Dagblaðið Vísir - DV - 07.07.1997, Side 14

14
MÁNUDAGUR 7. JÚLÍ 1997
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON
Ritstjóri: JÓNAS KRISTJÁNSSON
Aöstoðarritstjóri: ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjóri: PÁLL ÞORSTEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI11,105 RVÍK,
SIMI: 550 5000
FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999
GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777
Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/
Ritstjórn: dvritst@centrum.is - Auglýsingar: dvaugl@centrum.is. - Dreifing: dvdreif@centrum.is
AKUREYRI: Strandgata 25, sfmi: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 461 1605
Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Filmu- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF.
Áskriftarverð á mánuði 1700 kr. m. vsk. Lausasöluverð 150 kr. m. vsk., Helgarblað 200 kr. m. vsk.
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins i stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
Réttlætanleg eftirgjöf
Samkomulag hefur náðst við Dani og Grænlendinga
um nýja miðlínu milli íslands og Grænlands. Hlutverki
Kolbeinseyjar sem viðmiðunarpunkts við ákvörðun
miðlínu á hafsvæðinu er lokið. Danir, fyrir hönd Græn-
lendinga, viðurkenndu Kolbeinsey ekki sem viðmiðun-
arpunkt. Hið umdeilda svæði var um 10 þúsund ferkíló-
metrar að stærð. í samkomulaginu felst að íslendingar fá
30 prósent í sinn hlut en Grænlendingar 70 prósent. í
samkomulaginu eru áhrif Grímseyjar að fullu viður-
kennd við afmörkun miðlínunnar.
Deila þjóðanna um Kolbeinsey hefur verið óleyst frá
því að íslendingar færðu út landhelgina í 200 mílur fyr-
ir 22 árum. íslendingar ákváðu að nota Kolbeinsey og
Grímsey sem viðmiðunarpunkta. Danir og Grænlending-
ar hafa aldrei fallist á þá túlkun. Þama hefur því verið
grátt svæði. Loðna veiðist á hafsvæðinu. Ágreiningur-
inn um það varð opinber í fyrra þegar Landhelgisgæsl-
an stuggaði við dönskum skipum sem voru þar að veið-
um. Þeir hagsmunaárekstrar knúðu fram viðræður þjóð-
anna sem nú hafa leitt til samkomulags.
Það er viðkvæmt mál að gefa eftir hluta lögsögu lands-
ins. Það er hins vegar rétt aðferð að semja um slíkt við
nágrannaríki fremur en leita með málið til dómstóla. Sú
leið er neyðarúrræði. Mat íslenskra stjómvalda var, eft-
ir nákvæma skoðun sérfræðinga, að hagstætt hafi verið
að semja á þessum grundvelli. Um það er vart deilt að
Kolbeinsey hverfur í hafið, verði ekki gripið til róttækra
björgunaraðgerða. Eyjan var um 1500 fermetrar að stærð
fyrir nokkrum árum. í fyrra var hún aðeins um 370 fer-
metrar. Stöðugt brotnar úr klettaeyjunni og því er að-
eins tímaspursmál hvenær náttúruöflin hafa betur í
þeirri baráttu.
Tillögur höföu komið fram um björgun Kolbeinseyjar.
Þær hefðu haft mikinn kostnað í för með sér og vafamál
hvort hægt væri að bjarga henni. Sjór brýtur hana nið-
ur og hafís molar klettinn smátt og smátt. Jafnvel þótt
það tækist með ærnum tilkostnaði að halda klettaeyj-
unni er óljóst hvort tilvist hennar dygði sem grunnlínu-
punktur miðlínu færi málið fyrir dómstóla.
Miðað við samningsstöðu okkar í málinu er hægt að
réttlæta eftirgjöf lögsögunnar. Varlegt er að álíta að hag-
stæðari niðurstaða hefði fengist fyrir alþjóðlegum dóm-
stóli. í samningnum er áhrifasvæði Grímseyjar að fullu
viðurkennt og 30 prósent af áhrifasvæði Kolbeinseyjar.
Það svæði nemur rúmum þrjú þúsund ferkílómetrum.
Samkomulag það sem náðist milli þjóðanna hefur ver-
ið samþykkt á ríkisstjómarfundi og kynnt utanríkis- og
sjávarútvegsnefnd og verður lagt fyrir Alþingi í haust.
Líklegt má telja að það verði samþykkt þar.
Samhliða viðræðum íslendinga, Dana og Grænlend-
inga fóru fram viðræður við Færeyinga. íslendingar og
Færeyingar hafa ekki náð samkomulagi um afmörkim
hafsvæðis milli landanna. íslendingar nota Hvalbak sem
viðmiðun. Samningsstaða íslands í því máli er talin
betri. Hvalbakur er stærri en Kolbeinsey og minnkar
ekki.
Færeyingar eru í nokkrum vanda þegar kemur að
samningum um þetta hafsvæði vegna deilna við Breta
um afmörkun hafsvæðis milli Færeyja og Bretlands og
álitamáls um áhrifasvæði eyja. Þar eru miklir hagsmun-
ir í húfi vegna hugsanlegra olíulinda á hafsbotni.
Mikilvægt er fyrir íslendinga að halda áfram samn-
ingaviðræðum við Færeyinga og ganga formlega frá
skiptingu hafsvæðis milli landanna.
Jónas Haraldsson
„Pegar Karvel hafði á ný náð nokkurri heilsu lét hann það verða sitt fyrsta verk á Alþingi að fá þess freistað að
ná fram nokkrum réttarbótum..." skrifar Helgi Seljan.
Karvelslögin
enn og aftur
Þeir eru eflaust marg-
ir sem muna vel eftir
hremmingum Karvels
Pálmasonar, fyrrverandi
alþingismanns, í kjölfar
hjartaaðgerða fyrir all-
nokkrum árum, en
þeirra mun hann aldrei
bíða bætur.
Þegar Karvel hafði á
ný náð nokkurri heilsu
lét hann það verða sitt
fyrsta verk á Alþingi að
fá þess freistað að ná
fram nokkrum réttarbót-
um fyrir það fólk sem
ætti eftir að lenda í
ámóta hremmingum, þó
ekki væru nú slíkar sem
hann lenti í.
Lágmarksbætur
Karvel flutti frum-
varp á Alþingi um svo-
kallaða sjúklingatrygg-
ingu, ákveðnar lág-
marksbætur þeim til
handa sem yrðu fyrir
heilsutjóni af völdum
læknismeðferðar eða
mistaka starfsfólks á
sjúkrastofnunum. Ekki
féllst Alþingi á upphaf-
legt frumvarp Karvels, en sam-
þykkti lagabreytingu í sama anda
inn í kaflann um slysatryggingu í
almannatryggingalögunum. Fljót-
lega kom í ljós við framkvæmd
þessarar lagabreytingar að það
fólk sem Karvel þó helzt hafði í
huga í lagasetningunni varð alger-
lega útundan. Öryrkjar fengu ekki
bætur sjúklingatryggingar og til
þess vitnað að ekki væri nein al-
menn heimild í almannatrygg-
Kjallarinn
Helgi Seljan
félagsmálafulltrúi
ingalögum að sam-
an mættu fara
bætur sjúklinga-
tryggingar og al-
mennar örorku-
bætur.
Þegar þetta kom í
ljós leituðum við
Karvel til þáver-
andi tryggingaráð-
herra, Sighvats
Björgvinssonar,
um úrbætur á
þessu máli. Sig-
hvatur brást hið
bezta við, taldi
framkvæmdina
óhæfu, setti starfs-
hóp á laggirnar
þar sem við Kar-
„Upphafsmaðurínn að þessu öllu,
Karvel Pálmason, var ánægður
með málalyktir og taldi nú eins
og við hér að öllu réttlæti yrði
fullnægt. Hins vegar fréttist von
bráðar af enn einni hindrun...“
vel áttum báðir sæti undir öruggri
stjórn ráðuneytisfulltrúans, Dagg-
ar Pálsdóttur lögfræðings. Útkom-
an varð svo lagabót sem Alþingi
staðfesti síðar og er nú í 43. gr.
laga um almannatryggingar þar
sem segir í yfirfyrirsögn: Saman
mega þó fara, og þar er d. liður
svohljóðandi nú: Örorkulífeyr-
ir/slysalifeyrir og bætur skv. 2. lið
1. mgr. 24. gr. en það er einmitt
sjúklingatryggingin.
Starfshópurinn fjallaöi um
fleira, s.s. möguleika á að láta
sjúklingatrygginguna ná til einka-
stofa en það fékkst ekki fram.
Réttlætinu fullnægt?
Upphafsmaðurinn að þessu
öllu, Karvel Pálmason, var ánægð-
ur með málalyktir og taldi nú eins
og við hér að öllu réttlæti yrði fúll-
nægt. Hins vegar fréttist von bráð-
ar af enn einni hindrun sem ör-
yrkjar mættu og kom hún vægast
sagt á óvart og þrátt fyrir viðræð-
ur og beiðni um leiðréttingu hefur
engin fengist. Þetta varðar þá sem
í framhaldi heilsutjóns af völdum
aðgerða eða mistaka verða hreinir
öryrkjar, það þýðir að þeir sem
harðast verða úti af völdum þessa
skuli éta það sem úti frýs.
Kona sem fær bótaskyldan at-
burð viðurkenndan af Trygg-
ingastofnun ríkisins og verður
svo öryrki í framhaldinu fær
blákalda neitun á bótum sjúk-
lingatryggingar. Forsendur
þær að hún sé nú komin með
örorkubætur og stofnunin tví-
borgi nú aldeilis ekki, þrátt
fyrir ótvíræð fyrirmæli um
slíkt í áðurnefndri 43. gr. laga
um almannatryggingar. Hér
er um að ræða túlkun á lögum
sem alls ekki verður við unað og
vonandi að tryggingaráð taki af
skarið og kippi í liðinn. Við mun-
um einskis láta ófreistað svo farið
verði hér að lögum. En vonandi
bera menn gæfu til að vitkast áður
en til þess kemur að annarra leiða
verði leitað. Ósæmileg afgreiðsla
þessara mála verður ekki látin líð-
ast.
Helgi Seljan
Skoðanir annarra
Heiðursmannasamkomulag
Þannig væri hvorki hægt að gagnrýna bankana
fyrir að hækka gjöldin, né heldur ráðherra fyrir að
einkavæðing kerfisins kostaði neytendur fjármagn. í
skjalinu, sem var trúnaðarbréf háttsetts manns í
bankakerfinu til bankastjóra, er ennfremur skýrt frá
því, að þetta sé nauðsynlegt til að Páll Pétursson
verði ekki berskjaldaður fyrir pólitískri gagnrýni.
Hvað heitir þetta á mæltu máli? Samsæri! Hverjir
eru aðilar þess? Páll Pétursson félagsmálaráðherra
og íslensku bankamir. Hver er tilgangur þess? Að
flytja fjármagn frá almúganum yfir til bankanna!
Þetta samkomulag er báðum aðilum til vansæmdar.
Forystugrein Alþýðublaðsins 4. júlí.
Hver stjórnar hálendinu?
í allri skipulagsvinnu sem unnin hefur verið um
miðhálendið, eins og svæðisskipulaginu sem verið
hefur í kynningu um skeið, hefur verið gengið út frá
því að stjórnsýsla verði á höndum þeirra sveitarfé-
laga sem að hálendinu liggja. Fulltrúum höfuðborg-
arsvæðisins, Vestfirðinga, Akureyringa o.fl. hefur
ekki verið boðin þátttaka né hafa þeir krafist þátt-
töku.
Það er hugsanlegt að almenn sátt sé um að fela
sveitarfélögum stjórnsýsluvaldið með þessum hætti,
en það er þó mun líklegra að um þetta séu menn
ósammála.
Birgir Guðmundsson í Degi-Tímanum 4. júlí.
Skiptapar
„Veiðar og vinnsla kúfisks eru vaxandi atvinnu-
grein - og geta orðið gildur þáttur í afkomu fólks í
sumum sjávarplássum landsins. Það skiptir mjög
miklu máli að fara ofan í saumana á skipstöpum
sem þessum og leiða í ljós orsakir þeirra, eftir því
sem frekast er kostur, til þess að betur sé hægt að
koma við fyrirbyggjandi aðgerðum.
Úr forystugrein Mbl. 4. júlí.