Dagblaðið Vísir - DV - 16.02.2000, Qupperneq 12

12
MIÐVIKUDAGUR 16. FEBRÚAR 2000
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjórí og útgáfustjóri: EYJÓLFUR SVEINSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ÓLI BJÖRN KÁRASON
Aðstoðarritstjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjóri: PÁLL ÞORSTEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI11,105 RVÍK,
SÍMI: 550 5000
FAX: Auglýsingar: 550 5727 - RITSTJÓRN: 550 5020 - Aðrar deildir: 550 5999
GRÆN númer: Auglýsingar: 800 5550. Áskrift: 800 5777
Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.skyrr.is/dv/
Vísir, netútgáfa Fnálsrar fjölmiðlunar: http://www.visir.is
Ritstjóm: dvritst@ff.is - Auglýsingar: auglysingar@ff.is. - Dreifing: dvdreif@ff.is
AKUREYRI: Strandgata 25, sími: 462 5013, blaðam.: 462 6613, fax: 461 1605
Setning og umbrot: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Filmu- og plötugerð: ISAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. - Prentun: ÁRVAKUR HF.
Áskriftarverð á mánuði 1950 kr. m. vsk. Lausasöluverð 180 kr. m. vsk., Helgarblað 250 kr. m. vsk.
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins í stafrænu formi og I gagnabönkum án endurgjalds.
DV greiðir ekki viðmælendum fyrir viðtöl við þá eða fyrir myndbirtingar af þeim.
Árangurslítið framtak
Umhverfisvinir afhentu síöastliðinn mánudag undir-
skriftir liðlega 45 þúsund íslendinga sem kreQast þess að
lögformlegt mat á umhverfisáhrifum Fljótsdalsvirkjunar
fari fram. Árangur undirskriftasöfnunarinnar varð ekki
sá sem til var stofnað. Færri lögðu málstaðnum lið en
vonast var eftir og söfnunin tók mun lengri tíma en
reiknað var með - svo langan að Alþingi var búið að af-
greiða málið mörgum vikum áður en undirskriftimar
voru loks lagðar fram.
Takmarkið var sett hátt í upphafi en talsmenn Um-
hverflsvina lýstu því yfir að stefht væri að á sjöunda tug
þúsunda undirskrifta. „Allir eru einstaklega jákvæðir í
okkar garð og söfnunin gengur vel,“ sagði Jakob Frímann
Magnússon, framkvæmdastjóri Umhverfisvina, í samtali
við DV 15. nóvember sl. og bætti við að þá sem „ekki hafa
viljað styðja okkur er hægt að telja á fingrum sér“.
Þetta átti að verða fjölmennasta undirskriftasöfnun í
sögu þjóðarinnar en 1974 rituðu 55.522 einstaklingar á
kosningaaldri undir áskorun á ríkisstjómina, undir kjör-
orðinu Varið land, að falla frá ótímabærri uppsögn varn-
arsamningsins. Árangur Umhverfisvina liggur fyrir og
með hliðsjón af væntingum er ekki hægt að túlka niður-
stöðuna öðmvísi en sem pólitískt áfall fyrir þá sem hart
hafa gengið ffarn í kröfúnni um umhverfismat.
Áfall Umhverfisvina er í raun enn meira þegar haft er
í huga hve mikið var lagt undir. Tónleikar vom haldnir,
heill sjónvarpsþáttur gerður og fjölmiðlar nýttir til hins
ýtrasta, enda flestir jákvæðir í garð Umhverfisvina.
Hægt var að taka þátt í undirskriftasöfnuninni í gegnum
síma og Netið, listar lágu frammi í verslunum og gengið
var í hús til að fá fólk til að leggja málstaðnum lið. Sem
sagt: öllu var tjaldað til. En hvorki náðist fjöldinn né
tímaáætlun en í upphafi var stefnt að því að skila undir-
skriftunum fyrir jólaleyfi þingmanna.
Ytri aðstæður vom Umhverfisvinum óvenjuhagstæð-
ar. Góður gangur er í efnahagslífinu og atvinnuleysi
minna en í langan tíma og víða um land vantar fólk til
starfa. Almenningur hefur því ekki miklar áhyggjur af
atvinnuástandi og því ætti jarðvegurinn fyrir umhverfis-
sinna að vera frjórri en ella. Á tímum atvinnuleysis og
efnahagslegs harðræðis hefði krafan um lögformlegt um-
hverfismat fallið í grýttari jarðveg.
Hitt er svo annað að undirskriftasafnanir fyrir eða
gegn ákveðnum málum eru sjálfsagðar og eðlilegar - em
hluti af lýðræðislegum leikreglum. Og af þeim ástæðum
var ffamtak Umhverfisvina lofsvert þó ekki næðist til-
ætlaður árangur.
77/ varnar tungunni
Sex þingmenn Sjálfstæðisflokksins hafa lagt fram til-
lögu til þingsályktunar þar sem lagt er til að umhverfis-
ráðherra feli Veðurstofu íslands að nota aftur gömul og
gróin íslensk orð og hugtök í veðurlýsingum og veður-
spám. Að óbreyttu munu logn, hægur vindur, andvari,
kul, gola, stinningsgola, kaldi, stinningskaldi, allhvass
vindur, hvassviðri, stormur, rok, ofasveður og fárviðri
verða gleymskunni að bráð.
Veðurstofa íslands hefúr skipulega verið að útrýma
góðum íslenskum orðum - gert íslenska tungu fátækari
og rýrt málvitund og málskilning landsmanna. Gegn
þessu getur umhverfisráðherra barist. Stjómmálamenn
hafa háð stríð fyrir ómerkilegri málstað en íslenska
tungu. Óli Bjöm Kárason
„Paö er langt í land aö íslenskt menntakerfi standi undir væntingum og mikilvægt er að afnema dulbúin skóla-
gjöld í gervi innritunargjalda og tryggja aö aldrei veröi tekin upp skólagjöld viö Háskóla íslands."
Ungliðahreyfing
Samfylkingarinnar
Á næstunni stofnar
ungt fólk í Samfylking-
unni ungliðahreyfmgu.
Það verður söguleg stund
þegar löngu ferli lýkur og
ný ungliðahreyfing hins
sameinaða afls lítur dags-
ins ljós skömmu áður en
flokkurinn sjálfur verður
stofnaður. Þá sameinast
ungt fólk um hugsjónir
jafnaðar, félagshyggju og
kvenfrelsis með það að
markmiði að byggja hér
öflugt þjóðfélag réttlætis
og samfélagslegs öryggis,
Réttlæti og jöfnuöur
Ungt Samfylkingarfólk
vill skapa á íslandi þjóð-
félag sem býr einstakling-
um öryggi til að njóta
frelsis, hamingju og fé-
lagslegs öryggis. Þjóðfé-
lag sem byggir á virkri
þátttöku karla og kvenna
í fjölskyldulífi, atvinnu-
lifi og við mótun samfé-
lagsins. Allir eiga að hafa
jafna möguleika, jafnan
rétt og jafnan aðgang að
velferðarþjónustu og
samfélagslegu öryggi,
hvar sem þeir búa og
hvaða þjóðfélagshópi sem
þeir tilheyra. Jöfnuð í
stað misréttis. Virka samkeppni í
stað fákeppni og forréttinda. Við
teljum brýnt að setja fram nýja
hugsun og nýjar lausnir í stjórn-
málum næstu aldar.
Þannig er lagður traustur
grunnur að hagsæld til framtíðar,
unnið gegn atvinnuleysi og stuðl-
aö aö því að hæfileikar hvers og
eins fái notið sín í samfélagi þar
sem allir hafa jafnað aðgang að
menntun og heilsugæslu. Það er
langt í land að íslenskt mennta-
Kjallarinn
Björgvin G.
Sigurösson
framkvstj. þingflokks
Samfylkingarinnar
kerfi standi undir
væntingum og
mikilvægt er að
afnema dulbúin
skólagjöld i gervi
innritunargjalda
og tryggja að
aldrei verði tekin
upp skólagjöld við
Háskóla íslands.
Jafnrétti til náms
er grundvallar-
þáttm: í jöfnuði
þjóðfélags og rétt-
lætis.
Uppsprettan
er i menntun
og menningu
I menntun og
menningu felst
uppspretta fram-
„Allir eiga að hafa jafna mögu-
leika, jafnan rétt og jafnan að-
gang að velferðarþjónustu og
samfélagslegu öryggi, hvar sem
þeir búa og hvaða þjóðfélags-
hópi sem þeir tilheyra. Jöfnuð í
stað misréttis. Virka samkeppni
í stað fákeppni og forréttinda.u
fara í atvinnu- og velferðarmálum.
Það þarf að stórauka fjárfestingu í
menntun og menningu til að auka
samkeppnishæfni þjóðarinnar á
alþjóðamarkaði og bæta lífskjör og
mannlíf á íslandi. Það er eitt af
grunnstefjum í stefnu Samfylking-
arinnar að renna nýjum stoðum
undir menntun og menningu og
efla þannig og tryggja fjölbreytt og
auðugt mannlíf á Islandi. Framlög
til menntakerfisins eru ekki nægj-
anleg og þarf átak til að Háskóli ís-
lands standi styrkur í samkeppni
við erlenda háskóla.
Val í einstökum skorum hefur
minnkað sem leitt gæti til þess að
skorimar verði á engan hátt sam-
bærilegar námi í háskólum eins
og best þekkist annars staðar.
Mannauður er mesti auður lands-
ins og í sameiningu viljum við
fjárfesta í honum. Efling mennta-
kerfisins, framsækið heilbrigðis-
kerfi, virk atvinnustefna með
áherslu á virkjun mannsins, öflug-
an útflutningsiðnað og blómlegt
menningarlíf eru homsteinar
þeirrar uppbyggingar og grund-
völlur þeirra lifskjara sem við
sækjumst eftir og verða grundvall-
arstef nýrrar ungliðahreyfingar
jafnaðar- og félagshyggjufólks.
Mikilvægi fjarnáms
Það er mikilvægt að draga
verulega úr þeim kostnaði
sem nemendur bera af því að
sækja sér menntun fjarri
heimabyggð, m.a. með breyt-
ingum á lögum um lánasjóð
námsmanna. Þannig aö náms-
menn utan af landi njóti þess
með margvíslegum hætti og
geti gengið að því vísu að geta
sótt menntun fiarri heima-
byggð án tillitis tU efnahags
og ytri aðstæðna. Eins og
kerfið er nú upp byggt kemur
það í veg fyrir að efnalítið fólk geti
leitað sér mennta á höfuðborgar-
svæöinu
Á sama hátt hefur fiarkennslan
valdið straumhvörfum í menntun
landsbyggðarfólks og aðgengi þess
að námi. Það er mikUvægt að
tengja hina ýmsu skóla á lands-
byggðinni háskólastiginu og opnar
fiarkennslan þar ótal möguleika
sem auðvelt er að nýta með litlum
tilkostnaði.
Björgvin G. Sigurðsson
Skoðanir annarra
Fátækl og félagslegar erfðir
„Það er sorgleg mynd sem dregin er upp af íslandi
í dag í könnun Rauða krossins og kynnt var opinber-
lega fyrir helgina... Skýrsla Rauða krossins staðfestir
í raun einhverja verstu martröð allra félagslega sinn-
aðra manna í landinu... Misskipting efhislegra gæða
á íslandi er oröin svo mikU og langvarandi, að sýn
okkar á okkur sjálf sem litla stéttlausa þjóð þar sem
aUir hafa sömu tækifæri er orðin að bábUju... Fátækt-
in gengur í félagslegar erfðir - nokkuð sem gengm-
þvert á þá velferðar- og jafnréttishugmyndafræði sem
bundið hefur saman íslenskt samfélag í áratugi."
Elías Snæland Jónsson í Degi 15. febrúar.
Hækkun I hafi?
„Hvað er á seyöi á íslandi þegar innfluttar vörur
hækka um tæplega 8% á einu ári, en sömu vörur
hækka á sama tíma um 0,1% í löndum Evrópubanda-
lagsins? Varð kannski hækkun í hafi? Það dugir
ekki fyrir innílytjendur að segja að varan hafi hækk-
að hjá birgjum erlendis meðan þessar tölur eru í
augsýn. Nema verið sé að segja okkur, að það gUdi
önnur verðlagning fyrir vörur, sem seldar eru tU ís-
lands en þær sem fara á markað í löndum ESB. Þá
má auðvitaö líka spyija, hvort hækkunin hefði orð-
ið 0,1% hér á landi, ef við værum aðUar að ESB?... í
skjóli fákeppni og einokunar er næsta auðvelt að
níöast á neytendum. Það hefur líka verið gert ára-
tugum saman.“
Eiður Guðnason í Rabbi Lesbókar Mbl. 12. febrúar.
íslenski kúastofninn
„Innflutningur á nýju mjólkurkúakyni er handan
við homið. Ef ætlunin er að koma í veg fyrir þenn-
an innflutning verða íslenskir bændur að vanda
ræktun á íslenska kúastofninum - ef þeir telja hann
þá hafa nokkra sérstöðu! Við höfum sjö ár tU aö
sanna það. Það er merkUegt hvaö bændur eru til-
búnir að bruðla með peninga í óþarfa eins og þessi
tilraun er í mínum augum. Þessum fiármunum hefði
betur verið varið í þarflegri tilraunir, svo sem arf-
gengi súrdoða og próteininnihalds í mjólk, en við
vitum lítið sem ekkert um þessa þætti. Er prótein tU
dæmis ræktunar- eða fóömnarþáttur?"
Daníel Magnússon í Bændablaðinu 15. febrúar.