Lesbók Morgunblaðsins - 20.05.1945, Blaðsíða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 20.05.1945, Blaðsíða 8
288 LESBÖK MORGUNBLAÐSINS brigði og við þekkjum í'rá hinum. radíóaktífu efuum, scm fimiast í náttúriumi, cn með því að notu* neutrónur, má gera næstuni því hvaða efni seiu cr radíóaktíí't. Næsta;spor var að gera sig alveg óháðan liinum radíóaktífu et'num, sem fundust í náttúrunni, með því að fá frani á annan hátt'agnir, sem væru nógu hraðskrciðar til að koni- ast inní kjarnann. Helíum-agnir fást með því að taka clcktrónurnar frá helíumatóminu, og scnda síðan kjarnann inn í raf-svið. Þar verkar kraftur á hleðslu k.jarnans og gefur honum vissau hraða. allt eftir styrk lcika sviðsins. In-viðleikinn liggur í að) fá fram nægilega háa spcnnu, Jiví að til ]>ess að gci'a hclíumkjörn- unum cins mikimi liraða og þeir hai'a í hinuni radíóaktífu ct'num, J>á nægir ckki minna cn nokkur miljón volt. Þctta hefir þó tckist. og myndin h.jer að framan sýnir tæki, sem getur i'ramlcitt upp undir 4 milj. volt. Jlún gefor cinnig hutr- mynd um, hvílík risa-tæki notuð eru' til að ná tökum á minstu ögn- um el'nisins. Jínfniagninu cr spraut- að ;í lcðurrcim. scm i'lytur það npp í hola málmkúlu, cn á yfirborði licnnar safnast það fyriri þantrað til spcnnan cr orðin svo há, að.það tckur að streyma út í loftið. lleli- umkjarnarnir cru sendir frá kúl- unni niður lofttóma pípu, þar sem þcir hcrða á s.jer eftir ]>ví sem neð- ar dregur. Við neðri cnda pípunnar cr ei'ni það sctt. scm þcir ciga nð verka á. en þar er hraði þeirra síst minni en á helíuin-ögnum þcim. cr gtafa frá radíum. Xú cr ckkcrt því til fyrirstöðu, að nota megi aðra Ijetta kjarna en irlíumkjarnann. til árása á aðra atómkjarna. Bjerlega vel fallinn tli ]>essa starfn hefur í'cynst liinn þuhgi vetniakjarni, scm auk prótónu einn- ig inniheldur eina oeatrónu. í venju legu vatni eru lang-flestir vctnis- kjarnarnir aðeins ein prótóna, e.n þ(S Brautir helíumagna frá radíum a er þar svolítið ai' þungu veini^ scm. verður af þeim fosi'ór, scm likam- er helmingi þyngra cu vcnjulegt vetni, cn hefur sömu cfnafneði- Jcjíii eigmleika. Þetta þunga vetni má nú skilja ívt'i og fá fram vctni, •en aðcins innihcldur þunga kjarna. Notkun radíóaktífra efna. .Mcð hjálp þessaraíkjarna tná búa til radíóaktíf cfni. scm að ityrk- inn l;cr með fæðunni, þarf t. d. ckki annað cn að blanda svolitlu af radíóaktífum fofifór í matinn, og ma'Ia svii livt- fljóttí og hve mikið hinir •misnuiiiaiidi Hkamshlutar verða radíóaktífir. Þessar rannsókn ir hal'a lcitt í ljós, að> et'nin cndur- nýjast stöðugt í öllum hlutum lík- amans. svo að í fullorðnum manni leika cru sambærilcg við radíóaktíf <r varla nokkuð ei'tir af því cfni. cfni, scm unnin cru úr jörðinni. Það er því ekkcrt til fyrii'stöðu. að þessi nýju eftli gcti komið í stað hinna gömlu, t. d. við lækningar. Eins og kunnugt er,;cru ýinsir sjúk dómar la'kiiaðir nicð geisluni frá radíum. Notkun tilhúiiina radíó- aktít'ra efna, í sama, tilgángi, er enn á tilraunagtígi, cn gcfur von um góðan árahgur. Úrvalið er h.jcr miklu meira en áður þekkt- ist, og sjerstaklega hcfir það mikið að scgja. að liægt cr að Itúa til radíó aktífa k.jarna tilhcyrandi nirstuni scm fannst í barnslikamanum. Þaðmá þó scg.ja að þetta sje lít- ill árangnr af jafn miklu stari'i ok unnið hcfir vcrið við rannsóknir á atómkjörnunum, og hætt cr við, að hjcr s.jc svipað ástatt og mcð gullgerðaílÍBl miðaldanna, að á- vcxtirnir þro.skist scint og verði ekkj hirtir fyrr cn cl'tir langan tíma. Markmiðið er nú ckki lcngur að vinna gull úr öðrum cfnum. Þetta Ju'fur. mi þegar tcklst, þó i smáum stíl sjc. Þ&ð iná t. <i. gera, gull úr kvikasill'ri. Xú cr takmarkið að ná því hvaða efni sem cr. Þessi efni tijkuni á kröftuin þcim. scm ríkja í gera það einnÍÉ mjög þagílegi að atómkjarnanuni og aota þá í þjón- i'ylgjast mcð l'lufningi ýinissa efma iistu sína Ef takast niætti að bcisla í líkamanum. Til þess að s.já hvað orktt,atómkjaraana, weri það miklu

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.