Þjóðviljinn - 11.10.1980, Blaðsíða 13

Helgin 11,—12. október 1980 ÞJÓÐVILJINN — SIÐA 13
Leikfélag Sauðárkróks
skrapp i leikferð til Finn-
lands í ágústlok s.l. og
sýndi Týndu teskeiðina
eftir Kjartan Ragnarsson
þrisvar sinnum í jafn-
mörgum finnskum
borgum. Ásdís Skúladóttir
leikstýrði verkinu og var
með i förinni. Við tókum
hana tali einn rigningar-
daginn fyrir skömmu, og
spurðum fyrst hvert héfði
verið tilefni fararinnar.
A.S.: Þetta vildi þannig til, að
það var ákveðiö að halda i fyrsta
sinn leikhúshátið áhugaleikhópa
á Norðurlöndum og islenskum
áhugaleikhópum boðið að vera
með. Þrjú leikfélög hérlendis
gáfu kost á sýningum, og var
Týnda teskeiðin ein þeirra. Þeim
Stefáni Baldurssyni leikhússtjóra
og Pétri Einarssyni leikara og
skólastjóra var faliö að fjalla um
þessar sýningar, og varð okkar
Raett við
Ásdísi
Skúladóttur
leikstjóra
um
Finrtlandsferð
Leikfélags
Sauðárkróks
Þauleika I Týndu teskeiðinni: f.v. Guðbjörg Bjarman, Elsa Jónsdóttir, Haukur Þorsteinsson, Hafsteinn
Hannesson og Helga Hannesdóttir. Til að forðast misskilning skal tekið fram að myndin sýnir ekki
„stöðu”, unna af leikstjóra, heldur uppstiliingu sem Ijósmyndari gerði til að fá sem besta lýsingu á and-
lit leikaranna!
Týnda
sýning fyrir valinu. Þetta val fór
fram i aprfl, og þá var strax farið
að vinna að undirbúningi ferðar-
innar, sem var að sjálfsögðu
mikiö fyrirtæki.
Leikfélag Sauðárkróks er ekki
fjársterkt fremur en önnur
áhugaleikfélög, en stuöningur
fékkst frá bæjarsjóði Sauðár-
króks og fleiri aðilum. Yfirleitt
voru allir sem leitað var til mjög
velviljaðir og vildu stuðla að þvi
að af ferðinni gæti oröið. Einnig
fékkst stuðningur frá norrænu
samböndunum sem að hátiöinni
stóöu en þaö voru Norræna
áhugaleikhúsráðiö og Teateram-
atörrenas Samarbetskommitté,
sem er finnska áhugaleikhúsmið-
stööin. Undirbúningsvinnan
hvildi á hópnum sem heild en
framkvæmdastjóri LS er
Eriing örn Pétursson og for-
maöur félagsins er Helga
Hannesdóttir.
Allur undirbúningur tókst meö
ágætum, nema hvað vandræði
komu upp I sambandi við leik-
tjöldin, vegna þess að skipsferð
féll niður, og varö aö senda þau
meö flugvél á siðustu stundu. Um
tima leit úr fyrir aö viö yrðum aö
sýna tjaldalaus, en sem betur fór
komu tjöldin til Finnlands daginn
fyrir sýningu okkar á hátiöinni.
Hátiðin hófst i sænska leikhús-
inu I Turku (Abo) föstudaginn 29.
ágúst og stóö i þrjá daga. Týnda
teskeiöin var opnunarsýning
hátfðarinnar.
Aö halda dampi
Blm: Hvernig voru viðtökur
áhorfenda?
A.S.: Þær voru i raun frábærar.
Það var skemmtileg reynsla aö
sitja i salnum innan um fólk sem
skildi ekki orö af þvi sem sagt var
á sviöinu, nema kannski
„pabbsi” og mammsa” og
„kommúnisti”! ASauöárkróki og
raunar viðar höfðum við vanist
dúndrandi hlátri alla sýninguna,
og ég var hálfhrædd um að
leikurunum tækist ekki að „halda
dampi” frammi fyrir sal sem lltið
sem ekkert skildi af texta. En
þeim tókst það mjög vel, og fengu
reyndar sterk viðbrögö og
dúndrandi hlátur rétt eins og
heima. Ég get ekki stillt mig um
aö skjóta þvl inn hér að Týnda
teskeiðin hefur verið sýnd á
annarri listahátlð. En það var
fyrsta leiklistarhátið áhugaleik-
félaga á íslandi sem Leikfélag
Húsavikur stóð fyrir I tilefni 70
teskeiðin í Turku
ára afmælis félagsins. Hátiðin
var á Húsavik og tóku 4 leikfélög
þátt I henni. Þetta var aldeilis
einstakt framtak af hálfu Hús-
vikinga og þeim likt!
Blm.: Hvernig fór hátiðin i
Turku fram?
A.S.: Já, þarna voru sýnd sam-
tals átta verk, þar af fjögur frá
Finnlandi, og eitt frá hverju
hinna landanna. Sýningarnar
voru að degi til, en á kvöldin var
safnast saman til aö ræöa hverja
sýningu fyrir sig. Fjögurra
manna hópur tók allar
sýningarnar fyrir og gagnrýndi i
smáatriðum. Helga Hjörvar sat I
þessum hópi, en hún er formaður
Norræna áhugaleikhúsráðsins.
Hún dró sig þó i hlé þegar rætt var
um okkar sýningu. Georg
Malvius, leikhússtjóri Sænska
leikhússins i Turku, hafði orð
fyrir hópnum þegar okkar sýning
var rædd.
Þessi umræða og gagnrýni var
okkur sérstök upplifun, og mjög
gagnleg. Þaö var aldeilis maka-
laust að hlýöa á hvernig fólk sem
ekki skildi texta verksins f jallaöi
um sýninguna algjörlega út frá
leiklistarlegu sjónarmiöi. Að visu
var umfjöllunin dálitið skritin á
köflum þegar t.d. útfærsla ákveð-
inna atriða eða túlkunarleið átti
sér forsendur I texta eöa boöskap
verksins. Sem dæmi má nefna aö
mikið var rætt um útfærslu
verksins sem heild eða stil þess.
Þeir vildu meina að þar væri
tvennskonar stilbrögöum beitt og
aö brúa þyrfti betur i sjáanlegri,
ytriathöfn.þeirra tvo'stila. En aö
ókkar mati brúaði textinn sjálfur
þetta bil afskaplega ljúflega.
Ekki voru nú allir sammála um
þetta atriði og m.a. stóö upp
sænskur leikhúsmaöur og taldi aö
einmitt þetta atriöi væri styrkur
og sérkenni sýningarinnar og ætti
sér greinilega rætur i verkinu
sjálfu. Georg Malvius spurði þá
hvernig hann vissi þaö, ekki heföi
hann lesið verkiö, en Sviinn
svaraöi fyrir sig og sagöi barasta
„ekki þú heldur”!
Svona eftir á aö hyggja viröist
mér sem okkar sýning hafi vakið
einna heitustu leiklistarlegu um-
ræðuna. Já, ég sagði aö umræöan
hefði verið markviss og nákvæm
út frá leiklistarlegu sjónarmiöi.
Ekkert fyrirgefiö
Fyrst var sýningin tekin fyrir
sem heild þ.e.a.s. hvernig sú leið
sem valin var á útfærslu verksins
heföi tekist.
Siöan voru hraöabreytingarnar
og stööur teknar fyrir eöa hiö tón-
ræna og myndræna eöli sýningar-
innar. Jafnframt var fariö út i út-
færslu á einstaka athöfnum og
hvernig þaö væri gert miöaö viö
tilgang þess i verkinu. T.d.
hvernig staöið er að þvi að rífa
innyfli innan úr hráum kjúklingi,
hvernig haldið á og drukkið úr
vlnglösum. Þótti þeim islensku
leikararnir halda vel á glösum og
drekka sérdeilis „professionelt”!
Siöan var leiktúlkunin tekin
fyrir og einstakir leikarar meö
tilliti til t.d. hljómbrigöa i túlkun,
persónubyggingar og þróunar i
gegnum sýninguna. Þeir töldu
marga leikarana á mjög háu
plani miöað viö áhugaleikara og
furðuðu sig jafnframt á hæfni
þeirra sem i raun komu þarna
fram I fyrsta sinn. Sögðu þeir
samleik þeirra aldeilis einstakan
og sem heild heföu þeir „prófessi-
onelt” yfirbragö. Haft var á oröi
eftir seminariö aö viö heföum
veriösvo „prófessional” að okkur
hefði ekkert verið fyrirgefið!
i sannleika sagt er þaö engin
tilviljun þó helstu leikarar
sýningarinnar vektu hrifningu
þvi L.S. er gamalgróiö leikfélag
og þetta fólk hefur leikið saman
svo árum og jafnvel áratugum
skiptir og það engar smárullur.
Má hér nefna aö Haukur
Þorsteinsson hlaut listamanna-
laun i ár.
Leikmynd og búningar voru
siðan t^kin fyrir á sama hátt. t
Þótti þeim leikmyndin góö og
falla vel aö eöli sýningarinnar. 1
heild var þetta hin ágætasta
gagnrýni miðað viö ósköpin sem
aðrir leikhópar fengu I hausinn.
Sérdeilis ánægjulegt var aö finna
þarna raunverulega svörun viö
öllu þvi sem viö höfum veriö aö
grúska i, vinna og útfæra.
Mér varö nú hugsaö tii þeirrar
gagnrýni sem viö eigum aö
venjast hér hema I blööum þar
sem miklu máli er alltaf eytt I aö
segja frá atburöarás leikritsins,
verkiö rætt sem bókmenntaverk,
en leiksýningin, leiklistin sjálf
veröur útundan. Leikstjórn og
leiktúlkun er oft á tiðum afgreidd
i örfáum oröum i jákvæöa eöa
neikvæöa átt án nokkurrar leik-
listarlegrar röksemdafærslu.
Aörar sýningar
Blm.: Þiö sýnduö viðar en á há-
tiöinni?
A.S.: Já, viö sýndum lika i
Espo, sem er vinabær Sauöár-
króks, og i Stúdentaleikhúsinu I
Helsinki.
Blm.: Gátuð þiö kynnt ykkur
finnskt leikhús i feröinni?
A.S.: Nei, þvi miöur, til þess
vannstekkitimi. Egsá t.d. aöeins
tvær æfingar,þaö var æfing á Linu
Langsokk i Finnska leikhúsinu og
æfingu á West-Side Story i
Sænska leikhúsinu. Viö urðum
hinsvegar vör við þaö aö leikhús-
lif er i mikilli grósku i Finnlandi,
og Finnar eru mjög hreyknir af
leikhúsaösókninni hjá sér. En á
hátiöinni sjálfri sáum viö þessar
sjö sýningar, sem þar voru i dag
skrá áuk Týndu teskeiöarinnar,
og þóttu mér fjórar þeirra einna
athyglisveröastar.
Norski hópurinn Virgo sýndi
verk sem heitir Den store
farveslukeren og er ætiaö bæöi
börnum og fullorðnum. Þetta
fannst mér skinandi skemmtilegt
verk. Þaö fjallar um einvald, sem
hefur tekiö gleðina, litina og tón-
listina frá fólkinu, og siðan taka
trúður og köttur sig til og frelsa
fólkiö undan áþjánni.
Leikflokkur frá Espo sýndi
verk sem heitir Black Rock City,
um vandamál atvinnulaura ung-
linga. Þá var sænsk sýning, Siggi
Drott, um dýrkun á iþrótta-
hetjum. Loks má nefna finnsku
sýninguna ölresan, sem leikin
var á finnsku. Þar upplifðum viö
þaö sem allir aörir þátttakendur
uppliföu þegar viö sýndum, nefni-
lega aö viö skildum ekki orö. Við
skildum glöggt aö viö slikar að-
stæöur beinir maður ósjálfrátt at-
hygli sinni aö ytri teiknum
sýningar svo sem látbragði, svip-
brigöum, hljómbrigöum i túlkun,
segjanda i stööum og allri út-
færslu til þess aö freista þess aö
skynja atburöarás og boöskap.
Þessi finnski hópur, sem er frá
Valkeakoski, hefur mikinn hug á
aö koma til Islands og heimsækja
Sauðárkrók.
Blm.: Er nokkur von til þess aö
aörir landsmenn en Sauökræk -
lingar fái aösjá Týndu teskeiöina
i ykkar uppsetningu?
A.S.: Þaö er mikill hugur i leik-
félagsfólki nyrðra aö koma meö
sýninguna suöur og sýna ibúum
höfuöborgarsvæöisins hvaö þaö
er sem við höfum verið aö bera á
borð erlendis sem kynningu á
islenskri áhugaleiklist. Enn er
ekki afráöið hvort og hvenær af
þessu getur oröiö, en veriö er aö
kanna möguleika.
Gleymum
ekki
geðsjúkum
Kaupið lykil
18. október