Dagblaðið Vísir - DV - 28.11.1994, Blaðsíða 8

Dagblaðið Vísir - DV - 28.11.1994, Blaðsíða 8
MÁNUDAGUR 28. NÓVEMBER 1994 UtLönd Gro Harlem Brundtland tefldi öllu í tvísýnu í stundarbræði á lokaspretti kosnmgabaráttunnar: Já, en þetta er lygi - sagði forsætisráðherrann í beinni sjónvarpsútsendingu og sló krepptum hnefanum í borðið Gísli Kristjánsson, DV, Ósló: „Já, en þetta er lygi," sagði Gro Harlem Brundtiand, forsætisráö- herra Noregs, í beinni sjónvarpsút- sendingu á lokaspretti kosningabar- áttunnar fyrir þjóðaratkvæðið um aðild Noregs að Evrópusambandinu. Á eftir fylgdi krepptur hnefinn í borðið og ekki fór milli mála að nú var Gro nóg boðið. „Hér eru mörk- in," hrópaði hún og skelfingarsvipur færðist yfir andlitið á sessunaut hennar, Anne Enger Lahnstein. Gro reiddist vegna þess að Lahnstein, leiðtogi nei-manna, fullyrti að aðild að Evrópusambandinu mundi leiða til skerðingar á réttindum verkalýðs- félaganna. Málið er afar viðkvæmt, sérstaklega fyrir Gro og Verka- mannaflokkinn sem aila tíð hefur haldið fram réttindum verkalýðsins. Gro getur því aldrei fallist á að hún hafi afsalað réttindum sem flokkur- inn hefur veriö heila öld að berjast fyrir. Straumhvörf í baráttunni Stjórnmálaskýrendur hér í Noregi eru samála um að straumhvörf hafi orðið í baráttunni með stundarbræði Gro. Ekki eru menn þó á einu máli um hvort hún hafi skaðað málstað- inn með því að missa stjórn á skapi sínu þetta andartak. Gro sagði eftir á að hún hefði verið búin að fá nóg af rangfærslum ESB-andstæðing- anna. í þessu máli hafi hún ekki get- að látið lygina yfir sig ganga öllu lengur. Hún hefur líka margítrekað að ekki komi til greina að biðjast af- sökunar. Sérfræðingar í vinnurétti eru sammála um að Gro hafi haft rétt fyrir sér. Fulllangt sé þó gengið að halda því fram að Lahnstein hafi vísvitandi logið að kjósendum. Hér sé um flókið álitamál að ræða. Búist við 85 prósenta kjörsókn í Noregi í dag: Andstæðingarnir haf a undirtökin Gísli Kristjánsson, DV, Ósló: „Það er réttur okkar til að ráða malum okkar sjálf sem mestu máli skiptir," segir Anne Enger Lahn- stein, leiðtogi andstæðinga aðildar aö Evrópusambandinu hér í Noregi. Allar líkur eru á að meirihluti Norð- manna taki þessi rök fram yfir full- yrðingar um einangrun og afturfór í kjölfar þess að hafna aðild. ! Allar skoðanakannanir benda til að nei-mennirnir sigri í kosningun- um. Munurinn verður þó ekki mik- ill. Algengt er að kannanir sýni mun upp á tvö til fjögur prósent. Síðasta könnun í Dagbladet sýnir að 52 pró- sent ætla að segja nei en 48 prósent já. Miðað er við þá sem taka afstöðu en enn eru um tíu prósent aðspurðra óákveðin. í kónnun í Aftenposten eru hlutfóllin 53 prósent gegn 47 prósent- um, nei-mönnum í viL Já-mennirnir geta þó huggað sig við að þeir eru í stöðugri sókn. Hugsið um framtíðina Kosningabráttunni lauk formlega á laugardagskvöldið. Gro Hariem Brundtland hélt ræðu í Drammen og hét á landsmenn að hugsa um kom- andi kynslóðir og segja já. Anne Eng- er Lahnstein stóð á sama tíma fyrir framan Stórþingið og hét á lands- menn að hugsa um komaridi kyn- slóðir og segja nei. Það er búið að segja allt sem segja þarf. Þeir sem þegar eru vissir í sinhi sök bíða spenntir eftir úrslitunum í kvöld. Þeir óákveðnu bíða líka spenntir eftir að vita hvað þeir gera sjálfir í kjörklefanum í dag. Efasemd- armennirnir eiga erfiöan dag fyrir höndum. Kannanir benda til að kjorsókn verði um 85 prósent. Það þykir ekki sérlega mikið þegar haff er í huga að undanfarna mánuði hefur norska þjóöin verið upptekin af einu máli og aðeins einu máli: Eigum við að ganga í ESB eða ekki? Tillitssemin getur ráðið Verði kjörsókn meiri en spáð er kemur það já-mönnum til góða, Meirihluti efasemdarmannanria hallast að því að segja já ef eftir er gengið og því líklegt að fieiri já- atkvæði kom úr þeirra hópi eftir því sem fleiri fara á kjörstað. Kjörfundur- hófst reyndar í nokkrum hreppum í dag og þar kom á óvart hve áhuginn var mikill. Því er haldið fram að tillitssemi við Gro Harlem geti ráðiö úrslitum í þjóðaratkvæðagreiðslunni. í umræð- um manna á meðal er þeirri spurn- ingu varpað fram í alvöru „hvort hún Gro geri nokkurn tíma annað en það sem hún veit að er þjóðinni fyrir bestu?" Tiltrú almenhings á forsætis- ráöherranum skiptir hér miklu og margir efasemdarmenn eru sáttir við að segja já bara af því að Gro segir já. Anne Enger Lahnstein reitti Gro Harlem til reiöi i sjónvarpsumræð- . um um ESB. Gro gerði sig hinsvegar seka um ósannindi að verkalýðshreyfingin hefði opinberlega fallist á þá túlkun sína að réttindi verkalýðsfélaganna yrðu ekki skert við inngöngu í ESB. Slík yfirlýsing hefur aldrei komið fram. Gro sigraði með yfirburðum Gro getur huggað sig við að yfir- gnæfandi meirihluti þeirrar milljón- ar manna sem sá hana reiðast í sjón- varpinu taldi að hún hefði sigrað með yfirburðum í sjónvarpskappræðun- um. Skoðanakannanir daginn eftir sýndu einnig að já-menn hefðu unnið tvö prósent óákveöinna kjósenda á sitt band. Odvar Nordli, fyrrum forsætisráð- herra Noregs, er einn fjölmargra sem beðinn hefur verið um álit á lygaá- burði Gro Harlem. Hann á ef til vill síðasta orðið í þessari deilu þegar hann segir: „Þetta voru skiljanleg viðbrögð eins og á stóð en samt full- langt gengið hjá Gro." Háliskan hetur svo sannarlega haldiö Innreið sina i Moskvu. Hér má sjá fatnað eftir rússneska hönnuðinn Valentin Júdasjkín sem hann kennir við Katrínu miklu keisaraynju og var sýndur á mikilli hátiö. Simamynd Reuter Þjóðaratkvæðið í Noregi: Hlutföllineins ogárið1972 Gfeli KJrístjánssOT, DV, Óslo; Athygli vekur hér i Noregi að úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunn- ar um ESB-aðild ætia að verða eins og í Mðstæðri atkvæða- greiðslu árið 1972. Þá var kosiö um inngöngu i Evrópubandalag- iðT eins og það hét Niðurstaðan varð að 53,35 prósent sögðu nei en 46,5 prósent já. Skoðanakann- anir nú eru ekki ósvipaðar þessu. Margt hefur þó breyst á Öðnum 22 árum. Þá var ungt fólk í for- ustu þeirra sem höfnuðu aðild. Sárafáir stúdentar sögðu já. Nú nýtur ESB stuðnings meirihluta námsmanna við norska háskóla. Árið 1972 h&föu konur sig ekki mjög í frammi. Nú er andstaðan sterkust meðal kvenna. Það sem "ekki hefur breyst er að fylgi viö aðilder mestí Óslóognágrenni, GroHarlemá allt sitt undir úrslit- umdagsins Hafi einhver Norðmaður ástæðu. til-.að bíðaíspenningi eftir úrslitum dagsins þá er það Gro Harl- em Brundtland forsætisráð- herra. Niðurstaðan, hver sem hún verður, snertir hana meira en nokkurn annan. Fyrir alla. aðra verður morgundagurinn eins og aðrir dagar en Gro gæti hafa orðið fyrir mesta ósigrinum- á ferlinum eða þá að hún hefur endanlega tryggt sér sess meðal hinna stóru í'sögu Noregs. Vandi er að sjá hvernig Gro gæti haldið áfram sem forsætis- ráöherrá ef þjoðín hafnaði aðild að ESB, Hún hefur lagt allt undir þótt hún vijji ekM lýsa yfir að framtíð hénnar sem stjórnmála- manns velti á úrslitunum. Sigur- inn væri að sama skapi stór. Ætlaadtelja beturenSvíar „Við ætlum ekki að gera sömu mistök bgSviarnir," segja norsk- ir skoðanakönnuöir og lofa áreið- anlegum útgönguspám í kvöld. í Svíþjóð urðu könnuðum á alvar- leg mistök þegar þeir birtu út- gönguspár um leið og kjörstöðum var lokaö. Nær sextíu prósent landsmanna virtust hafa sagt já en síðar kom í ljós að það var verulega ofmetíð. Niðurstaðan varð að rúm 52 prósent sögðu já. Upplýst er að sænsku könnuð- irnir reiknuðu vitiaust Of fáir kjósendur í dreifbýli voru spurðir en þar var andstaðan mest. Nú segjast norsku könnuðirnir hafe reiknað ailt rétt og að fyrsta út- gönguspáin eigi aö gefa rétta vís- bendingu um niðurstöðuna. MMC L-300 '88, hvítur, ek. 120 þ. Volvo 740 GLE st. '88, grár, ssk., Volvo 740 GLE st., álf., 5 g., ek. Toyota Hilux extra cab '90, dis., ek. MMC Pajero dísil, turbo, intercool- km. Verð 1.080.000 kr., allt að 36 mán. vetrar- og sumardekk, ek. 108 þ. km. Fallegur bill. Verð 1.240.000 kr. til alltaó 48 mán. eíMílíÆ aöeins 81 þ. km. Toppeintak. Verö 1.200.000 kr. 90 þ. km, 35" dekk, króm, plasthús. Verð 1.490.000 kr. til allt að 36 mán. er, EXE '90, ek. 156 þ. km, 31" dekk, álf., rafdr. rúður, centrall. Verð 1.690.000 kr. til allt að 48 mán. BÍLABATTERÍIÐ Nissan king cab V-6, 3 I, '91, ek. 22 þ. km, álf., rafdr. rúður, centr- all., ABS, vsk. Verð 1.450.000 kr. til allt að 48 mán. Höfum mikið úrval af vélsleöum á skrá og á staðnum. BÍLDSH0FD112 I12REYKJAVÍK SfMI 673131 984-58460 Bíldshöf ða 12, s. 673131 og 989-38083, ffax 673826.