Dagblaðið Vísir - DV - 20.07.2002, Blaðsíða 9

9
LAUGARDAGUR 20. JÚLÍ 2002_
py________________ Utlönd
Peter Carl
Viöskiptastjóri Evrópuráösins til-
kynnti kokhraustur aö ESB heföi
ákveöiö aö „taka ekki í gikkinn
Aðgerðum ESB
gegn Bandaríkj-
unum frestað
Evrópusambandiö hefur hvikað .
frá þvi að beita refsiaðgerðum gegn
Bandaríkjunum upp á rúmlega 25
milljarða króna sem hefjast áttu í
byrjun ágúst. Sambandið hótaði að-
gerðunum vegna þess að George W.
Bush Bandaríkjaforseti ákvað
skyndUega að setja 8 tU 30 prósenta
tolla á innflutning evrópsks stáls tU
Bandaríkjanna í þeim tUgangi að
vemda innlendan stáliðnað. Evr-
ópuríkin telja álagninguna brjóta
gegn reglum Alþjóðaviðskiptastofn-
unarinnar.
í gær komu Bandaríkjamenn
með tUboð um tUslakanir á toUun-
um nokkrum klukkustundum áður
en taka átti ákvörðun um refsiað-
gerðir. TUboðið hljóðaði upp á að 10
prósent stálinnflutnings frá Evrópu
yrði undanskUið toUinum. Reyndar
hafði Evrópuráðið þegar mælst tU
frestunar vegna ótta við að skaða
samskiptin við Bandaríkin. Upphaf-
lega áttu aðgerðimar að hefjast 18.
júní en hefur nú verið frestað aftur.
Fyllibytta veldur
usla í flugvél
Ölæði stjórnlauss farþega varð tU
þess að vekja ótta um flugrán í áætl-
unarþotu milli Kólumbíu og Spánar
i gær. Maðurinn hótaði flugfreyjum
og farþegum með plasthníf og sagð-
ist bera með sér sprengju. Flugstjór-
inn greip tU þess ráðs að lenda vél-
inni á herflugveUi skammt frá
áfangastaðnum, Madríd, höfuðborg
Spánar. Um 140 farþegar voru um
borð í flugvélinni sem er af gerðinni
Boeing 767.
Óeirðaseggurinn setti ekki fram
neinar kröfur og fór aldrei inn í
flugstjómarklefann. Því er ekki litið
á atvikið sem flugrán og mun hann
því fá mýkri meðferð í kjölfarið.
Allt á niöurleiö
Veröbréfasali í New York dokar viö
og íhugar hlutabréfahrapið.
Áfram hrun á
hlutabréfum
Hlutabréf héldu áfram að hrynja í
verði í gær eftir örlítinn bata á
flmmtudag. FTSE-vísitalan í Lund-
únum, sem er leiðandi í Evrópu, féU
um tæp 5 prósent og vísitölur í Asíu
og Bandaríkjunum voru einnig á
niðurleið. Þegar blaðinu var lokað í
gær hafði Dow Jones náð lágmarki
eftir árásimar 11. september.
EUuti af ástæðu fallsins í gær var
að fyrirtæki tilkynntu minni hagn-
að en áður var áætlaður. Sænska
farsímafyrirtækið Ericson og þýska
tæknifyrirtækið Epcos vöruðu bæði
við yfirvofandi tapi og bandaríska
lyfjafyrirtækið Johnson & Johnson
viðurkenndi að vera undir glæpa-
rannsókn fyrir óreglulega skrásetn-
ingu á framleiðslu lyfja sem talin
eru hafa valdið veikindum.
Einn mesti fjöldamorðingi sögunnar:
Doktor Dauði myrti
tvö hundruð manns
Breski læknirinn og fjöldamorð-
inginn Harold Shipman, sem kaUað-
ur hefur verið Doktor Dauði, myrti
að minnsta kosti 215 manns og er
þar með einn helsti fjöldamorðingi
sögunnar. Þetta em niðurstöður op-
inberrar rannsóknar sem gerð var
kunn í dag.
Morð Shipmans voru kerfisbund-
in, yfirveguð og köld. Á 23 ára ferli
myrti hann að meðaltali einn sjúk-
ling á mánuði. Aðferð hans var að
sprauta heróíni eða öðm eitri í blóð
grunlausra fómarlambanna, sem
flest voru aldraðar konur. Janet
Smith dómari, sem hafði umsjón
með rannsókninni, segir Shipman
hafa brugðist trausti sjúklmga
sinna og aðstandenda þeirra á þann
hátt sem er fordæmalaus í sögunni.
Dæmigert morð hófst með því að
hann fór í vitjun tU aldraðs sjúk-
lings. Á meðan heimsókninni stóð
myrti hann sjúklinginn með
sprautugjöf. Hann mætti svo að-
standendum og gaf þeim upplognar
útskýringar á því hvernig andlátið
Harold Shiprnan
Læknirinn, sem lýst var sem kær-
leiksríkum en hrokafullum, myrti yfir
200 grunlausa sjúklinga sína.
bar að. Því næst gekk hann burt
ógrunaður.
Upp komst um hryUinginn þegar
dóttir fyrrverandi bæjarstýru, sem
Shipman myrti, gekk gegn nýrri
erfðaskrá sem arfleiddi lækninn að
öUum verðmætum bæjarstýrunnar
fyrrverandi. Hann var dæmdur í
lífstíðarfangelsi fyrir 15 morð.
Lítið er vitað um tUefni morð-
anna. Hann drap 171 konu og 44
karlmenn á aldrinum 41 tU 93 ára.
Geðlæknar geta sér þess tU að
Shipman hafi verið drifinn áfram af
löngun í guðlegt vald yfir lifi.
Einnig eru leiddar að því líkur að
Shipman hafi truflast andlega við
að horfa upp á móður sína deyja
hægt úr krabbameini þegar hann
var táningur.
Bresku Heilbrigðissamtökin
kenna „hræðUegum mistökum kerf-
isins“ um að glæpimir uppgötvuð-
ust ekki fyrr. „Við getum fuUvissað
almenning um að nokkuð af þessari
stærðargráðu mun ekki gerast aft-
ur,“ sagði formaður bresku lækna-
samtakanna eftir að umfang morð-
anna kom i ljós í gær.
Bush eykur baráttuandann
George Walker Bush, forseti Bandaríkjanna, heimsótti tíundu fylkingu fjalladeildar bandaríska landhersins í gær. Hann
notaöi tækifæriö og tilkynnti aukin útgjöld ríkisins til hermála og þar á meöal launahækkuri hermanna. Þetta var eitt
af kosningaloforöum forsetans, en meö þessu vill hann auka baráttuanda þjóöhetjanna í hernum.
ísraelar refsa fjölskyldum
palestínskra árásarmanna
ísraelsstjóm hefur breytt um
stefnu gagnvart sjálfsmorðsárásum
palestínskra „pislarvætta" og hegna
nú eftirlifandi ættingjum þeirra fyr-
ir árásimar. ísraelski herinn hand-
tók 22 ættingja tveggja Palestínu-
manna sem sakaðir eru um að hafa
skipulagt sjálfsmorðsárásir í vik-
unni sem skUdu 12 ísraela eftir í
valnum. Auk þess voru heimUi
þeirra eyðUögð. Nú íhuga ísraelar
að senda ættingjana, sem eru frá
Vesturbakkanum, í útlegð á Gaza-
svæðinu. Þetta myndi letja unga
Palestínumenn frá því að fremja
sjálfsmorðsárásir, en ísraelsmenn
halda því fram að árásimar séu fjöl-
skyldumál.
Elyakim Rubinstein, dómsmála-
ráðherra ísraels, segist efast um að
það sé löglegt að senda fjölskyldu-
meðlimi árásarmanna í útlegð,

Refsing í arf
ísraelsher eyöilagöi heimili tveggja
eftirlýstra Palestínumanna í gær og
handtók á þriöja tug ættingja þeirra.
nema sannað sé um beina aðUd
þeirra að sjálfsmorðsárás. Hins veg-
ar segir hann ekkert mæla gegn því
að ísraelsher leggi í rúst heimUi
árásarmannanna, ættingja þeirra og
annarra sem tengjast þeim. Þetta er
í fyrsta skiptið sem ísraelar grípa tU
slíkra aðgerða siðan yfirstandandi
uppreisn Palestínumanna hófst fyr-
ir tveimur árum.
Rikisstjóm Palestínu varaði við
því að ef ættingjamir yrðu sendir i
útlegð væru meiri vandræði vís. Þá
hótuðu hryðjuverkasamtökin Ham-
as því að hefja nýja öldu sjálfs-
morðsárása ef brottvikningin yrði
að veruleika.
Shimon Peres, friðsamur utanrík-
isráðherra ísraels, segir útlegðar-
kostinn í lagalegri athugun og
kveðst hann styðja þann möguleika
ef hann reynist löglegur.
msamsmm
Fortuyn endurgrafinn
Lík hægrimanns-
ins Pim Fortuyns,
sem myrtur var rétt
fyrir hoUensku
þingkosningarnar í
maí síðastliðnum,
verður flutt frá
Amsterdam til ítal-
íu í dag. Flokkur
Fortuyns, sem vUl taka harðar á
innflytjendum og glæpum, vann
tímamótasigur í kjölfar morðsins og
mun fara með innflytjendamál í hol-
lensku ríkisstjórninni.
Dauöadómur fyrir guölast
Kristinn Pakistani hefur verið
dæmdur til dauða í borginni Lahore
fyrir að beina niðrandi orðum að
Múhammeð spámanni. 5. júlí síðast-
liðinn var 48 ára maður grýttur til
dauða í landinu af 300 manna múgi
að tUskipun þorpsklerks nokkurs.
Afskiptum Bush mótmæit
Tugir þúsunda írana streymdu út
á götur Teheran í gær og mótmæltu
afskiptum Bandaríkjamanna af inn-
anríkismálum þeirra. Þeir óskuðu
Bush og landi hans dauða.
Innrás ógnar íslam
Mahatir Mohamad, forseti Malas-
íu, varar við þvi að innrás Banda-
ríkjamanna í írak muni gera
múslímum erfitt fyrir að sýna hið
hófsamara andlit íslams.
Lík Pearls fundiö
Pakistanskur stjórn-
andi rannsóknar á af-
höfðuðu líki sem
fannst í grunnri gröf í
Karachi í maí hefur
staðfest að líkið sé af
bandaríska blaða-
manninum Daniel
Pearl. Blaðamannin-
um var rænt í september þegar
hann rannsakaði íslömsk hemaðar-
samtök í bakgrunni árásanna á
World Trade Center fyrir dagblaðið
Wall Street Journal.
Friöargæsluliöar grýttir
Ungmenni grýttu friðargæsluliða
Sameinuðu þjóðanna í Freetown,
höfuðborg Sierra Leone, á fimmtu-
dag. Ungmennin hófu skrílslæti og
óeirðir eftir að landi þeirra var
myrtur af nigerískum viðskipta-
mönnum.
Fölsk hryðjuverkastríð
Mary Robinson,
mannréttindafull-
trúi Sameinuðu
þjóðanna, varar við
því að vægðarlaus
barátta Bandaríkj-
anna og Evrópu
hvetji minna lýð-
ræðisleg lönd til
þess að brjóta á mannréttindum.
Hún gagnrýnir Bandarikjamenn og
Evrópumenn fyrir að halda innflytj-
endum í búðum án lögfræðinga.
Loforð um óbreytt ástand
Marokkómenn lofuðu Spánverj-
um í gær að hertaka ekki aftur
klettaeyjuna Perejil, eða Lefiu, eftir
að þeir síðamefndu höfðu lofað að
yfirgefa hana ef slíkt loforð bærist.
Spænska herdeildin situr enn sem
fastast á eynni og segist ríkisstjóm
landsins vilja fá loforðið í gegnum
diplómatískar samskiptaleiðir, en
ekki bara fjölmiðla.