Dagblaðið Vísir - DV - 26.07.1999, Blaðsíða 14

14
MÁNUDAGUR 26. JÚLÍ 1999
óháð dagblað
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjómarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ÓLI BJÖRN KÁRASON
Aðstoðarritstjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjóri: PÁLL ÞORSTEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI11, 105 RVÍK,
SÍMI: 550 5000
FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aörar deildir: 550 5999
GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777
Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/
Vísir, netútgáfa Frjálsrar fjölmiðlunar: http://www.visir.is
Ritstjórn: dvritst@ff.is - Auglýsingar: auglysingar@ff.is. - Dreifing: dvdreif@ff.is
AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 4611605
Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Filmu- og plötugerð: ÍSAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF.
Áskriftarverð á mánuði 1900 kr. m. vsk. Lausasöluverð 170 kr. m. vsk., Helgarblað 230 kr. m. vsk.
DV áskilur sér rétt til að birta aösent efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds.
DV greiðir ekki viðmælendum fyrir viðtöl við þá eða fyrir myndbirtingar af þeim.
Holl lexía fyrír alla
Neysla á kjúklingakjöti hefur aukist mjög hér á landi.
Hlutdeild þess í heildarneyslu á innlendum markaði hef-
ur nær tvöfaldast á fimm árum. Það er eðlilegt enda er
kjúklingakjöt bragðgóð fæða og léttarari í maga en margt
annað kjöt. Framleiðsla og meðferð á kjúklingakjöti er
hins vegar viðkvæm og hætt við sýkingum sé óvarlega
farið við framleiðslu og matreiðslu.
Það var því að vonum að neytendum brygði við þegar
opinber varð greinargerð Heilbrigðiseftirlits Suðurlands
um ástand mála hjá stærsta kjúklingaframleiðanda
landsins, Reykjagarði á Ásmundarstöðum í Rangárvalla-
sýslu. Þar kom fram að eftirlitið hefur þráfaldlega kvart-
að undan fráveitu- og umgangshirðumálum á búinu. Þá
sagði og að búið væri ekki með tilskilin starfsleyfi. Þá
var lýsing starfsmanna heilbrigðiseftirlitsins á hrægámi
hrikaleg.
í niðurlagi greinargerðarinnar sagði að miðað við
hina miklu matvælaframleiðslu kæmi á óvart hversu
fjölbreytilegir möguleikar væru á alls konar sjúkdóma-
smiti af völdum skordýra, baktería og veira. Umhverfi
búsins væri með ólíkindum með tilliti til matvælafram-
leiðslu og skapaði kjöraðstæður og gróðrarstíur fyrir
m.a. sjúkdómavaldandi bakteríur.
Þessi hvellur veldur án efa tímabundnum samdrætti í
neyslu kjúklinga. Umræðan er hins vegar til góðs dragi
menn rétta lærdóma af henni, bæði framleiðendur og
neytendur. Hollustuvernd ríkisins og Landlæknisemb-
ættið vöktu athygli neyteiida á því í auglýsingum í lið-
inni viku að gæta þyrfti hreinlætis við eldhússtörfin.
Hundruð íslendinga hefðu smitast af bakteríunni
kampýlóbakter í síðasta mánuði. Þessar bakteríur sé að
finna í hráu kjöti, einkum kjúklingakjöti. Vel hitað kjöt
sé hins vegar öruggt því bakterian drepst við hátt hita-
stig.
Framleiðandi sem liggur undir ámæli og óttast um
sinn hag á ekki síður að draga rétta lærdóma af umræðu
og afturkipp í kjúklingasölu í kjölfar greinargerðar Heil-
brigðiseftirlits Suðurlands. Framleiðandinn gerir best í
þvi að lita í eigin barm og gera þær úrbætur sem nauð-
synlegar eru í stað þess að beina skeytum sínum að eft-
irlitsmönnum eða gámafyrirtæki sem sér um að fjar-
lægja úrgang. Þá fyrst ná menn vopnum sínum á ný er
þeir geta sýnt neytendum að bragarbót hafi verið gerð.
Reykjagarðsmenn virðast vera að átta sig á þessu sem
sést maðal annars á því að þeir opnuðu bú sitt almenn-
ingi um helgina og sýndu framleiðsluna og hafa auk þess
samið við gámafyrirtækið um losun þrisvar í viku í stað
einu sinni áður.
Síðast en ekki sist hefur þessi kjúklingahvellur vakið
athygli á vondri stöðu dýralækna við eftirlitsstörf hjá
matvælaframleiðendum. Þar rekast augljóslega á hags-
munir því í núgildandi kerfi gegna héraðsdýralæknar
hlutverki opinberra eftirlitsmanna í sláturhúsum en fá
að auki greiðslur frá bændum og framleiðendum fyrir
störf að sjúkdómavörnum og við sjúkdómaeftirlit.
Breyting á þessu er sem betur fer fyrirhuguð með nýj-
um lögum um dýralækna og heilbrigðisþjónustu við dýr.
Þau lög taka gildi 1. desember. Eftir gildistöku þeirra fá
héraðsdýralæknar greitt fyrir öll eftirlitsstörf úr ríkissjóði.
Aðskilja á eftirlitsstörf dýralækna og almenna dýralæknis-
þjónustu auk þess sem ráðnir verða sérstakir eftirlitsdýra-
læknar þar sem hægt er að koma þvi við. Þessi nýju lög
eiga því að draga úr hættu á hagsmunaárekstrum.
Jónas Haraldsson
„Ávinningur þess að lita teikningarnar er augljós. Þá sést í einu vetfangi hvað er sameign í húsinu." Við húsa-
kaup er nú með aðstoð tölvu hægt að skoða hús að utan og innan
Þróun eigna-
ski ptayfi rlýsi nga
verði um villst, og hins
vegar þarf hún að kveða
á um hvernig sameigin-
legur kostnaður skiptist.
Auk þessa eru fjölmörg
atriði sem koma þurfa
fram i eignaskiptayfir-
lýsingu.
Grundvöllur eigna-
skiptayfirlýsinga
Eignaskiptayfirlýsing
samanstendur af tveim
samfléttuðum þáttum,
tæknilegum og lögfræði-
legum. Við útreikning
hlutfallstalna, sem
kveða á um skiptingu
kostnaðar og atkvæðis-
rétt, er gengið út frá
rúmmáli eigna. Þetta
—
„Eignaskiptayfirlýsing þarf að
uppfylla tvö meginskilyrði. Ann-
ars vegar þarf hún að taka skýrt
fram hvað hver á, svo ekki verði
um villst, og hins vegar þarf hún
að kveða á um hvernig sameigin-
legur kostnaður skiptist.“
Kjallarinn
Guðm. G.
Þórarinsson
verkfræðingur
Fá lög hafa jafn-
mikil áhrif á dag-
legt líf jafnmargra
og lögin um fjöl-
eignarhús. Fjöleign-
arhús, fjölbýli og
séreignarréttur á
hlutum bygginga,
íbúðum, atvinnu-
húsnæði, hæðum,
herbergjum o.s.frv.
kalla á itarlega lög-
gjöf um hversu rétti
aðila skuli skipað.
íslendingar voru
fyrstir Norður-
landaþjóða til þess
að setja lög um sam-
eign í fjölbýlishús-
um og líklega er það
ekki á mörgum
sviðum löggjafar
sem við höfum verið
frumkvöðlar á Norð-
urlöndum. Þetta var
árið 1959.
Tvö megin-
skilyrði
Á íslandi er það
mjög algengt að hús
séu í eigu margra
aðila, séu fjöleignar-
hús. Löggjöf sem
þessi þarf að vera í þróun og nú
hafa verið sett lög um fjöleignar-
hús, þ.e. lög sem ná ekki einungis
til íbúðarhúsa heldur til allra húsa
sem fleiri en einn eigandi er að.
Lögin geta reyndar einnig tekið til
húsa sem fleiri en einn nýtir.
Meðal atriða sem lögin taka til
eru eignaskiptayfírlýsingar en afar
mikilvægt er að eignaskiptayfirlýs-
ingar séu skýrar og taki af sem
flest tvímæli. Eignaskiptayfirlýsing
þarf að uppfylla tvö meginskilyrði.
Annars vegar þarf hún að taka
skýrt fram hvað hver á, svo ekki
getur verið flóknara en virðast
kann við fyrstu sýn vegna mismun-
andi eðlis þeirra rýma sem við er
að fást, s.s. opin og lokuð rými
o.s.frv. Þrátt fyrir að Fasteignamat
ríkisins og Byggingarfulltrúinn í
Reykjavík hafi lagt mikla vinnu í
setningu reglna og samræmingu
við skráningu mannvirkja er mikið
starf óunnið á þeim vettvangi.
Enn er þvi eftir að vinna talsvert
að þróun eignaskiptayfirlýsinga og
oft koma upp vafaatriði um hversu
með skuli fara. í þessu sambandi er
takmarkaðan ávinning að hafa af
reynslu annarra þjóða og segir mér
svo hugur um að við séum í farar-
broddi á þessu sviði þótt enn sé
mikið ógert.
Litun teikninga
Tilefni þessarar greinar eru skrif
eins af fyrrverandi nemendum mín-
um við gerð eignaskiptayfirlýsinga í
DV. Þar finnur hann einkum að
kröfu starfsmanna Byggingarfulltrú-
ans í Reykjavík um litun teikninga.
Vera má að svo megi skilja reglu-
gerð um skráningu mannvirkja að
þess sé ekki algjörlega krafist þar að
teikningar séu litaðar.
Þar segir: „Ef lokuð rými eru við
gerð eignaskiptayfirlýsinga afmörk-
uð með lit skal sameign allra af-
mörkuð með gulum lit og sameign
sumra með grænum lit.“ Ávinning-
ur þess að lita teikningarnar er
augljós. Þá sést í einu vetfangi hvað
er sameign í húsinu.
Hitt er jafnframt rétt, sem bent
er á í greininni, að siæmt er að op-
inberar skrifstofur, sýslumenn og
byggingarfulltrúar skuli ekki á
þessari tækniöld búa yfir tækjum
til litljósritunar. Litun er svo mikil-
vægt skýringaratriði að ekki má frá
hverfa. Fremur ber að þróa gerð
eignaskiptayfirlýsinga í átt að enn
skýrari yfirsýn. Þar þurfa starfs-
menn byggingarfulltrúa oft að stíga
fyrstu skrefm. Ekki er því ástæða
til að taka nærri sér athugasemdir
og leiðréttingar starfsmanna bygg-
ingarfulltrúa.
Starfsmenn Byggingarfulltrúans
í Reykjavík, sem fara yfir eigna-
skiptayfirlýsingar, eru afar hæfir
menn. Þó að ég hafi bæði kennt
þeim og prófað þá gera þeir oft at-
hugasemdir við mínar gjörðir. Ég
er þejm þakklátur fyrir. Gerð
eignaskiptayfirlýsingar er mikil-
væg og betur sjá augu en auga.
Guðm. G. Þórarinsson
Skoðanir annarra
Ný byggðastefna?
„Landsbyggðarstefnan er í blindgötu. Með lands-
byggðarstefnu er átt við þá viðleitni stjórnvalda ára-
tugum saman að sporna gegn stöðugum ílutningi
fólks til suðvesturhorns landsins og stuðla að lífvæn-
legri byggð um land allt. í upphafi þessa áratugar
var styrkjastefnan gagnvart landsbyggðinni búin að
ganga sér til húðar.... Ný samskiptatækni er að gjör-
breyta öllum viðhorfum. Ný símatækni og netvæð-
ing gera það að verkum, að tækninnar vegna er
hægt að vinna margvísleg störf, hvar sem er á land-
inu. ... En til þess að hægt sé að nýta þessa nýju
tækni í þágu atvinnulífsins með þessum hætti þarf
að vera til staðar grunnnet um land allt, sem trygg-
ir að atvinnufyrirtæki og einstaklingar hafi jafna að-
stöðu í símaþjónustu og netstarfsemi hvar sem er á
landinu."
Úr forystugrein Mbl. 23. júií.
Eftirlaunin hér og þar
„Ég er að reyna að komast að bláköldum sannleik-
anum svo ég viti hvað ég á að gera. Ég er náttúrlega
orðinn hálfur Ameríkani svo ég hugsa ekki alveg eins
og þið hérna. ... Ég er búinn að vera að hugsa um
þetta síðan ég hætti að vinna, 65 ára. Þá keypti ég mér
ferðatöskur og ætlaði að fara heim - en það eru kom-
in 18 ár síðan. ... En ég bara skil ekki peningana
hérna. Ég kom hingað öðrum þræði með það í huga
að flytja heim, eyða ellinni hér en peningalega er það
ekki hægt. Ég lifi ágætlega á eftirlaununum þar sem
ég hef en hérna myndu þau ekki duga í viku.“
Svavar Tryggvason Kanadabúi í viðtali í Degi 23. júlí.
Góð áhrif á dilkakjötið
„Fram hefur komið sú hugmynd hjá stjórnendum
að rétt væri aö setja þá skyldu á sauðfjáreigendur að
þeir hefðu sauðfé sitt lokað í girðingum til að koma i
veg fyrir að ekið yrði á það. Alveg er fráleitt að setja
þessa reglu og banna sauðfjáreigendum að láta fé sitt
vera laust á beitarlandi oft uppi á ööllum. ... Ljóst er
að ef dilkar eru lokaðir inni í girðingum þá hefur þaö
augljóslega slæm áhrif á dilkakjötið. Góð áhrif hefur
það á dilkakjötið að láta dilkana vera á opnum svæð-
um, þannig að þeir geti fært sig mikið til.
Jóhann Þórðarson í pistli sínum í Mbl. 23. júlí.