Þjóðviljinn - 12.05.1989, Blaðsíða 14

Sjónvarp
er bannað í
konungsríkinu
Eitt er þaö ríki sem hefur
bannaö sjónvarp - eða að
minnsta kosti sjónvarpsloft-
net. Það er lítið og sérstætt
konungríki í Himalajajöllum,
Bhutan, sem hefur 1,4 miljón.
íbúa sem vill með þessu móti
vernda sína menningarloft-
helgi fyrir annarlegum áhrif-
um.
Það er Kónungurinn í Bhutan,
Dsjigme Singje Vangtsjúk, hefur
skipað svo fyrir að loftnet öll
skuli fjarlægð af húsum. Hann
vill ekki láta trufla friðsæld síns
búddíska samfélags með bíó-
myndum í indverska sjónvarp-
inu, sem eru oft hlaðnar allskon-
ar ofbeldi og óskikkelsi. Bhutan
rekur ekki eigin sjónVarpsstöð.
Með banninu á líka að gera það
lítils virði að eiga sjónvarp til að
menn eigi síður tæki til að stinga í
evrópskum og bandarískum
klámmyndböndum, sem ind-
Múnkar í höfuðborg Bhutans, Thimphu.
verskir smyglarar flytja yfir Vangtsjúk konungur hefur
fjallaskörðin til höfuðborgarinn- gengið á undan með góðu for-
ar Thimphu. dæmi með því að byrja á að láta
aíhefti komið út
fjarlæga sjónvarpsloftnet af
þökum hallar sinnar. Kóngurinn
er enginn aukvisi í sínu landi:
hann fer með mikil völd og þarf
ekki að taka tillit til stjórnarskrár
- aftur á móti verður hann að
deila völdum að nokkru með
æðsta lamamúnk landsins (en
þeir eru alls sex þúsundir). Pólit-
ískir flokkar eru ekki til í landinu
og verkalýðsfélög eru bönnuð.
INNLENT
MENNING
Skipulagsleysi í landbúnaði............................. 9-17
Fjallað er um niðurgreiðslukerfi,
útflutningsbætur og fleira sem tengist
afurðakerfi í sauðfjárbúskap hins
opinbera í landinu. í ljós kemur að
útgjöld ríkisins hafa farið langt fram
úr áætlunum og þess eru dæmi að
búvörusamningar og -lög hafi verið
brotin. Á sama tíma og neysla kjöts
hefur minnkað hefur framleiðslan
hvergi náð að dragast saman með
þeim hætti og samið hafði verið um.
Kerfið er margflókið og
leyndardómsfullt...
Átökin í Borgaraflokknum .........................
Nýtt tölvufyrirtæki. Blað brotið í viðskiptasögunni . ..
Pappír upp á ferð og krafta. Þegar farið
er á vestasta odda í Evrópu eiga menn
kost á því að fá viðurkenningarskjal. Á
sama stað geta menn fengið staðfestingu
krafta sinna. Magnús Guðmundsson frá
Patrekfirði, sem stendur fyrir þessari
landkynningarstarfsemi á Bjargtöngum vestra, segir frá
Skák
Af hamingjunnar hjóli. Áskell örn
Kárason skrífar um fallvaltleika
tilverunnar í skákheiminum .......... ■..
.18
.21
22
Bastillan upp er risin. Parísaróperan hefur fengið nýjan samastað við
hið fræga Bastillutorg og verður nýja húsið vígt á 200 ára
byltingarafmælinu 14. júlí n.k. Gunnsteinn Ólafsson segir frá. 41
Leikhúsfréttir ............................................ 43
Kvikmyndir
Háskaleg kynni. Marteinn St. Þórsson
skrifar um nýjar myndir og gefur
sumum stjörnur ............................................ 44
„Mig hefur alltaf langað til íslands“.
Viðtal við Guðrúnu Maríu
Hanneck-Kloes, þýskan íslending, sem hefur
m.a. þýtt íslenskar bókmenntir og gefið út
bækur um ísland í Þýskalandi .............................. 46
Menningardagar í Hallgrímskirkju........................... 50
Heimsókn í Reykjanesvita............................... 51-53
Hjónin í Reykjanesvita, Valgerður Hanna Jóhannsdóttir vitavörður og
óskar Aðalsteinn rithöfundur, sótt heim.
Aldarminnig baráttukonu. Þórunn Magnúsdóttir sagnfræðingur skrífar
um Guðrúnu Jónsdóttur, forystukonu í verkakvennafélögum í
Vestmannaeyjum og I Reykjavík á fyrri hluta aldarinnar ....... 54
Bjórsaga íslands
Seinni hluti. Mjöður blandinn og Maltó í kaupfélaginu. Hallgerður
Gísladóttir safnvörður skrifar................................ 57
VÍSINDI ..
25
ERLENT
Blómabyltingin 15 ára ....................... 27-31
Tíðindamaður Þjóðlífs, Árni Snævarr
var á ferð í Portúgal og ræddi m.a;
við Mario Soares forseta, de
Carvalho herforingja.sem stundum er
kallaður „síðasti byltingarmaðurinn"
og dvelur nú í fangelsi, og Kristínu
Thorberg, íslenska konu sem lent
hefur í pólitískum átökum. Sagt er
frá ástandinu í landinu í dag og þeim
breytingum sem eru að verða vegna
inngöngu Portúgals í
Evrópubandalagið.
Bretland
Samkeppni um sjúklingana................................. 32
Ungverjaland
Einar Heimisson og Gunnsteinn Ólafsson fóru til Ungverjalands og
kynntu sér umbrotin í samfélaginu:
Uppgjörið við uppreisnina hafið ......................... 33
Umbrot og ferskleiki í ungversku samfélagi ............. 34
Hæli fyrir bingósjúklinga................................ 38
í Svíþjóð er tekið til við að meðhöndla spilafíkn sem sjúkdóm og
spilasjúklingamir fá svipaða meðferð og alkóhólistar.
Sagt frá Konrad Lorenz og
atferlisfræðinni. — Nýtt risaverkefni í
vísindum. Bandaríkjamenn ætla að
fjármagna umfangsmiklar rannsóknir
á litningum, sem geta kollvarpað
læknisfræðinni; hugsanlega opna
möguleika á að lækna hingað tii
ólæknandi sjúkdóma.' Áætlunin mun
kosta 200 milljónir dollara á ári í 15
ár. — Gieðilegt kynlíf í ellinni.
Rannsókn leiðir í ljós að fólk getur
átt ánægjulegt kynlíf fram á
grafarbakkann .........63-68
UPPELDISMÁL
Einsetinn skóli er takmarkið. Viðtal við Birnu Sigurjónsdóttur kennara
í Snælandsskóla ........................................... 69
Skoðanakönnun um tómstundir hjá
börnum og unglingum........................................ 70
ÝMISLEGT
Barnalíf .................................................. 72
Bflar...................................................... 75
Krossgáta................................................. 78
Erlendar smáfréttir ................................. 36 og 39
Smáfréttir úr viðskiptaheimi............................... 61
Ekki
fúlmenni
„Það er fúlmenni í hverjum
karli," sagði Sigurður Hróarsson
í ritdómnum Hvað eiga galdra-
menn að gera í Nýju helgarblaði á
föstudaginn var, en meinti það
ekki. Þarna átti að standa að það
væri fúrmenni í hverjum karli.
Það er nýyrði og vísar beint til
nafnsins á söguhetju Haustb-
rúðar, Níelsar Fuhrmanns, sem
fjallað var um í greininni.
I..m
i
Samtök um útgáfu
á Söngvum
Satans
Til að dreifa áhættunni sem
fylgir því að gefa út Söngva
Satans eftir Salman Rushdie
ætla margir útgefendur að
standa saman að þýsku þýð-
ingunni og líka þeirri frönsku,
sem eiga að koma út i haust.
Einnig hefur komið til tals að
PEN, alþjóðleg samtök rithöf-
unda, verði meðútgefendur
að þýðingunum sem koma út
af skáldsögunni í haust - og
þá einnig þeirri íslensku...^
Menningarskúrar
í uppnámi
Nýlistasafnið hefur sem
kunnugt er verið flutt endan-
lega útúr húsnæði sínu við
Vatnsstíg, og eru dýrmæt
listaverk safnsins nú í
geymslu án nokkurrar sýning-
araðstöðu meðan verið er að
leita að nýju húsnæði. Skúr-
arnir í portinu við Vatnsstíginn
höfðu gegnt mikilvægu menn-
ingarhlutverki í rúma tvo ára-
tugi, því þar höfðu SÚM-arar
áður aðsetur.
Þegar Alþýðubankinn á-
kvað að byggja álmu til
norðurs utfrá húsi sínu á
Laugaveginum glumdi klukk-
an, og Nýló var sagt upp
húsnæðinu með löngum fyrir-
vara. Þegar til á að taka er
hinsvegar allt komið uppí loft í
byggingarmálum Alþýðuj-
bankans eftir að sameiningar-
hugmyndir um Verslunar-
bankann og Samvinnubank-
ann komust á kreik. Ljótu
menningarskúrarnir í portinu
standa því áfram - en nú eng-
um til gagns.B