðist í ám á Norður- landi, á sama tíma og vel fiskast annars staðar, svo sem í Rangán- um. Þetta bendir til þess að hér sé einhver náttúruleg sveifla á ferð- Bjarni Hafþór Helgason veiðWuigamaður. „Til að bjarga ís- lenska laxastofn- inum á að sleppa öllum fiski sem veiðist, laxi og sil- ungi - bæði þeim fiski sem veiðist í ám og einnig úr vötnum. Það eina sem tapast með þessu er að veiði- maðurinn fær ekki að reka hníf- inn sinn í gegnum tálknin á fisk- inum og að láta af því er ekki mík- il fórn. Ef fólki vantar lax ofan á brauð er hægt að fá hann í versl- unum. Ég trúi því að sleppingar verði framtíðin í öllum veiðiskap hér á landi - og þetta er nú þegar orðin raunin á laxasvæðinu í Vatnsdalsá í Húnaþingi." ÞrösturElliðason leigutaki Rangánna. ,Að mínum dómi eru það fyrst og fremst slök skil- yrði í sjónum sem valda þeirri dræmu veiði sem verið hefur í ís- lenskum Iaxveiðiám að undan- förnu. Hins vegar finnst mér ástæðulaust að menn fari á taug- um þó eitt svona slakt ár komi inn á milli. Það er auðvitað ómögu- legt að grípa til ráðstafana vegna sjávarskilyrða, en auðvitað er hægt að gjörnýta árnar sem upp- cldisár - en þá er aftur spuming hve fljótt slcppingamar skila sér og hvað þær kosta."

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/251

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.