Dagblaðið Vísir - DV - 31.01.1995, Page 14

14
ÞRIÐJUDAGUR 31. JANÚAR 1995
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvaemdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjóri: ELlAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjórar: JÓNAS HARALDSSON og GUÐMUNDUR MAGNÚSSON
Auglysingastjóri: PÁLL STEFÁNSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11,
blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14, 105 RVlK. SlMI (91)563 2700
FAX: Auglýsingar: (91 )563 2727 - aðrar deildir: (91 )563 2999
GRÆN NÚMER: Auglýsingar: 99-6272 Áskrift: 99-6270
AKUREYRI: STRANDG. 25. SlMI: (96)25013. BLAÐAM.: (96)26613.
FAX: (96)11605
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
ISAFOLDARPRENTSMIÐJA HF.
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Askriftarverð á mánuði 1550 kr. m/vsk.
Verð I lausasölu virka daga 150 kr. m/vsk. - Helgarblað 200 kr. m/vsk.
Logn á undan storminum?
Það virðist lítið ganga í viðræðum verkalýðsfélaganna
og atvinnurekenda nú þegar öll stéttarfélög í landinu
hafa verið með lausa kjarasamninga í heilan mánuð. Ugg
setur að mörgum vegna þeirrar óvissu sem ríkir um
framvindu viðræðnanna.
„Þetta er afar einkennileg staða,“ sagði formaður
Verkalýðs- og sjómannafélags Keflavíkur í DV í gær. „Það
er alger kyrrstaða eins og er og líkast því sem allir séu
að bíða eftir öllum.“
Margir óttast að þessi kyrrstaða sé logn á undan mikl-
um stormi sem geti haft alvarleg áhrif á efnahagslífið.
Verkalýðsfélögin standa að kjarasamningum með allt
öðrum hætti en tíðkast hefur hin síðari ár. Svo virðist
sem tími hinna víðtæku samflota launþega á almenna
vinnumarkaðinum sé hðinn - í bih að minnsta kosti.
Einstakir hópar hafa tekið sig saman og lagt áherslu á
að fá lausn á ýmsum sérmálum sem ekki hafa komist að
í samningaviðræðum undanfarandi ára. Það er mikið
verk og flókið og á meðan virðast viðræður um það sem
hehdina skiptir mestu máh liggja niðri.
Samt má greina nokkur meginatriði sem stéttarfélögin
á hinum svokahaða frjálsa vinnumarkaði virðast sam-
mála um. Þar ber hæst kröfuna um verulega kauphækk-
un, ekki síst fyrir hina lægra launuðu. Hækkun launa
um tíu þúsund krónur á mánuði og fimmtíu þúsund
króna lágmarkslaun er krafa sem virðist njóta almenns
stuðnings í verkalýðshreyfmgunni - þótt sum samtök
opinberra starfsmanna stefni að vísu mun hærra.
Það hefur legið fyrir lengi að launþegar myndu við
þessa samningagerð leggja áherslu á beinar kauphækk-
anir. Ástæðan er augljós. Launafólk hefur tekið á sig
miklar byrðar á liðnum árum og sætt sig við verulega
skertan kaupmátt. Álögur hafa verið fluttar frá fyrirtækj-
unum yfir á almenning sem hefur neyðst th að taka á
sig ahar þær fómir sem gert hafa stöðugleika síðustu ára
mögulegan. Nú, þegar þjóðartekjurnar aukast umtals-
vert, gerir launafólk eðlilega kröfu th þess að njóta bat-
ans í hækkuðum launum. Enda hafa vinnuveitendur
viðurkennt réttmæti slíkra óska; ágreiningurinn stendur
ekki um hvort kominn sé tími th kjarabóta heldur hversu
miklar þær eigi að vera.
Þótt ekki skuh dregið úr mikhvægi þess að einstök
landssambönd fái samkomulag um ýmsar sérkröfur sín-
ar hlýtur öhum að vera ljóst að það má ekki eyða of
miklum tíma th slíkra viðræðna ef þær hafa í fór með
sér að samningar um almennu kröfurnar séu í uppnámi
vikum saman.
Þrjú stór almenn verkalýðsfélög á suðvesturhorninu
- Dagsbrún í Reykjavík, Hlíf í Hafnaríirði og Verkalýðs-
og sjómannafélag Keflavíkur - hafa þegar aflað sér verk-
fahsheimhdar og virðast líkleg th að nota hana fljótlega
ef ekkert miðar í samkomulagsátt. Þá er hætt við að
fleiri fylgi á eftir.
Það skiptir miklu fyrir aha landsmenn að samið verði
um nýja kjarasamninga án meiri háttar vinnustöðvana.
Þeir samningar verða að fela í sér skynsamlegar kaup-
hækkanir, sem taka mið af þeim bata í efnahagslífinu
sem er ýmist þegar orðinn eða fyrirsjáanlegur. Ríkisvald-
ið verður einnig að koma að samningagerðinni með
skattalækkunum og öðrum ráðstöfunum sem launþegar
meta th kjarabóta. Það er skylda forystumanna stéttarfé-
laganna, samtaka vinnuveitenda og ríkisvaldsins að ná
slíku samkomulagi með friði.
Ehas Snæland Jónsson
„BSRB er þannig orðið að flokkspólitískum samtökum, nátengdum Alþýðubandalaginu," segir m.a. í grein
Sigurðar.
Óháðir f lokks-
frambjóðendur
Sá sem tekur sæti á flokkslista
gerir við flokkinn sáttmála og sá
sem sáttmála gerir verður háður
viðsemjanda sínum. Óflokksbund-
inn maður verður þannig háður
þeim flokki sem hann styður með
þessum hætti; að öðrum kosti hefur
vera haris á lista enga merkingu.
Formaður BSRB kveðst vera
óháður á hsta Alþýðubandalagsins
í Reykjavík sem „fulltrúi launa-
fólks“. Fari vel saman að gegna
formennsku í launþegasamtökum
og taka sæti á Alþingi - jafnvel
undir merkjum umdeildrar póh-
tískrar stefnu.
Samkvæmt útlistun hans felur
þessi „launþegastefna" meðal ann-
ars í sér að „útrýma atvinnuleysi“
og jafna kjörin í landinu að hætta
að „selja aðgang“ að skólum og
heilsugæslustöðvum, taka til gagn-
gerðrar endurskoðunar allar kerf-
isbreytingar sem núverandi ríkis-
stjórn hefur keyrt í gegn og bitnað
hafa á sjúkum og öldruðum að
hækka skatta á hátekj ufólki og arð-
sömum stórfyrirtækjum, að skatt-
leggja fjármagn og flytja þessa fjár-
muni þangaö sem þeirra er þörf.
BSRB flokkspólitísk samtök
Að svo því leyti sem þetta er ekki
merkingarlaus raus mun ýmsum
þykja, miðað við fyrri reynslu, að
Alþýðubandalagið sé allra flokka
óvænlegast sem samstarfsaðili til
að koma málum fram launþegum
til hagsbóta. Stefna og verk núver-
andi ríkisstjórnar séu, a.m.k. þegar
til lengdar lætur, miklu betri kost-
ur til eflingar atvinnu og til lífs-
kjarabóta. Annars er þetta ekki
kjarni málsins, heldur hitt að hér
heldur formaður BSRB fram í nafni
formennsku sinnar ákveðinni mjög
umdeildri pólitískri stefnu sem
hann hefur enga tryggingu fyrir að
Kjallaiinn
Sigurður Líndal
prófessor
njóti almenns stuðnings meðal fé-
lagsmanna samtakanna. BSRB er
þannig orðið að flokkspólitískum
samtökum, nátengdum Alþýðu-
bandalaginu.
Lögþvingaður stuðningur
við stjórnmáiasamtök
Samkvæmt lögum nr. 94/1986 um
kjarasamninga opinberra starfs-
manna ber starfsmanni sem er ekki
innan stéttarfélags samkvæmt lög-
unum að greiða til þess félags sem
hann ætti að vera í gjald jafnt því
sem honum bæri að greiða væri
hann félagsmaður, sbr. 7. gr. þetta
felur í sér að félagsmaður í BSRB
er skyldaður með lögum til að
styðja þessi flokkspólitísku samtök
með fjárframlögum - samtök sem
hann er ef til vih andvígur og telur
að vinni gegn hagsmunum sínum.
Hann er með öðrum orðum neydd-
ur til að styðja málstað sem hann
er mótfallinn. Þetta heitir skoðana-
kúgun og er mannréttindabrot.
Formaður BSRB telur að vel fari
saman að gegna formennsku í
launþegasamtökum og taka sæti á
Alþingi í samvinnu við flokk sem
einungis nýtur takmarkaðs fylgis
launþega og með stefnuskrá sem
ólíklegt er að sé launþegum til
framdráttar eða að minnsta kosti
skiptar skoðanir eru um. - En þá
verður hann að sætta sig við að
Alþingi gegni þeirri skyldu sinni
við mannréttindi að feha þegar í
stað niður ákvæði áðurnefndrar 7.
gr. um skyldugreiðslur til stéttarfé-
laga innan BSRB.
Raunar ætti hann - ef hann vill
vera sjálfum sér samkvæmur - að
hta á það sem ljúfa skyldu að styðja
slíka breytingu sem fæli þá sér að
BSRB hætti að selja aðgang að
vinnumarkaði ríkisins.
Sigurður Líndal
„Óflokksbundinn maður verður þann-
ig háður þeim flokki sem hann styður
með þessum hætti; að öðrum kosti hef-
ur vera hans á lista enga merkingu.“
Skoðanir annarra
Verkkaup án útboða
„Sjálfstæðisflokkurinn í Reykjavík, sem hafði for-
ystu um að taka upp útboð í auknum mæh, þarf því
að skýra hvers vegna svo stór hluti verk- og inn-
kaupa á vegum borgarstofnana fór framhjá útboðum
á árinu 1993. Það er ekki fullnægjandi skýring að
segja sem svo, að verkin hafi verið svo smá, eða að
þeir sem áður höfðu fengið verksamning, hafi ein-
faldlega fengið hann endumýjaðan. Það eiga ahir að
sitja við sama borð í þessum efnum.“
Úr forystugrein Mbl. 28. jan.
Að sundra og tvístra
„Samkeppni á öllum sviðum í stað samvinnu er
boðorð tíöarandans. Menn bítast um störf og stöður,
aðstöðu og úthlutanir og þykir sá mestur og bestur
sem kann þá list öörum betur að sölsa undir sig þau
lífsins gæöi sem til skipta koma. Fyrirgangurinn og
frekjan varðandi flest það sem við kemur keppnis-
íþróttum er kapítuli út af fyrir sig og hvílir bann-
helgi á að ræða þau mál nema frá einu sjónarhorni.
... Vísvitandi og óafvitandi virðist flest gert til að
sundra og tvístra þeirri fámennu þjóð sem byggir
hið víðlenda og að mörgu leyti harðbýla ísland.“
Oddur Ólafsson í Tímanum 28. jan.
Stjórn fiskveiða
„Réttur fólks í sjávarbyggðunum til að nýta hina
sameiginlegu auðlind okkar, fiskinn í sjónum, hefur
verið fótum troðinn með núgildandi lögum um stjóm
fiskveiða. . .Kvótakerfið er ekki fiskverndunar-
kerfi. Þvert á móti felst í því eyðingarmáttur sem
er meiri en marga gmnar . . . Það þarf alveg nýja
hugsun við að nýta auðhndina. Sú stjórn á að byggja
á bestu varðveislu lífríkisins í hafinu og þeirri grund-
vallarhugsun að við eigum auðhndina sameigin-
lega.“
Jóhann Ársælsson alþm. i Vesturlandi.