Dagur - 07.11.2000, Side 7

ÞRIÐJUDAGUR 7. NÓVEMRKR 2000 - 7
ÞJÓÐMÁL
Hentistefiia
JON
KRISTJANS-
SON
alþingismaður
SKRIFAR
Sú var tíðin að skilin milli fram-
kvæmdavalds og löggjafarvalds
voru enn ógreinilegri en nú er.
Það er ekki nema rúmlega ára-
tugur síðan að Ríkisendurskoð-
un var dcild í Fjármálaráðu-
neytinu. Sagt var að duglegir
þingmenn réðu öllu í banka-
kerfinu og þannig mætti lengi
telja.
Sá andi er nú uppi í samfé-
laginu að minnka áhrif stjórn-
málamanna á fjármálamarkað-
inn og að ríkið dragi sig út úr
samkeppnisrekstri. Sá háttur er
hafður á í nútímasamfélagi að
koma upp eftirlitsstofnunum
nteð markaðnum sem eiga að
sjá um að leikreglum sé fylgt.
Fjármálaeftirlitið og Sam-
keppnisstofnun eru dæmi um
slíkar stofnanir sem hafa ákveð-
ið hlutverk, sem er skilgreint í
lögum.
Hækkanir
tryggingafélaganna
Hækkanir á tryggingagjöldum
hafa verið mjög umræddar í
samfélaginu síðustu misserin.
Þessar hækkanir hafa verið
miklar og rökstuddar af trygg-
ingafélögunum að vaxandi og
alvarlegri umferðarslys og ný og
breytt skaðabótalög séu orsök
þessara hækkana. Viðskiptaráð-
herra hað Fjármálaeftirlitið um
úttekt á þessum hækkunum, en
fékk þau svör þaðan eftir skoð-
un þess á málinu að ekki væri
ástæða til frekari aðgerða.
Efnahags- og viðskiptanefnd Al-
þingis lét málið til sín taka og
komu fulltrúar tryggingarfélaga
til fundar við nefndina'og sátu
fyrir svörum um málið, en fél-
lust ekki á að gefa nefndinni
skrifleg svör.
„Varðandi skaðabótalögin skal það tekið fram að þau voru risaskref fram á við og afar mikilvæg réttindabót fyrir
þá sem verða fyrir þeirri ógæfu að lenda í slysum," segir greinarhöfundur.
Skýrslubeiðni Jóhönnu
Málið kom svo upp á ný á Al-
þingi í vikunni sem leið, þegar
Jóhanna Sigurðardóttir lagði
fram beiðni um skýrslu frá ráð-
herra uni málið. Fyrirspurninar
voru margar hverjar þannig að
ráðherra hefur ckki möguleika
til þess að fá upplýsingar um
þær af samkeppnisástæðum.
Viðskiptaráðherra skýrði frá
þessum annmörkum við at-
kvæðagreiðslu um skýrslu-
beiðnina, svo að það kæmi ekki
á óvart þegar skýrslan hærist að
ekki fengjust svör við öllum
spurningum. Jóhanna brást
ókvæða við þessu og hefur nú
skrifað þingforseta um málið og
telur það fordæmalaust.
„Svör Fjármálaeftir-
litsins í þessu máli
eru henni hins vegar
ekki að skapi og
passa ekki fyrir hana
í áróðri í málinu.
Þess vegna vill hnn
að ráðherra segi
stofmininni fyrir
verkum.“
Hentistefna
Jóhanna Sigurðardóttir er einn
af þeim þingmönnum sem talað
hafa mest um að áhrif stjórn-
málamanna á stofnanir samfé-
lagsins væru af hinu vonda. Það
ætti því að vera í hennar anda
að stofnanir á borð við Fjár-
málaeftirlitið og Samkeppnis-
stofnun séu sterkar og taki ekki
við fyrirskipunum frá stjórn-
málamönnum. Svör Fjármála-
eftirlitsins í þessu máli eru
henni hins vegar ekki að skapi
og passa ekki fyrir hana í áróðri
í málinu. Þess vegna vill hún að
ráðherra segi stofnuninni fyrir
verkum. Þá cru áhrif stjórn-
málamanna góð. Þetta er auð-
vitað ekkert annað en henti-
stefna. Mörg dæmi eru um það
að stjórnmálamenn hafa
brugðist ókvæða við áliti Sam-
keppnisstofnunar ef það passar
ekki þeirra hagsmunum. Þessar
stofnanir eiga að vera sem
óháðastar og starfa samkvæmt
þeim lögum sem um þær eru
settar.
Ahrif skaðabótalagaima
Það lá alveg Ijóst fvrir þegar ný
skaðabótalög voru unnin í alls-
herjarnefnd Alþingis að þau
mundu leiða til hærri trvgg-
ingaiðgjalda. Það kom ítrekað
fram í umræðum um málið sem
voru hæði langar og ítarlegar í
nefndinni og í sölum Alþingis.
Sumir nefndarmenn og þar á
meðal Jóhanna töldu vera ein-
falt mál að tryggingasjóðir fé-
laganna tækju á sig viðbótar-
kostnaðinn.
Varðandi skaðabótalögin skal
það tekið fram að þau voru risa-
skref fram á við og afar mikil-
væg réttindabót fyrir þá sem
verða fyrir þeirri ógæfu að
lenda í slysum. Tryggingafélög-
unum fannst of hratt farið og
vöruðu við hækkunum, en
þingmenn í allsherjarnefnd og
ég var einn þcirra töldu réttlæt-
anlegt að taka þá áhættu vegna
þeirra miklu réttindabóta sem
málið fól í sér.
Slysavamir
Það sem er mest aðkallandi nú
er að fara yfir alla þætti sem
geta orðið til þess að konta í veg
fyrir slys. Þar þurfa Iöggjafinn
og tryggingafélögin að taka
höndum saman. Þar þarf að
fara saman öflug löggæsla,
fræðsla og forvarnir. Ohjá-
kvæmilegt er fyrir ríkisvaldið og
tryggingafélögin að kosta ein-
hverju til í þessu efni, enda er
til mikils að vinna. Að þessum
málum þarf að vinna af fullum
krafti í stað þess að eyða kröft-
unum í að rengja opinberar
stofnanir þegar niðurstöðurnar
passa ekki þingntönnum eins og
gerist í því tilfelli sem ég hef
gert að umræðuefni.
Spennandi tímar - sam-
eining verkalýðsfélaga
JENS ,
ANDRESSON
formaður Starfs-
mannafélags
ríkisstofnana
SKRIFAR
Við höfunt orðið vitni að miklum
tíðindum í þjóðfélagsmálum á
síðustu misserum. Hér á landi
hefur farið fram rnikil uppstokk-
un og gerjun; stórfyrirtæki hafa
sameinast, hankar, verslanakeðj-
ur og útgerðarfyrirtæki. Ríkis-
stofnanir eru leystar upp og seld-
ar og sameinast öðrum. Samfara
þessari þróun hefur hættan á
hringamyndun og einokun farið
vaxandi. Það er einnig af þessurn
ástæðum sem þörfin á félagslegu
og pólitísku mótvægi verður
knýjandi, - öflugri verkalýðs-
hreyfing er nauðsyn.
Segja má að við í verkalýðs-
hreyfingunni höfum brugðist við.
Við höfurn verið að breyta verka-
lýðshreyfingunni, reynt að sýna
árvekni, breytt vinnubrögðum
oltkar, bætt þjónustu - og við
erum að stokka upp, sameina fé-
lög og gera hreyfinguna þannig
að betra baráttutæki launafólks.
En betur má ef duga skal.
Miíramir eru að faUa
Staðreyndin er sú að innan okkar
raða er stundum ágreiningur.
Astæður hans eru að finna á
sjálfum vinnumarkaðinum. Það
eru deildar meiningar meðal okk-
ar um forgangsréttarákvæði, fé-
lagafrelsi og skipulagsmál. Skýr-
inganna er að leita í því að at-
vinnumarkaðurinn breytist svo
hratt að verkalýðshreyfing hefur
átt fullt í fangi með að bregðast
við.
Islensk verkalýðshreyfing hef-
„Þjóðfélagsþróim get-
ur ekki og má ekki
verða emvörðnngu á
forsendum einokuii-
arhringa og örfárra
fjárfesta.“
ur kosið að skipuleggja sig í
mörgum félögunt og sambönd-
um, á forsendum, vinnustaða,
sveitarfélaga, landssvæða, stöðu
atvinnurekenda og svo framvegis.
Og hún skipist í sambönd opin-
herra starfsmanna og þeirra sem
vinna hjá svokölluðum einka-
geira. Það er hins vegar deginum
ljósara að þessi mörk og múrar
allir eru smám santan að falla og
hrynja.
Þetta er ein skýringanna á því
að verkalýðsfélög út um allt land
eru að sameinast. Litlu félögin
geta ekki verið það baráttutæki
sem þarf eða veitt þá þjónustu
sem félagsmenn í verkalýðsfélög-
urn vilja og vænta af hreyfing-
unni. Þess vegna eru smærri fé-
lög að sameinast í stærri og
sterkari félög. En maður hlýtur
einnig að spyrja um sameiningu
þvert á mörk opinberra og óopin-
herra starfsmanna í ljósi hinna
föllnu múra.
Efluni samstarfid
Staðreyndin er sú, að þrátt fyrir
sundrungina þá eru stóru hags-
munirnir sameiginlegir. Verkalýðs-
hreyfíngin getur átt á hættu að
þurfa að berjast fýrir tilveru sinni
ef hún ekki tekur höndum saman
oftar og þéttar en hún gerir í dag.
íslenskt þjóðfélag þarfnast slíkrar
verkalýðshreyfingar. Sameiginlega
verkalýðshreyfíngu gegn vaxandi
ósælni ijármagnsins.
Þjóðfélagsþróun getur ekki og
mó ekki verða einvörðungu á for-
sendum einokunarhringa og ör-
fárra fjárfesta. Launafólk verður
að hafa áhrif á framtíð sína og
framtíð þjóðfélagsins. Okkur ber
þess vegna skylda til að efla nauð-
synlegt samstarf um sameiginlega
hagsmuni og hugsjónir íslenskrar
verkalýðshreyfíngar.