Dagblaðið Vísir - DV - 06.03.1990, Side 14

14
ÞRIÐJUDAGUR 6. MARS 1990.
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaöur og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÖLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJANSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELiAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjórar: PALL STEFÁNSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift,
ÞVERHOLTI 11,105 RVlK.SlMI (91 >27022 - FAX: (91)27079
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
PRENTSMIÐJA FRJALSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 1000 kr.
Verð I lausasölu virka daga 95 kr. - Helgarblað 115 kr.
Fyrirheitna landið brást
í forsetakosningunum í Nicaragua í síðustu viku kom
í ljós athyglisverður munur á niðurstöðum skoðana-
kannana og kosninganna sjálfra. Þar munaði rúmlega
30%. Allar kannanir spáðu 16-24% meirihluta sandin-
ista, en í raun fengu chamorristar 14% meirihluta.
Þetta er munur lýðræðisríkja og harðstjórnarríkja. í
lýðræðisríkjum er í skoðanakönnunum unnt að spá með
1-3% fráviki um niðurstöður kosninga, af því að hinir
spurðu eru nokkurn veginn óhræddir við að láta álit
sitt í ljós. Það þora menn ekki undir harðstjórn.
í Vestur-Evrópu hefur margt hugsjónafólk ímyndað
sér, að sandinistastjórn Daniels Ortega væri stjórn fólks-
ins í Nicaragua. Áhugafólk um sósíalisma fyrirheitna
landsins hefur ímyndað sér, að þar séu að rætast vonir,
sem hafa brugðist annars staðar.
Arftakar þeirra, sem endur fyrir löngu fóru til Rúss-
lands að grafa skurði í þágu alþýðunnar, fóru um tíma
til Kúbu í norrænar sveitir skurðgrafara. Þegar hug-
sjónafólkið gat ekki lengur séð Castro í hillingum, varð
Nicaragua fyrir valinu sem fyrirheitna landið.
Nú er hins vegar komið í ljós, að alþýðan í Nicaragua
er svo hrædd við sandinista, að hún þorir ekki að segja
álit sitt í skoðanakönnunum. í kosningum, sem voru
undir eftirliti 2000 útlendinga, gat alþýðan hins vegar
veitt útrás innibyrgðu hatri sínu á sandinistum.
Daniel Ortega leyfði frjálsar kosningar í Nicaragua,
af því að hann trúði niðurstöðum skoðanakannana, al-
veg eins og pólskir og ungverskir kommúnistar trúðu
því, að þeir mundu sigra í frjálsum kosningum, sem
þeir leyfðu í sínum löndum fyrr á þessum vetri.
Kommúnistar eru ekki einir um að falla á þeim mis-
skilningi, að harðstjórnarríki geti notað félagsvísinda-
tækni lýðræðisríkja. Harðstjórinn Augusto Pinochet í
Chile trúði líka niðurstöðum skoðanakannana og leyfði
kosningar, sem gerðu andstæðing hans að sigurvegara.
Komið hefur í ljós, að alþýða manna í Nicaragua leit
ekki rauða og svarta hálsklúta sandinista sömu augum
og trúgjarna hugsjónafólkið, sem kom frá Evrópu til að
grafa skurði og klappa saman lófum. Alþýðan áttaði sig
á sandinistum og afgreiddi þá eins og þeir áttu skilið.
Sandinistar höfðu komið á fót vopnuðum sveitum,
sem voru farnar að minna á slíka einkaheri í öðrum
löndum. Þeir höfðu þjóðnýtt atvinnulífið að mestu og
komið upp 36.000% verðbólgu. Þeir höfðu stuðlað að
sárafátækt og gert sjálfa sig að skömmtunarstjórum.
Sandinistar höfðu gert bandalag við þjóðskipulag í
Austur-Evrópu, sem síðan hefur hrunið. Sovétstjórnin
hefur lengi haldið þeim uppi fjárhagslega, en er nú dauð'-
fegin að losna við þá. Gorbatsjov telur sennilega mátu-
legt, að chamorristar halli sér að Bandaríkjunum!
Athyglisvert er, að sandinistar höfðu margfalt meira
fé til umráða í kosningabaráttunni en chamorristar.
Þetta sáu 2000 útlendingar, sem höfðu eftirlit með henni.
Það stoðar því lítið að halda fram, að bandarískir pen-
irígar hafi komið Violetu Chamorro að völdum.
Á næstu vikum kemur í ljós, hvort Ortega tekst að
halda í skeíjum sárreiðum fylgismönnum sínum í her-
num og einkaher sandinista. Ennfremur, hvort Cha-
morro heldur til streitu afneitun sinni á Contra-skæru-
liðum, sem hafa valdið miklum vandræðum í landinu.
Síðar sést, hvað tekur við af Nicaragua sem fyrir-
heitna landið hjá evrópsku hugsjónafólki, þegar fokið
er í flest skjól. Verður það Suður-Jemen? Eða ísland?
Jónas Kristjánsson
„Eitt er alveg víst, hjá öllum þessum blaðurskjóðum skurðgleðinnar, það á og má auðvitað ekki koma við
neitt þeim viðkomandi - að sjálfsögðu má allt annað fara undir hnífinn," segir greinarhöfundur í grein sinni.
Niðurskurður heimsk-
unnar er nauðsyn
Enn á ný er umræðan um niður-
skurð ríkisútgjalda komin í há-
mark - hámark heimskulegra full-
yröinga mætti gjarnan segja - því
svo ótrúlega vanþekkingu opin-
bera ummæli ýmiss konar að mann
rekur í rogastans.
í fyrsta lagi er eins og íjöldi fólks
eða alla vega háværasti hluti fólks-
ins sé að tala um eitthvað sem því
er alls óviðkomandi þegar sam-
félagið og sameiginlegir sjóðir þess
eru í umræðunni.
Oft sýnist manni ótrúlegur fjöldi
fólks standa utan allra samfélags-
legra þarfa, hafandi hvorki notið
menntunar af neinu tagi, því síður
heilbrigðisþjónustu eða almanna-
trygginga, engra félagslegra rétt-
inda og auðvitaö stendur þetta al-
vitra fólk utan allra þessara
„sníkju“atvinnuvega sem alltaf er
verið að styrkja til einhvers sem
því er hulið og sjávarútvegur er
t.d. glöggt dæmi um.
Vesalings ,,Hólmsteinarnir“
Jafnvel eru til heilu stjórnmála-
flokkarnir og þeir undrastórir þar
sem fylgismenn, bláeygir í sakleysi
sínu, tala um „báknið burt“, tala
um samfélagið eins og hverja aðra
ófreskju þótt engir hafi átt betri
þátt í „bákninu" og toppstöðum
þess og hrópendur þeir sem hæst
láta séu auðmjúkir þiggjendur þess
í öllu lifibrauði sínu.
Vesalings „Hólmsteinarnir"
hugsa ég oft þegar þessi vaska sveit
fer í vindmylluleikinn sinn á laun-
um frá bákninu ljóta og alltumlykj-
andi. En þetta var raunar útúrdúr
því þetta átti ekki að vera vorkunn-
arpistill þó vert sé sannarlega að
fara ofan í sauma þeirra bákn-
byggjenda sem blásaklausir gera
hávaðahróp með reglubundnu
millibili að musteri sjálfs sín. Því
vitað er að engir eiga drýgri hlut-
deild í óþarfri uppbyggingu þessa
en einmitt þeir sem mest og drýgst
hafa valdatauma haft í höndum sér
og þurft að gefa gæludýrum á jöt-
una í sama mæli.
En þegar nú er hafin umræöa um
niöurskurð í ríkisgeiranum og
hrópaö á stjórnvöld að þau standi
sig nú skyldu menn í fyrsta lagi
hafa í huga hvar hlutur sparnaðar
og aðhalds er hjá þeim samnings-
aðilanum sem víða á vegleg bákn,
þ.e. hjá atvinnurekendum á ís-
landi, sem orðnir eru gjörsamlega
lausir allrar ábyrgðar á öllum sín-
um gjörðum; í öðru lagi hvar niður-
skuröur peningastofnana og milli-
liða hvers konar f einkageiranum
fyrirfmnst og í þriðja lagi og um
þaö snýst mitt mál öðru fremur;
hvað á samfélagið að skera niður,
hvar á að beita hinum vinsæla
hníf og margumtalaöa sem skrif-
fmnar skrafa um af svo mikilli vel-
þóknun?
Eitt er alveg víst hjá öllum þess-
um blaöurskjóðum skurðgleðinn-
ar, það á og má auðvitað ekki koma
við neitt þeim viðkomandi - að
sjálfsögðu má allt annaö fara undir
hnífinn. „Ekki ég,“ sagði svínið og
sama má segja um þær ritræpur
margs konar sem vita nákvæmlega
hvar annars staðar má skera.
Yfirlýsingin
Mér er hins vegar hugleiknara
að ekki sé þar komið við sem þegar
hefur verið krukkað í því varla er
nokkur svo vitlaus í alvöru að vita
ekki um þau aðhaldsfjárlög f öllum
meginatriðum sem afgreidd voru
fyrir jólin síðustu.
Við sem fáumst við málefni fatl-
aðra dag hvem könnumst t.d.
mætavel við það að Framkvæmda-
sjóður fatlaðra er með sömu krónu-
tölu til ráðstöfunar og í fyrra sem
þýðir að sjálfsögðu um 20% raun-
lækkun og vita skulu menn að þar
er margur óleystur vandi á ferðum.
Ég nefni aðeins sem dæmi að eitt
svæðanna átta, sem um sækja í
sjóðinn, biöur einfaldlega um allan
sjóðinn til sín og þar er erfitt að
finna alls óþörf verkefni, enda
margt sem að kallar og er krefjandi
til úrlausnar í þessum málum öll-
um - alls staðar.
Eflaust gæti einhver átt þaö til
að hrópa „skera, skera" einnig
þama og máski gæti einhver sagt
um ráðherra þessara mála, ef við-
komandi tregðaðist nú við skurð-
arátakinu, að ráðherra, sem ekki
vildi skera, ætti bara að segja af
sér. Þannig koma úr ólíklegustu
áttum þær upphrópanir sem eyrun
kitla - þeirra eyru sem ekki vOja
vita virkileika margra málaflokka
sem einfaldlega þola engan niður-
skurð. Menn skulu líka minnast
þess að einmitt í þessum sömu
samningum núlllausnanna var gef-
arinars, m.a. hástemmdra yfirlýs-
inga allra flokka: Dettur einhverj-
um í hug að hefja aðgerðir í kjölfar
svona yflrlýsingar með niður-
skurði nú? Ég held ég segi þá bara:
Sá ætti nú að segja af sér - og mér
er bláköld alvara.
Eftir því verður a.m.k. tekið
hversu um þessi mál fer svo og
önnur samfélagsleg málefni sem
ekki mega viö neinum niðurskurði
frekari, nema niðurskurðurinn nái
þá til alls, m.a. til óhófjsfjárfestinga
einkageirans eða ofalinnar Reykja-
víkurborgar og þess atvinnurekstr-
ar sem hefur pilsfaldakapítalisma
að æðstu kennisetningu og nærist
þar á.
Það þýðir ekki að tala um neina
allsherjarnúlllausn meðan alls
kyns hégómi veður uppi sem lýs-
andi offjárfesting óþarfans og alls
staðar eru dæmi um, a.m.k. hér í
borg, og jafnframt er í alvöru talað
um að þrengja þar að sem þörfin
sannanlega kallar og knýr á.
Að lokum, svo enginn haldi að
óhófseyðsla og óráðsíubruðl hvar
sem er sé uppáhald höfundar, m.a.
og sér í lagi á opinberum vett-
vangi: Það er ævinlega ástæða til
aðhalds; sparnaður, hófsemd og
hagsýni eiga ríkan rétt á sér alls
staðar. En niðurskurður út í bláinn
þjónar engum en getur til ógn-
vænlegs skaöa orðið þar sem allra
síst skyldi.
Hins vegar mætti svo niður-
skuröur ná rækilega til þeirra sem
hæst hrópa því niöurskurður
heimskunnar er nauðsyn öllu öðru
fremur.
Helgi Seljan
in út yfirlýsing um húsnæðismál
fatlaðra. Þar segir orðrétt, undirrit-
að af forsætisráðherra:
„Ríkisstjórnin mun beita sér fyrir
því, að á grundvelli úttektar á
framkvæmdaþörf í þágu fatlaðra,
sem nú er á lokastigi, verði gerö
áætlun til nokkurra ára um úrbæt-
ur í húsnæðismálum þeirra, bæði
í sambýlum og innan félagslega
húsnæðiskerfisins.
Ríkisstjórnin mun veita því for-
gang að leysa brýnasta vanda fatl-
aðra, sem eru á biðlistum eftir sam-
býli og hafa sannanlega mikla þörf
fyrir vistun samkvæmt mati svæð-
isstjórna i málefnum fatlaðra og
félagsmálaráðuneytisins."
Sá ætti nú að segja af sér
Ég segi bara í ljósi þessa og alls
KjaUarinn
Helgi Seljan
félagsmálafulltrúi ÖBÍ
„„Ekki ég,“ sagði svínið og sama má
segja um þær ritræpur margs konar
sem vita nákvæmlega hvar annars
staðar má skera.“