Þjóðviljinn - 11.10.1980, Blaðsíða 20

20 SIÐA — ÞJÓÐVILJINN Helgin II.—12. október 1980
unglringasídan
Umsjón:
Ingvar Guðnason
Sveinn Allan
Mortens
nógu aB taka, tlskan, félagsleg
aBstaöa, spilavitin, skólinn
o.s.frv. o.s.frv. Sem sagt hafiB
samband, annars veröum viö
eins og ýlustrá i eyöimörkinni
og því nennum viö ekki.
Adressan okkar:
Unglingasiðan
c/o Þjóðviljinn
Siðumúla 6
105Reykjavik.
Og meöan viö biöum eftir
gusugangi i hugmyndabrunnum
ykkar... Okkur barst upp i
hendurnar smásaga skrifuö
fyrir þrem árum, sem fjallar
um föstudagskvöld á planinu.
Viö birtum hana hér þvi sem
næst athugasemdalaust, þó
fannst okkur ástæöa til aö leita
uppi höfundinn og heyra hans
álit svona þrem árum seinna.
Ingvar og Allan.
torg eins og skynlausar skepn-
ur. Og meö þögninni er óaldar-
stimpillraif samþyk'k’tur. Og
þetta gildii- ekM aöeins um
íeybviskafæsltu. Hvað vitum viö
tod. unv unglinga liti á landi og
þeírra pæiingar? Jtí; á Sauðár-
króki nístar æskan. lö'greglu-
stimpiUinnv samþykktur. Og
unglingar frá Selfossi eru meö
ólæti i réykviskum,. bióum. Er
. ekki kominn timi til að itlsa upp
áafturla^pirnar o^jfláta i sér
heyra? •
• Viö áöurnefndir heiðursmenn,
tókum viö umsjón _Unglinga-
siöunnar i þeirri einlægu trú,
að þiö hafiö eitthvaö raunhæft
til málanna aö leggja. Viö
bjóöum sem sagt fram siðuna
sem vettvang fyrir skoöana-
skipti af öllu tagi um málefni
unglinga. Viö erum opnir fyrir
hvers kyns uppástungum um
efnisval og úrvinnslu. T.d. væri ”
sniöugt ef hópar, klikur eöa
skólabekkir, heföu áhuga á aö
vinna upp siöu um einhver
ákveöin mál, sem snerta hags-
muni unglinga. Og þar er úr
Leggið
orð
í belg
hæ.
Þá siglir Unrfíingasiða
Þjóöviljans af staö aö nýju eftir
nokkurt hlé, og meiningin er aö
hún birtist hálfsmánaöarlega
a.m.k. til aö byrja með. Þær
Olga Guörún og Jórunn Sig. sem
hingaö til hafa séö um siöuna
hafa nú öörum verkefnum aö
sinna og viö undirritaöir
heiöursmenn höfum tekiö viö.
Eins og þiö hafið sjálfsagt
tekiö eftir, hafa veriö miklar
umræöur i blöðum undanfariö
um unglinga og þeirra mál.
Aöallega hefur veriö talað um
skemmdarverk á Austurvelli,
drykkjulæti á Planinu og hland-
feröir i Grjótaþorpiö. Af þessu
er öllum landslýö ljóst, aö
unglingar yfirhöfuö eru hinn
mesti óþjóöalýöur og ýmsar til-
lögur hafa verið uppi um lausnir
gegn þeim vanda sem af þess-
um helv. lýö stafar. Húsmæöur
skrifa i blöðin og stinga upp á
háþrýstidælum og táragasi.
Blessuö borgaryfirvöldin láta
sér nægja aö senda nóg af
lögreglu á Hallærisplaniö um
helgar.
Það sem okkur finnst merki-
legast viö allar þessar umræöur
er aö hvergi heyrast raddir ykk-
ar, unglinganna sjálfra, heldur
eru þaö „sérfræöingar” og
„hneykslaöir góöborgarar”
sem leggja orö i belg. Af þessu
mættiráöa, að þiö heföuö ekkert
til málanna aö leggja, heldur
látiö reka ykkur um stræti og
Föstu-
dags-
kvöld
Smásaga eftir
Tómas Jakob Sigurðsson

Um þaö bil mánuöi eftir aö ég
kom af sjónum var ég á rölti
niöur Austurstrætiö. Þetta var á
föstudagskvöldi og var Stjáni
meö mér. Var hann oröinn all-
hrikalega fullur og meö ein-
dæmum kærulaus. En á þvi stigi
vill hann alltaf rugla þvi saman
hvað er rétt og hvaö er rangt.
Ég er ekki aö segja aö ég sé
neinn engill. En þvilikar hug-
myndir sem honum dettur I hug
myndu aldrei hvarfla aö mér
hversu fullur sem ég væri.
Þetta „speis" - löggu-
tetur.
Til dæmis aö ráöast á Miö-
bæjarlögreglustöðina og ná i
flöskuna sem tekin var af hon-
um i fyrradag þegar hann var
að brjótast inn i Búnaðarbank-
ann. Hann var viss um að þetta
„speis” — löggutetur sem tók
hann var bara aö taka hann
fyrir aö stela lögguhjólinu fyrr
um kvöldiö. Nú var hann aö
plana þaö aö fara inn i Oöal og
stunda þar vasaþjófnaö I stór-
um stfl. En þaö hafði honum
ekki tekist áður þvf dyraverö-
irnir hleyptu honum ekki inn.
Jú, hann haföi einu sinni komiö
á staöinn áöur. Þaö var á barna-
skemmtun en hann var rekinn
þegar i staö út vegna þess aö
hann ætlaöi aö nauöga stelpu
sem honum leist vel á. Þegar
dyraverðirnir voru aö kasta
honum út spurði hann undrandi:
„Hvaöa frik er á ykkur? Er
þetta ekki eöli mannsins eba
eruö þiö náttúrulausir mar”?
Þegar viö vorum komnir
niður á Hallærisplan byrjaöi
Stjáni strax aö leita aö fórnar-
lambi, en þarna voru um þrjú-
hundruð krakkar og allir I stuöi
svo nóg var um aö velja. En svo
týndi ég Stjána inni i hópnum.
Ég var oröinn vel þéttur og
kominn 1 banastuö og átti eftir
einn fjóröa úr brennsa flöskunni
sem ég keypti i dag.
Liöiö i sudda-stuði.
Eftir um þaö bil klukkutima
var ég kominn þvert yfir planiö
og var ég viss um aö ég þekkti
aö minnsta kosti helming af
þeim krökkum sem voru þarna
og var allt fljótandi i vini og liöið
i sudda-stuöi. Ég var oröinn
migandi fullur og i vigahug
þegar ég sá Stjána ráöast inn i
Jagúarbil og lemja strákinn
sem var viö stýriö i fésiö meö
vinstri skeinispaðanum en mér
til mikilla vonbrigöa sá ég aö
þetta var þrekinn náungi og
rölti hann sallarólegur út úr
bilnum og fór úr jakkanum. Sá
ég nú aö Stjáni var oröinn
hræddur en þaö myndi hann
aldrei viöurkenna. Fór hann aö
lita i kringum sig til aö gá hvort
væri ekki einhver til aö hjálpa ef
gaurinn væri eins sterkur og
hann sýndist vera. Þá kom hann
auga á Nonna, Munda og mig.
Setti hann þá upp tilgeröar-
miklar stellingar hjólaöi i gæ-
ann og lamdi.
Ekki virtist fjarlægöarskyniö
alveg i lagi hjá honum svo hnef-
inn sló i tómt loft, en svo mikil
fart var á honum aö hann lenti
meö öxlinni á brjóstkassa
mannsins og hentist til. Fóru
þeir nú aö dansa um planiö og
safnaöist stór skari áhorfenda i
hring hæfilega stóran til aö þeir
gætu athafnaö sig.
Löggan hefur mikinn
áhuga á rotuöum mönn-
um.
Endirinn á slagnum varö sá,
aö Stjáni komst i færi aö skalla
náungann svo hann reikaöi aftui
á bak. Stáni notaöi tækifæriö og
hljóp fram og sló hnefanum rétt
fyrir ofan kinnbeiniö svo
maöurinn datt niöur án þess aö
bera fyrir sig hendurnar. Hljóp
nú Stjáni út úr hringnum þvi aö
löggan hefur mikinn áhuga á
rotuöum mönnum og meiri
áhuga á þeim sem rothöggin
gefa. Fór ég nú á eftir Stjána og
ætlaöi aö tala viö hann, en sá aö
strákur hljóp aö Stjána og kýldi
hann rokhögg i andlitiö svo aö
Stáni datt i götuna. Ætlaöi hann
aö standa upp aftur, en þá
sparkaöi strákurinn i hausinn á
honum.
Vissi ég núna aö Stjáni var of
þreyttur til aö geta slegist
meira. Labbaöi ég aö stráknum
og öskraöi hvort hann vissi ekki
aö Stáni væri nýbúinn i slag og
væri of þreyttur i annan,,Halt þú
kjafti eða ég lem þig” sagöi
strákurinn og til frekari skýr-
inga sagöi hann aö hann væri aö
hefna fyrir vin sinn „sem hann
lamdi”og benti á Stjána sam vai
ringlaöur. Srákurinn bjóst til
aö ráöast á Stjána aftur, en ég
gekk á milli er ég sá aö Stjáni
var ekki fær i nein slagsmál.
Sagöi ég honum aö fyrst yröi
hann aö lemja mig.
Þar sem hann gæti
murkaö úr mér lifiö.
Nú fór aö safnast saman
hópur áhorfenda sem fór aö
hvetja andstæöingana hvorn um
sig og heyröi ég aö fleiri héldu
meö mér þvi ég þekkti óvenju
marga þarna. Strákurinn sam-
þykkti þaö aö hann skyldi þá
lemja mig og ætlaöi aö hjóla á
mig, en ég baö hann aö biöa
aöeins og sagöi honum aö ég
mundi ekki slást hérna á plan-
inu, þvi aö löggan væri aö snigl-
ast hérna um allt og ég færi nú
ekki aö láta taka mig fyrir
ómerkileg slagsmál.
Strákinn var nú greinilega
farið aö langa mikiö til aö slást
og sagöi mér aö finna heppi-
legan staö, þar sem hann gæti
murkaö úr mér lifið. Benti ég
honum á staö sem var rétt fyrir
ofan Moggahöllina, þar væri
port sem viö gætum slegist i.
Nú, kýlum þangaö uppeftir. Svo
röltum viö af staö og llka
krakkar sem vildu horfa á en
þaö voru um tuttugu krakkar.
Mér til ánægju sá ég aö þetta
voru allt krakkar sem ég þekkti
og mest af þvi var I Upptöku-
klikunni.
Meöan viö vorum aö labba
uppeftir virti ég strákinn fyrir
mér. Hann var stór og vigalegur
og sýndist mikið vöövafjall. A
leiöinni heyröi ég þvi kastaö aö
þetta væri mikill slagsmála-
hundur. Þaö var aö mestu leyti
runniö af mér og ég var i sér-
stöku slagsmálastuöi og beiö
meö eftirvæntingu aö strákur-
inn klæddi sig úr jakkanum.
Eftir aö hann var búinn aö
klæöa sig úr jakkanum gekk
hann aö mér og sagöi „þú mátt
byrja”.
Dönsuðum við nú um
portið.
Lagöi nú viröulegri þögn yfir
allan hópinn og ég sló létt högg i
öxlina á stráknum og beygöi
mig niður um leiö þvi ég sá aö
hann var tilbúinn aö slá eftir
'fyrsta högg frá mér. Og þaö
geröi hann svo sannarlega.
Hann sló þrumuhögg beint frá
öxlinni og lenti á handleggnum
á mér meö miklum sársauka.
Dönsuöum viö nú um portiö og
kýldum hvor annan.
Eftir um þaö bil fimm
minútna slag var ég oröinn sjóö-
andi illur og beiö eftir að ég gæti
náö góöu höggi á hann. En þaö
var þvert á móti, þvi hann kom
á mig góöu höggi og snar-
svimaöi mig meö þar til geröum
verkjum og riðaöi ég aftur á
bak. Spurði hann mig hvort ég
vildi hætta, en hann var oröinn
mjög þreyttur og þóttist vera aö
gefa mér sjens og vonaöist til að
ég myndi gefast upp. Ég var
nærri þvi búinn að segja já,
þegar Nonni sagöi mér aö drifa
þetta af, ef ég ynni skyldi hann
bjóöa mér á fyllerf.
Hverjir ætla aö bera
hræið?
Nú var ég ákveöinn aö lemja
gaur og þaö heldur betur. Ég
sagöi stráknum aö viö skyldum
halda áfram. Þóttist strákur
vera öruggur um sigur og réöist
á mig meö látum og ætlaöi aö
berja beint ofan á hausinn á
mér. Náöi ég þá þessu lang-
þráöa höggi og ekkert smáhögg
beint framaná túlann, svo hann
riðaðiaðeins til hliöar. Kom upp
i mér mikiö hatur vegna höggs-
ins sem hann gaf mér og
skallaði ég beint á nefiö svo þaö
brotnaöi meö brest. Ég sló hann
svo tvisvar i hjartastað og eitt
til viöbótar á nefið svo þaö svall
blóö niöur allt andlitiö. Siöan
sparkaði ég aftan á lappirnar á
honum svo hann datt og hreyföi
sig ekki.
Ég heyröi að Nonni baö ein-
hvern aö ná i sjúkrabil. Og ein-
hver hljóp af staö, þá öskraöi
Mundi á eftir honum aö láta
, sjúkrabilinn sækja hann fyrir
framan Moggahöllina, þaö var
samþykkt. Hverjir ætla aö bera
hræiö þangað? Einhverjir gáfu
sig fram. „Ég fer allavega ekki
aö láta hiröa hræiö i garöinum
hjá okkur” sagöi Mundi. „Jæja
kondu inn og fáöu þér einn
sjúss” sagöi Nonni. ,,Já ég
kem” sagöi ég og horföi á strák-
inn og hugsaöi „skyldi ég hafa
drepiö hann”. Einhver rétti mér
flösku, þab var Stjáni, og sagöi
„þaö er allti lagi, hann andar
enn”. „Hann heföi hvort sem er
unniö til þess aö drepast”, sagöi
ég og fékk mér sjúss.