Þjóðviljinn - 12.05.1989, Side 13

SIGTRYGGUR
JÓNSSON
FJÖLSKYLDAN
Hlutverk og ábyrgð
í síðustu grein minni hóf ég
umræðu um hlutverk og ábyrgð.
Undir lok greinarinnar ræddi ég
um hlutverkarugling hjá foreldr-
um varðandi skólagöngu barna
þeirra, og skal nú haldið áfram
þar sem frá var horfið.
Hafi slíkur hlutverkaruglingur
þegar átt sér stað, verða foreldr-
arnir að setjast niður með barn-
inu og ræða við það um þennan
hlutverkarugling og hvernig þau
hafa hugsað sér að breyta hon-
um. Ekki er nóg að byrja bara á
nýrri hegðun gagnvart barninu
þegjandi og hljóðalaust. Slíkt
skilur barnið ekki og bregst að-
eins við í vörn. Hitt er svo annað
mál, að það tekur samt sem áður
tíma að breyta þessu, þar sem
barnið kemur til með að láta á
það reyna, hvort foreldrunum sé
alvara eða ekki. Þess vegna verða
foreldrarnir að vera samkvæmir
sjálfum sér, þótt það reyni á þol-
inmæðina. Að setjast niður á
þennan hátt, er einnig merki til
barnsins um að foreldrarnir séu
opnir og geti rætt um mistök sín
og af því getur barnið einnig lært
að vera opið og tjá sig við foreld-
rana um sín mistök.
Annað dæmi, sem ég nefndi
aðeins og ætla að fara nánar út í
Tæknimenn
Ratsjárstofnun óskar eftir að ráða starfsmenn
vegna reksturs ratsjárstöðva hérlendis.
Umsækjendur verða að hafa lokið námi í raf-
eindavirkjun eða hafa sambærilega menntun.
Starfsmenn þurfa að sækja námskeið hérlendis
á árinu og erlendis á árinu 1990. Laun eru
greidd á námstímanum.
Umsóknareyðublöð liggja frammi hjá Ratsjár-
stofnun.
Umsókn, ásamt prófskírteini eða staðfestu afriti
af því, sakavottorði og heilbrigðisvottorði, berist
Ratsjárstofnun, Laugavegi 116, fyrir 26. maí
n.k.
Ratsjárstofnun
Laugavegi 116
Pósthólf 5374
125 Reykjavík
Norræni genbankinn
- deildarstjóri
Staða deildarstjóra við NGB er laus til umsókn-
ar. Deildarstjórinn er ábyrgur fyrir söfnun erfða-
efnis, varðveislu þess og dreifingu og að skipu-
leggja „in situ“ varðveislu sérstæðra plöntu-
samfélaga með verndun verðmætra gróðúr-
lenda í samráði við genbankanefndir á Norður-
löndum.
Norræni genbankinn er ein stofnun Ráðherra-
nefndar Norðurlanda með aðsetur á Skáni í
Svíþjóð. Hlutverk genbankans er að varðveita
erfðabreytileika nytjaplantna í norrænni jarð-
rækt og garðrækt. Norræni genbankinn sér
einnig um skráningu erfðaefnis, þjónustu við
plöntu kynbótamenn og aðra sem vinna að
plönturannsóknum.
Umsækjendur skulu hafa háskólamenntun á
sviði líffræði með aðaláherslu á landbúnað,
grasafræði eða erfðafræði. Doktorspróf og
reynsla af plöntukynbótum eða öðrum plöntu-
rannsóknum er æskileg.
Staðan er veitt til fjögurra ára og er möguleiki á
framlengingu. Laun eru á bilinu 15.000 -
22.500 sænskar krónur á mánuði. Að auki fá
útlendingar staðaruppbót sem nemur 2.000 -
4.000 sænskum krónum á mánuði eftir fjöl-
skylduaðstæðum
Nánari upplýsingar um starfið veita Ebbe Kjell-
quist, forstjóri genbankans, sími +40-41 50 00,
og Þorsteinn Tómasson, forstjóri Rannsókna-
stofnunar landbúnaðarins, sími 8 22 30.
Umsóknir ásamt upplýsingum um menntun og
fyrri störf sendist til Nordiska Genbanken, Box
41, S-230 53 Alnarp, fyrir 15. júní n.k.
nú, er að alltof oft ruglumst við á
þeirri ábyrgð, sem við höfum sem
makar. Alltof algengt er að við
leiðumst út á þá þraut að bera
ábyrgð á mökum okkar og ætl-
umst til þess sama af makanum.
Þetta kemur einkum fram í því að
við skömmumst okkar fyrir fram-
komu makans, reynum að breyta
honum, siða hann til o.s.frv. og
teljum að við séum fyrst og
fremst að gera honum gott. Út frá
þessu ætlumst við' til að makinn
taki tillit til okkar og geri ekki
hluti, sem okkur líður illa yfir.
Þegar svona er í pottinn búið,
lendum við í því að kenna makan-
um um hegðun okkar. Dæmi:
„Þú ert búinn að vera eins og snú-
ið roð í hund í allan dag. Hvað er
eiginlega að þér?“ „Það er ekkert
að mér, en þú hagaðir þér eins og
kvennabósi á ballinu í gær, og ég
er margbúin að segja þér að ég vil
ekki að þú látir svona utan í kon-
um þegar við förum út.“ Eða
annað svar: „Þú varst svo full á
ballinu í gær, að það var ekki ver-
andi nálægt þér. Hvað á ég oft að
segja þér að drekka ekki svona
mikið?" Hér er um það að ræða
að annar aðilinn kennir maka sín-
um um líðan sína og hegðun í
framhaldi af henni. Vissulega
getur maki manns hegðað sér
þannig, eða komið þannig fram
við mann, að manni líði illa,
sárni, verði reiður o.s.frv. Hins
vegar getum við ekki kennt öðr-
um um hegðun okkar. Henni
ráðum við sjálf og berum ábyrgð
á henni. Einstaklingur, sem
hegðar sér á þennan hátt, gerir i
raun ekkert annað en að láta
sjálfum sér líða illa í tilraun sinni
til að koma inn sektarkennd hjá
makanum svo að hann læri nú að
hann eigi að breyta sér. Ef maki
manns hefur gert eitthvað sem
honum ætti að líða illa yfir, hvers
vegna á maður þá sjálfur að láta
sér líða illa? Viðkomandi ein-
staklingur verður að bera ábyrgð
á sjálfum sér og hegðun sinni og
þeim kröfum, sem hann gerir til
maka síns. Hann verður því að
láta vita um kröfur sínar og gera
sér grein fyrir því hvað hann ætlar
að gera sjálfur, sé þeim ekki
sinnt. í stað þess að reyna að
breyta makanum, verður hann að
gera kröfu um að makinn breyti
sér sjálfur. Ef við tökum slíka af-
stöðu, komumst við hjá alls kon-
ar nauði og naggi um hegðan
makans og látum honum sjálfum
eftir að skammast sín, hafi hann
þörf fyrir það, en gerum aðeins
kröfur um breytingar á þeim svið-
um, sem okkur sjálfum finnst
stórmál og skilnaðarorsök. Þá
sleppum við líka við samkeppn-
ina um hvor hegðar sér „betur",
hvor er „betri“ við hinn, hvor er
fyrri til að fyrirgefa o.s.frv.
Þessi ruglingur með að leggja
ábyrgð á eigin hegðun á herðar
öðrum kemur víða fram í sam-
skiptum fólks. Ekki einungis
miili maka eða vina og kunn-
ingja. Þau eru ófá skiptin, sem ég
hef lesið í spurningu dagsins hjá
dagblöðunum, svör frá fólki sem
segist ekki hafa vit á pólitík eða
ekki ætla að kjósa í kosningum.
Oft hef ég velt því fyrir mér hvort
þetta sama fólk sleppi því alveg
að kenna stjórnarherrunum um
ótrygga afkomu og léleg laun. Að
bera ábyrgð á sjálfum sér í lýð-
ræðisþjóðfélagi, er að taka
ábvrga pólitíska afstöðu.
I grunnskólalögunum og fram-
kvæmd þeirra er innbyggður
ruglingur á ábyrgð, sem ég ætla
að fjalla um næst, vegna þess að
hann kemur niður á mörgum fjöl-
skyldum og þó einkum sam-
skiptum innan fjölskyldna.
AÐ
HÓTEL
LOFTLEIÐUM
ER
GJALDEYRIS-
AFGREIÐSLA
OPIN Á
ÓTRÚLEGU STU
TÍMUM
Já, það er ekki ofsögum sagt
af þjónustu Landsbankans
viö erlenda
jafnt sem innlenda ferðamenn.
Gjaldeyrisafgreiðslan
á Hótel Loftleiðum
er opin sem hér segir:
Mánudaga - föstudaga
kl. 8:15-16:00 og 17:00-19:15.
Laugardaga og sunnudaga
kl. 8:15-19:15.
Á sama tíma eru afgreiddar
ferðatryggingar.
Að öðru leyti er almenn afgreiðsla
opin á venjulegum tímum:
Mánudaga-föstudaga kl. 9:15-16:00 og
fimmtudaga síðdegis kl. 17:00-18:00.
Verið velkomin,
- hvenær sem er.
L
Landsbanki
Islands
Banki allra landsmanna
NÝTT HELGARBLAÐ - SÍOA 13
AewAé&lV*' tlSVt Vvj

ri rv'íöið iti