Lesbók Morgunblaðsins - 20.05.1945, Síða 8

Lesbók Morgunblaðsins - 20.05.1945, Síða 8
288 LESBÓK M0RGUNBLAÐSIN9 Brautir helíumagTia frá radíurn hrigöi og við þekkjuin frá hinum radióaktífu efnum, sem finnast í náttúrunni, en með því að nota neutrónur, má gera næstum því hvaða efni sein er radíóaktíft. Næsta _spor var að gera sig alveg, óháðan liinum radíóaktífu efnum, sem íundust í náttúrunni, með því að fá fram á annan hátt'agnir, sem væru nógu hraðskreiðar til að kom- ast inní kjarnann. Ilelíum-agnir fást með því að taka elektrónurnar frá helíumatóminu, og senda síðan kjarnann inn í raf-svið. Þar verkar kraftur á hieðslu kjarnans og gefur honurn vissan hraða, allt eftir styrk leika sviðsins. Erviðleikinn liggur í að) fá fram nægilega háa spennu, því að til þess að gefa helíunikjörn- unum eins mikinn hraða og þeir hafa i hinum radíóaktífu efnum, þá nægir ekki niinna en nokkur miljón volt. Þetta hefir þó tckist, og myndin hjer að framan sýnir tæki, sem getur framleitt xipp undir 4 milj. volt. Hún gefur einnig hug- mynd um, hvílík risa-tæki notuð eru1 til að ná tökum á minstu ögn- um efnisins. Raímagninu er spraut- að á leðurreim, sem flytur það upp í hola málmkúlu, en á yfirborði hennar safnast það fyrirí þangað- til spennan er orðin svo há, að það tekur að streyma út í loftið. Helí- umkjarnarnir eru sendir frá kúl- unni niður lofttóma pípu, þar sem þeir herða á sjer eftir því sem neð- ar dregur. Við neðri enda .pípunnar er efni það sett, sem þeir eiga að verka á, en þar er hraði þeirra síst minni en á helíum-ögnum þeim, cr stafa frá r§díum. Nú er ekkert því til fyrirstöðu, að nota megi aðra ljetta kjarna en 'jelíumkjarnann, til árása á aðra atómkjarna. Sjerlega vel fallinn tli Jæssa starfa hefur revnst hinn þungi vetniskjarni, sem auk prótónu einn- ig inniheldur eina neutrónu. í venju legu vatni eru lang-flestir vetnis- kjarnarnir aðeins ein prótóna, en þó er þar svolítið af þungu vetni sem, er helmingi þyngra en venjulegt vetni, en hefur sÖmu efnafræði- legu eiginleika. Þetta þunga vetni má nú skilja frá og fá fram vetni, sem aðeins inniheldur þunga kjarna. Notkun radíóaktífra efna. Með hjálp þessarajkjarna má búa til radíóaktíf efni, sem að styrk- leika eru sambæi'ileg við radíóaktíf efni, sem unnin eru úr jörðinni. Það er því ekkert til fyrirstöðu, að þessi nýju efni geti komið í stað hinna görnlu, t. d. við lækningar. Eins og kunnugt er,(eru ýmsir sjúk dómar læknaðir með geislum frá radíum. Notkun tilbúinna radíó- aktífra efna, í sama, tilgangi. er enn á tilraunastígi, cú gefur von um góðan árangur. Crvalið er h.jer miklu meira en áður þekkt- ist, og sjerstaklega hefir það mikið að segja, að hægt er að búa tiL radíó aktífa kjarna tilheyrandi næstum því hvaða efni sem er. Þessi efni gera það einnyí mjög þægilegt að fylgjast með flutningi ýmissa efna í líkamanum. Til þess að sjá hvað_ verður af þeim fosfór, sem líkam- inn íær. með fæðunni, þarf t. d. ekki annað en að blanda svolitlu af radíóaktífum fosfór í matinn, og mæla svo hve fljóttj og hve mikið hinir •mismunaudi líkamshlutar verða radíóaktífir. Þessar rannsókn ir hafa leitt í Ijós, að et'nin endur- nýjast stöðugt í öllum hlutum lík- amans, svo að í fullorðnum manni er varla "nokkuð eft.ir af því cfni, sem fannst í barnslíkamanum. Það .má þó seg.ja að þetta sje lít- ill árangur af jafn miklu starfi og unnið hefir verið við rannsóknir á atómkjörnunum, og hætt er við, að hjer s.je svipað ástatt og mcð gullgerðarlist miðaldanna, að á- vextirnir |iroskist seint og verði ekkj hirtir fyrr en cftir langan tíma. Markmiðið er nú ekki lengur að vinna gull, úr öðrum efnum. Þetta hcfur; nú þegar tekist, þó í smáum stíl sje. Það má t. d. gera, gull úr kvikasilfri. Nú er takmarkið að ná tökurn á kröftum þeim, sem ríkja í atómkjamanum og nota þá í þjón- ustu sína Ef takast mætti' að beisla orku;atómkjarnans, væri það miklu

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.