Þjóðviljinn - 12.05.1989, Síða 6

Stjórnarformaður ís-
lenskra aðalverktaka
með 8,7 miljóna
króna árslaun.
Stjórnarformaðurinn
á eftirlaunum sem
stjórnarformaður.
Aðrir stjórnarmenn
með 450 þúsund.
Breytingar á stjórn
Aðalverktaka valda
ómældum titringi í
Sjálfstæðisflokki.
Vilhjálmur ÁrnaSon:
Ekki ólíklegt að
moldviðrið í kringum
launin standi í sam-
bandi við breytingar í
stjórn. Jón Baldvin:
Fráfarandi stjórn geri
opinberlega hreint
fyrir sínum dyrum
Vilhjálmur Árnason stjórnarformaður íslenskra aðalverktaka er með lögfræðistofu í húsi Islenskra aðalverktaka á Höfða.
Ohóflegur fjárburður
Launamál Vilhjálms Arnaso/i-
ar, stjórnarformanns Is-
lenskra aðalverktaka hafa enn á
ný orðið til að beina kastljósinu
að þessu fyrirtæki sem sennilega
skilar mestum arði til hlutahafa
sinna allra fyrirtækja á landinu.
Launagreiðslur til Vilhjálms
námu 8,7 miyónum síðustu 12
mánuðina. Jón Baldvin Hanni-
balsson sagði í samtali við Nýtt
Helgarblað að hann ætlist til að
fráfarandi stjórn íslenskra aðal-
verktaka sf. geri hreint fyrir sín-
um dyrum og skýri opinberlega
frá því hvort hún hafi samþykkt
þessar launagreiðslur og ef ekki',
hvort hún hyggist vefengja
greiðslurnar og krefjast endur-
greiðslu.
Þessi mál koma upp á sama
tíma og mikil endurskipulagning
stendur fyrir dyrum í stjórn Aðal-
verktaka þar sem ríkisstjórnin er
að treysta völd sín og hafa þær
hræringar valdið miklum skjálfta
á ýmsum betri bæjum, ekki síst
meðal Sjálfstæðismanna. Hins
vegar má búast við að stjórnar-
menn Aðalverktaka vísi orðum
Jóns Baldvins heim til föðurhús-
anna, með tilvísun til þess að Vil-
hjálmur sé fulltrúi ríkisins og
hæstráðandi fyrirtækisins. Ríkið
hafi haft alla möguleika á að
fylgjast með og grípa inn í launa-
greiðslurnar hafi þær þótt óeðli-
legar.
Gullkistan
glóandi
Velta íslenskra aðalverktaka
Velheppnuð sumarferð
á hjólbörðum
frá okkurí
(g) HJÓLBARÐAVERKSTÆÐIÐ
O Gúmmikaiiamir
Borgartúnl 36 Slml 668220
nemur miljörðum, eigið fé er 3,3
miljarðar og tekjurnar hafa verið
tryggar, enda fyrirtækið með ein-
okunaraðstöðu á framkvæmdum
á vegum bandaríska hersins sem
sífellt hafa orðið umfangsmeiri á
umliðnum árum.
Vilhjálmur Árnason hefur
áður setið sem stjórnarformaður
í 30 ár, fyrst fyrir Regin hf., sem
er pappírsfyrirtæki SÍS, og svö
sem fulltrúi ríkisins. Nú stendur
fyrir dyrum að skipa nýjan stjórn-
arformann og sem endranær er
hann skipaður af utanríkisráð-
herra. Auk þess á að bæta nýjum
ríkisfulltrúa í stjórn og verða þeir
sennilega settir í embætti f dag
eða á allra næstu dögum. Þá segir
Jón Baldvin að ákveðið hafi verið
að skipa nýjan framkvæmda-
stjóra innan skamms. Ljóst er að
miklir pólitískir og efnahagslegir
hagsmunir eru í húfi og sagði Vil-
hjálmur Árnason í samtali við
Nýtt Helgarblað að sér kæmi ekki
á óvart þótt það moldviðri sem
rótað hefur verið upp í kringum
launakjör hans stæði í sambandi
við þessar breytingar á stjórn.
Launamál og
stjórnarbreyt-
ingar
fslenskir aðalverktakar sf. eru í
eigu þriggja aðila. SÍS í gegnum
fyrirtækið Regin á 25%, ríkið á
25% og Sameinaðir verktakar
eiga 50%. Stjórnarmenn hafa
hingað til verið fjórir og formað-
urinn hefur verið fulltrúi ríkisins.
Jón Baldvin Hannibalsson utan-
ríkisráðherra ákvað síðan að
fjölga fulltrúum ríkisins um einn
og þar með breytast valdahlut-
föllin, ríkið verður með tvo full-
trúa af fimm. „Þú getur rétt
ímyndað þér hvort því fylgi ekki
mikil spenna að skipt er um full-
trúa í stjórn fyrirtækis sem á
svona mikla peninga. Kannski er
allt þetta moldviðri um mín laun
út af þeim breytingum sem eiga
sér nú stað í stjórninni. Þetta
gengur ekki átakalaust fyrir sig,“
sagði Vilhjálmur Árnason í sam-
tali við Nýtt Helgarblað í gær.
Vilhjálmur lagði áherslu á að
hann hefði með störfum sínum
lagt áherslu á að auka áhrif ríkis-
ins innan fyrirtækisins, en vildi
ekki útleggja orð sín frekar.
Hvort sem túlka má þessi orð
Vilhjálms sem einhvers konar
samsæriskenningu eða ekki er
það eflaust hárrétt hjá Vilhjálmi
að mikil spenna fylgi manna-
breytingum í stjórn lslenskra að-
alverktaka, að ekki sé minnst á
breytingar á valdahlutföllum eins
og nú er verið að framkvæma. Nú
verður stjórnin skipuð fimm
mönnum í stað fjögurra og nýr
formaður kemur í stað Vilhjálms.
Utanríkisráðherra mun sam-
kvæmt hefð skipa fulltrúa ríkisins
og þar með formanninn. Margir
eru kallaðir en fáir útvaldir og
hefur Nýjtt Helgarblað heimildir
fyrir því að nöfn 43 vonbiðla liggi
nú á borði Jóns Baldvins og hafi
þeim fjölgað mjög eftir að upp-
lýstist um launakjör Vilhjálms.
Flestir á þeim lista eru tengdir
Alþýðuflokknum á einn eða ann-
an hátt og hefur t.d. nafn Stefáns
Friðfinnssonar, aðstoðarmanns
Jóns Baldvins verið nefnt. Tveir
Alþýðuflokksmenn sem fulltrúar
ríkisins styrkja eflaust stöðu
ríkisins en ekki síst stöðu Alþýð-
uflokksins innan íslenskra aðal-
verktaka, þar sem fulltrúar Fra-
msóknar og íhalds, hafa lengst af
setið einir við stjórnvölinn. En þá
er að því að hyggja að stjórnar-
menn eru skipaðir aðeins til eins
árs í senn og verði Jón Baldvin
ekki utanríkisráðherra að ári,
kann þessi ráðstöfun að verða
skammvinn sæla fyrir krata.
Framkvæmda-
stjórarnir
Framkvæmdastjórar íslenskra
aðalverktaka hafa hins vegar ver-
ið þaulsætnir og eru nú hugmynd-
ir uppi um að bæta þriðja fram-
kvæmdastjóranum við og eru þær
runnar frá utanríkisráðuneytinu.
Nafn Helga Ágústssonar sendi-
herra hefur verið nefnt í því sam-
bandi og kæmi hann þá við hlið
Gunnars Þ. Gunnarssonar og
Thors Ó. Thors. Hins vegar þarf
stjórn íslenskra aðalverktaka að
samþykkja slíka ráðstöfun og þá
kunna að skipta sköpum ný vald-
ahlutföll í stjóm. Nú sitja í stjóm
þeir Halldór H. Jónsson og Ing-
ólfur Finnbogason fyrir Samein-
aða verktaka hf., Axel Gíslason,
framkvæmdastjóri Samvinnutr-
ygginga fyrir Regin hf og loks Vil-
hjálmur Árnason sem fulltrúi
ríkisins. Hvernig og hvort opin-
berun launamála Vilhjálms
Árnasonar hefur með þetta
valdatafl að gera, má síðan velta
vöngum yfir.
Sjálfdæmi
í launum
Heildargreiðslur íslenskra að-
alverktaka vegna Vilhjálms
Árnasonar frá maí í fyrra til þessa
mánaðar námu um 8,7 miljónum
króna. Samkvæmt heimildum
Nýjs Helgarblaðs eru árs-
greiöslur til annarra stjórnar-
manna 450 þúsund krónur.
Stjórnarformaðurinn samdi beint
við stjórnina um laun sín og
stjórnarmenn bera ákvörðun sína
um launagreiðslur til sjálfra sín
undir aðalfund íslenskra aðal-
verktaka, en á þeirri samkundu
sitja þeir fjórir hinir sömu.
Stjórnarmenn og stjórnarfor-
maður eiga því aðeins við sjálfa
sig þegar launagreiðslur til þeirra
eru ákveðnar.
Laun stjórnar-
formannsins
Vilhjálmur Árnason hefur sent
frá sér greinargerð þar sem hann
skýrir launagreiðslur íslenskra
aðalverktaka til sín. Þar kemur
fram að hann hafi setið samfellt í
30 ár í stjórn íslenskra aðalverk-
taka og þar af 13 ár sem stjórnar-
formaður, þegar hann lét af störf-
um 1984. Hann hafi síðan tekið
að sér stjórnarformennsku að
beiðni Steingríms Hermanns-
sonar, en í öilum tilfellum hafi
hann samið um sín laun við
stjórn. Hann skýrir frá því að
hann hafi gert samning við stjórn
félagsins um að hann nyti eftir-
launagreiðslna og þegar hann tók
við starfi í fyrra á nýjan Ieik hafi
hann gert samning um að hann
nyti þessara eftirlaunagreiðslna
meðan hann væri í starfí. Sam-
kvæmt þessum samningum hafi
honum verið greiddar 2.821.071
krónur frá maí 1988 til maí 1989.
Þá hafi hann gert samning 1984
þess efnis að hann annaðist lög-
fræðiþjónustu fyrir íslenska aðal-
verktaka og samkvæmt þeim
samningi, sem var framlengdur í
febrúar 1988, hafi hann þegið 922
þúsund krónur í laun frá því í
fyrra. Þetta vill Vilhjálmur meina
að séu eiginlegar greiðslur til sín
og nema þær samtals 3J miljón-
um króna. Þessu til viðbótar hafi
verið gerð bókun á stjórnarfundi
7. júní 1988, þar sem tvennt kem-
ur fram, annars vegar að hann
muni halda áfram að njóta eftir-
launagreiðslna sem stjórnarfor-
maður þrátt fyrir að hann sé virk-
ur sem slíkur og að „hann fái
greitt fyrir störf stjórnarfor-
manns nú eftir reikningi sem
hann (Lögfræðistofan Höfða-
bakka 9) sendir en sé með hlið-
sjón af taxta Lögmannafélags ís-
lands, enda fylgi yfirlit um þann
tíma sem hann vinnur viðkom-
andi hlutverki stjórnarformanns.
Kostnaður, s.s. bifreiðak-
ostnaður, símakostnaður, ferða-
kostnaður og risna verði greidd
eftir reikningi.“ Samkvæmt þessu
voru greiddar til Vilhjálms tæpar
fimm miljónir króna á umræddu
tímabili, en Vilhjálmur vill
reyndar meina að hluti þessa
renni til Lögfræðistofunnar
Höfðabakka 9 sf. Sú lögfræði-
stofa er í sama húsi og íslenskir
aðalverktakar og í eigu Vilhjálms
og fjölskyldu. Þessar fimm milj-
ónir eiga eftir að hækka því Vil-
hjálmur tekur fram að enn hafi
reikningur fyrir apríl ekki verið
lagður fram.
Óhóflegur
fjárb urður
Við þennan lestur vakna
óneitanlega spurningar eins og
þær hvort stjórnarformaður fyrir-
tækis, sem greidd eru laun í svo
ríkum mæli og er jafnframt full-
trúi ríkisins, verði ekki að teljast í
hættu að smitast um of af hags-
munum fyrirtækisins. Er hann
líklegur til að halda gagnrýnni af-
stöðu til fyrirtækisins sem fulltrúi
ríkisins þegar þess er þörf?
Jón Baldvin sagði að greiðslur
fyrir stjórnarformennsku á fjór-
um næstu árum á undan hefðu
verið á bilinu 160 þúsund til
fimmhundruð þúsund krónur.
„Eitt er víst að launakjör næsta
stjórnarformanns verða ekki
með þessum hætti. Spurningin er
hins vegar hvort fráfarandi stjórn
hyggst aðhafast eitthvað til að
leiðrétta þennan óhóflega fjár-
burð,“ sagði Jón Baldvin Hanni-
balsson utanríkisráðherra að lok-
um.
phh
6 SÍÐA — NYTT HELGARBLAÐ Föstudagur 12. maí 1989