Frjáls verslun - 01.05.1944, Blaðsíða 23

hvílíkur maður hann var til búsýslu og annarra
framkvæmda".
Jón frá Gautlöndum kvæntist tvítugur Sól-
veigu Jónsdóttur, prests í Reykjahlíð. „Var mjög
jafnt á komið með þeim hjónum fyrir margra
hluta sakir. Þau voru bæði fríð og höfðingleg
ásýndum, einörð, kjarkmikil og fjörug, og bæði
gáfu þau jafnan hina sömu drengskaparraun,
þá er til þess kom að hjálpa og liðsinna, en það
var oftar en svo að tölu verði á komið“.
Jón tók snemma að gefa sig að sveitarstjórn-
armálum og gaf hann svo góða raun í þeim
störfum, að honum, þrítugum að aldri, er falin
þingmennska sýslunnar. Var hann þingmaður
Þingeyinga upp frá því, þar til 1886 að hann
bauð sig fram í Eyjafjarðarsýslu ásamt Bene-
dikt Sveinssyni, sýslumanni, móti séra Arnljóti
Ólafssyni og Jóni Hjaltalín skólastjóra á Möðru-
völlum. Unnu þeir félagar Jón á Gautlöndum |
frægan sigur í þeirri kosningahríð. Hann and-li1
aðist á leið til Alþingis 26. júní 1889. Hann var
forseti neðri deildar Alþingis 1879—’83 og 1886
—’87.
I æviminningu Jóns á Gautlöndum, er fyrr
getur, segir svo:
„Vér skulum nú snöggvast líta á, hver þau
störf voru, er Jón hafði að gegna hið síðasta ævi-
ár hans. Hygg ég að á engu verði betur séð,
hvílíkur starfsmaður hann var, og hve ótrúlega
miklu hann fékk afkastað.
Hann hafði stjórn á allumfangsmiklu búi.
Hann hafði stjórn á allumfangsmiklu búi. Hann
var hreppstjóri og hreppsnefndaroddviti í sveit
sinni. Hann var sýslunefndarmaður og umboðs-
maður; varði hann til umboðsins allmiklu starfi,
þar eð hann einmitt þá varð að vinna svo mikið
að landamerkjum, samkvæmt landamerkjalög-
unum. Hann vann mjög að þingmálum, þar sem
hann studdi manna mest að því að koma Þing-
vallafundinum á og sótti þar á ofan sjálfur fund-
inn. Enn er þó ótalið það, sem mest var verkið
af öllu þessu: Hann var formaður „Kaupfélar^
Þingeyinga“. Síðasta árið sem Jón lifði, var um-
setning félagsins nokkuð á annað hundrað þús-
unda króna. Alla reikninga félagsins hafði hann
á hendi, bæði út á við, gagnvart viðskiptamönn-
um erlendis, og inn á við, gagnvart deildum fé-
lagsins og einstökum mönnum; Sömuleiðis
bréfagerðir allar og framkvæmdir á ályktunum
félagsins. Þegar nú þess er gætt, að hann kunni
lítt til þessara starfa, og varð það því miklu erf-
iðara en ella myndi, og hann átti ekki völ þeirra
manna, er vel kynnu slík störf, er auðsætt, hví-
líkt feikna verk þetta hefir verið fyrir sextugan
mann. En það var eins og vinnuþróttur hans
væri ósigrandi, og aldrei var hann einbeittari en
nú síðast. Honum var líka mjög kært að vinna
að því að bæta úr verzlunarólaginu. Hafði hann
alla æfi lagt kapp á það og gengizt fyrir ýmsum
tilraunum í þá átt, var hann því oft lítill vinur
kaupmanna. Mest kvað þó að því, eftir að
„Kaupfélagið“ var stofnað. Þá fengu viðskipta-
tilraunum í þá átt; var hann því oft lítill vinur
stefnu fylgdi Jón fram með sínu mikla þreki og
öruggu framkvæmd, þrátt fyrir harðfengilega
mótspyrnu kappsfullra og voldugra manna, er
eigi spöruðu að spilla kaupfélagsskapnum, og
þar á ofan leituðust við að gera Jóni lífið erfitt
á marga vegu“.
Séra Benedikts Kristjánssonar í Múla hefir
lítillega verið minnst hér að framan. Hann var
einn hinna nafnkendu systkina frá Ulugastöðum
í Fnjóskadal. Voru bræður hans tveir þjóðkunn-
ir: Kristján (f. 1806, d. 1882), einn af traustustu
fylgismönnum Jóns Sigurðssonar á Þjóðfundin-
um; var þá bæjarfógeti í Reykjavík, en vikið frá
embætti skömmu síðar, fékk síðan fulltrúastöðu
við ísl. stjórnardeildina í Höfn og varð loks amt-
maður í Norður og Austuramtinu, og Jón, síð-
ast prestur á Breiðabólsstað í Vesturhópi, þm.
S.-Þingeyinga 1853—’57 og Húnvetninga 1871.
Af öðrum systkinum séra Benedikts má nefna
Sigurð, móðurafa Benedikts Sveinssonar bóka-
varðar og Kristbjörgu, konu Jóns Jónssonar á
Lundarbrekku (pr. Þorsteinssonar í Reykja-
hlíð). Jón á Lundarbrekku var I. þjóðfundar-
maður Þingeyinga 1851. Meðal barna þeirra
Kristbjargar var Valgerður kona Jóns alþm. í
Múla.
Föðurbróðir séra Benedikts var Björn í
Lundi, þjóðkunnur maður á sinni tíð, langafi
FRJALS VERZLUN
23