Dagblaðið Vísir - DV - 30.12.1999, Blaðsíða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 30.12.1999, Blaðsíða 14
14 *', •kl )ennmg FIMMTUDAGUR 30. DESEMBER 1999 Fimm góð ár í langri sögu Skírnis Nú er lokið kapítula í langri sögu Skírnis, tímarits Hins íslenska bók- menntafélags. Skírnir er sem kunnugt er elsta tímarit á Noröurlöndum. Und- anfarin flmm ár hafa Jón Karl Helga- son og Róbert H. Haraldsson haldið um taumana og nýlega kom út sein- asta heftið undir stjórn þeirra. Bókmenntir Ármann Jakobsson Staða Skírnis er sterk þegar alda- mót nálgast. Tímaritið hefur haldið gildi sínu og er bæði sérfræðilegt og alhliða. Þá er útlit þess og umbrot jafnan vandað. Kápan sameinar hefð og nýmæli og er oftast aðlaðandi. Efnisvalið undir stjórn Róberts og Jðns Karls hefur einkennst af fjöl- breytni, metnaði og dirfsku. Enn er haldið í þá góðu hefð að hafa í tímarit- inu þrætubók þar sem vandamál sam- tímans eru krufin eða greinum and- æft. Á hinn bóginn er stefna Skírnis í ritdómum óljós, þar eru birtir ritdóm- ar en erfitt er að skilja hvað ræður því um hvaða bækur er fjallað. Oft eru ritdómar Skírnis þó gagnmerkir og ná dýpt sem næst sjaldan í bókmenntaum- fjöllun hér á landi. Þar má nefna ítarlegan dóm Geirs Svanssonar um þrjár skáldsögur í haustheftinu 1998. Þjóðern- isumræð- J Jón Karl Helgason og Róbert H. Haraldsson ritstýra Skírni í síöasta sinn. kV3EÖ Efnisval þeirra hefur einkennst af metnaöi og dirfsku. Eitt efni hefur einkum sett svip sinn á þessi ár sem Jón Karl og Róbert hafa stýrt Skírni. í vorheftinu 1995 voru þrjár greinar um þjóðerni og árið 1999 tel ég sex greinar um þjóðerni og þjóðernis- stefnu í vor- og haustheftinu. Ekki hefur ár liðið svo að þjóðerni sé ekki til umræðu. Þessi umræða hefur stundum virst yfirþyrmandi en mér virðist niður- staðan sú að hún hafi verið jákvæð. Mikilvægt er að leyfa umræðu að ná ms$m£&&?í 1. viiiniiigur: Bartok-sölumyndbandið og Anastasíu-sölumyndbandið sainan í pakka ásanit talandi Bartok-brúðu. Linda Björk Jóhannsdóttir nr. 14620 2. vinningur: Bartok-sölumyndbandið ásamt talandi Bartok-brúðu. María Bjamadóttir nr, 11088 3. vinningur: 2 bíómiðar (Regnbogann á Lilla snilling sem frumsýnd var 26. desember ásanit talandi Bartok-brúðu. Jóhanna S. Sigurðardóttir nr. 15228 15 aukaverðlaun: talandi Bartok-brúður Birna Guðmundsdóttir nr. 14872 Ása Guðrún nr. 9262 Elísa B. Björgvinsdóttir nr. 2248 Dísa Ragnheiður nr. 13190 Heiðrún Þórðardóttir nr. 5833 Elvar Ö. Guömundsson nr. 6104 Olaftir I. Hansson nr. 15651 Thelma R. Egilsdóttir nr. 6209 BirnaÓsk nr. 9800 Þórunn B. Heimisdóttir nr. 12758 Rakel Ó. Snorradóttir nr.5951 Hólmfriður Þórarinsdóttir nr. 14513 Kristinn Gíslason nr. 9863 Gunnar B. Ólafsson nr. 14285 Stefanía Hrund nr. 14779 dýpt og mörgum að koma að. Þjóðerni er í deiglunni um þessar mundir og framlag Skirnis til skilnings á því hef- ur svo sannarlega skipt máli. Annað áberandi efni á þessum fimm árum er íslensk menning er- lendis. Þannig eru í þessum heftum tvær greinar um viðtökur íslenskra bókmennta í Rússlandi. Þá er þar grein um goðsögnina um ísland í Þýskalandi á fyrri hluta þessarar ald- ar og eins hefur verið fjallað um vest- ur-íslenskar bókmenntir. í seinasta hefti er áhugaverð umræða um Vest- ur-íslendingana Stephan G. Stephans- son og Bill Holm í nýju samhengi. Rómantíkin rifjuð upp Þá hefur rómantik verið áberandi á þess- um fimm árum, birtar voru viðamiklar grein- ar um Jónas Hall- grímsson, Heine og hugtakið rómantík. Er- lendir fræðimenn hafa lagt nokkuð efni til Skírnis á þessum árum. Það er varla til- viljun að allt gerist í senn: fjallað sé um þjóðerni og stöðu ís- lendinga í heiminum og um leið eru kynnt sjónarmið erlendra fræðimanna um íslenskar bókmennt- ir. Og allt í Skírni. Hin seinustu ár hefur Skírnir haft á sér heimspekilegan og fræðilegan blæ. Segja má að sú stefna hafi verið mörk- uð að gera málum skil á vísindalegan og heimspekilegan hátt. Brýn þörf er fyrir slík rit á þessari léttmetistíð. Stundum hefur þó borið á að greinar séu í lengsta lagi og snerpan kannski aðeins minni en mætti vera. Það er ástæða til að þakka fyrir seinustu fimm árin í sögu Skírnis. Rit- stjórarnir hafa haldið vel á málum og staða þessa óldungs í íslenskri tíma- ritaútgáfu er styrk. Það verður gaman að fylgjast með Skírni á næstu öld. SK-IFA N Góía skemmbm! Krakkaklúbbur DV og Skffan þakka ykkur fyrir þátttökuna í Anastasíu og Bartok-leiknum. Vinningshafar fá vinningaua senda í pósti næstu daga. Fallinn írá en verður samt í Cannes Skömmu fyrir jól barst frönsku fréttastofunni AFP tilkynning frá frú Bresson um að eiginmað- ur hennar, kvikmynda- leikstjórinn Robert Bresson, hefði fallið frá þann 18. desember. Bresson var orðinn há- aldraður þegar hann lést, 98 ára gamall. Þrátt fyrir þennan aldur gerði hann aðeins þrettán kvik- myndir, enda kominn yfir fertugt þegar sú fyrsta, Syndaenglar (Les Anges du péché, 1943) leit dagsins ljós. Sú síðasta hét Peningar (L'Argent) og var frumsýnd í Frakk- landi árið 1983. Þó afköstin hafi ekki verið mikil telst Bresson til mestu kvikmyndaleik- stjóra sem uppi hafa ver- iö. Áhrifa hans hefur ekki síst gætt í heima- landinu, þar sem skoðan- ir hans settu sterk mörk SLAHV Auglýsing um innlausnarverð verðtryggðra spariskírteina ríkissjóðs INNLAUSNARVERÐ* FLOKKUR ENNLAUSNARTIMABIL ÁKR. 10.000,00 1981-l.fl. 25.01.00-25.01.01 kr. 316.927,00 1986-l.fl. B 10.01.00- 10.07.00 kr. 28.086,50 1989-l.fl. A2,5ár 10.01.00- 10.01.01 kr. 26.462,60 1989-2.fl. AlOár 15.01.00- 15.01.01 kr. 23.943,80 *) Innlausnarverð er höfuðstóll, vextir, vaxtavextir og verðbætur. Innlausn spariskírteina ríkissjóðs fer fram í afgreiðslu Seðlabanka íslands, Kalkofnsvegi 1, og liggja þar jafnframt frammi nánari upplýsingar um skírteinin. Reykjavík, 30. desember 1999 SEÐLABANKIÍSLANDS Kvikmyndaleikstjórinn Robert Bresson haföi mikil áhrif á frönsku nýbylgjuna. á frönsku nýbylgjuna sem og á franska kvikmyndagagnrýnendur - sem á sjöunda áratugnum voru gjarnan hinir einu og sömu. Hjá þeim Frökkum sem vilja halda kvik- myndagerð á lofti sem listgrein svíf- ur andi Bressons enn yfir vötnum. Líkt og hann gera þeir greinarmun á kvikmyndagerð og því sem læri- meistarinn kallaði bió. „Það eru til tvær tegundir kvikmynda," skrifaði Bresson. „Önnur styðst við leikhús- ið og notar kvikmyndavélina til að endurgera; hin notar miðil kvik- myndagerðarinnar, kvikmynda- tökuvélina, til að skapa." Einfald- leikinn sem mörgum hefur þótt ein- kenna myndir Bressons eru í raun niðurstaða þrotlausrar nákvæmnis- vinnu listamanns, sem lét ekkert í kvikmyndatökunni vera tilviljun. Þekktustu myndir Bressons eru án efa Dómurnar í Boulogne-skógi (Les Dames du bois de Boulogne, 1945), Dagbók sveitarprests (Journal d'un curé de campagne, 1951), Rétt- arhóldin yfir Jóhönnu af Örk (Le Procés de Jeanne d'Arc, 1962) og Láttu tilviljun ráða Baltasar (Au hasarad Balthazar, 1966). Forráða- menn kvikmyndahátíðarinnar í Cannes höfðu ákveðið áður en Ro- bert Bresson lést að heiðra hann á næstu hátíð, sem hefst í maí árið 2000, með yfirlitssýningu á kvik- myndum hans. Brjáluð ást í Kaffi- leikhúsinu Ungir tónlistarmenn við nám í Þýskalandi og Belgíu hafa stofnað hljómsveit sem þeir kenna við salon, upp á frönsku eða kannski belgísku. Því er liklega við hæfi að bera franska nafnið L'amour fou, sem á ís- lensku útleggst Brjáluð ást. Hljómsveitin debúterar í Kaffi- leikhúsinu í kvöld klukkan 21 á tónleikum sem byggðir verða upp á skemmtitónlist frá fyrri hluta aldarinnar. Tangó, kvik- myndatónlist og nokkur vel val- in íslensk dægurlög eftir Sigfús Halldórsson, Ladda og 12. sept- ember í nýjum útsetningum Hrafnkels Orra Egilssonar fá einnig að fljóta með. Hrafnkell Orri er sellóleikari L'amour fou, sem einnig er skipuð Hrafnhildi Atladóttur fiðlu, Guðrúnu Hrund Harðardóttur víólu, Borgari Magnasyni kontrabassa og Sezi Seskir pí- anó. Níutíu Evrópuraddir halda bænastund með biskupi Kórinn Raddir Evrópu og söngkonan Björk koma fram í fyrsta skipti á gamlársdag und- ir stjórn Þorgerðar Ingólfsdótt- ur þegar þau syngja í beinni al- þjóðlegri sjónvarpsútsendingu frá Hallgrímskirkju. Kórinn kemur aftur fram um kvöldið fyrir útvalda gesti í Perlunni í tilefni af því að Reykjavík tekur við titlinum Menningarborg Evrópu árið 2000. Þá mun kór- inn flytja tvö lög Bjarkar og Evrópurapp eftir Atla Heimi Sveinsson sem einnig hefur gert útsetningar af lögum söng- konunnar fyrir kórinn. Almenningur fær ekki að vera viðstaddur tónleikana. sem verður sjónvarp- að frá Hallgríms- kirkju. Öllum er hins vegar frjálst að mæta í bæna- stund fyrir friði, leidda af Karli Sigubjörnssyni biskupi íslands og Röddum Evrópu, í Hallgrímskirkju á ný- ársdag klukkan 17. Þeir sem ekki eiga heimangengt geta hlustað á beina útvarpsútsend- ingu. Raddir Evrópu og Björk koma næst fram á íslandi 26. og 27. ágúst áður en þau halda í tónleikaferð til hinna menning- arborga Evrópu árið 2000. Kór- inn er skipaður 90 ungmennum á aldrinum 16^23 ára og koma tíu frá hverri borg. Raddir Evr- ópu er stærsta sameiginlega verkefni menningarborga Evr- ópu árið 2000 og var fyrst til að hljóta MUlenium-styrk Evrópu- sambandsins, sem veita á til ýmissa verkefna innan sam- bandsins. 100 ár í Iðnó Þeir sem vilja feta í spor feðr- anna í upphafi nýs árs geta gert það með þvi að bregða sér á dansleik.í Iðnó á nýárskvöld. Þar var siðast haldinn alda- mótadansleikur 1. janúar árið 1900. Iðnó vill viðhalda hefðinni nú með því að gefa borgarbúum kost á að dansa aftur inn í nýja öld og um leið inn í nýtt árþús- und. Miði á aldamótaherleg- heitin með drykk kostar 5.000 krónur. Umsjón Margrét Elísabet Ólafsdóttir