Lesbók Morgunblaðsins - 20.09.1964, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 20.09.1964, Blaðsíða 6
ég fer fram S, að borgarl Brodsky sé látinn ganga undir læknisskoðun, til að komast að raun um heilsufar hans, og sjá, hvOrt það hefur bartnað honum reglulega vinnu. Auk þess fer ég fram á, að Brodsky borgari sé látirm laus án tafar. Að mínu viti hefur hann eng- am glaep framið og honum hefur verið haldið ólöglega í varðhaldi. Hann hefur fast heimilisfang, og hægt er að stefna honum fyrir réttinn, hvenær sem vera vill. (Rétturinn gerir hlé til að ræða málið. Kemur síðan inn aftur og dómarinn les úrskurðinn): „Að senda (Brodsky) í opinbera sálarrannsókn, sem skeri úr um, hvort hann þjáist af nokkrum sálrænum sjúk- dómi, eða ekki, og hvort sjukdómur hindri það, að hann verði sendur til fjarlægs staðar í nauðungarvinnu. Með tilliti til þess, að samkvæmt sjúkrá sögu hans kemur það fram, að hann hefur forðazt að leita til sjúkrahúss, fynrskipast hér með, að 18. deild heima varnarliðsins færi hann til opinberrar geðrannsóknar." DÓM.: Hafið þér nokkrar spurning- ar? BRO.: Ég fer aSeins fram á, að ég fáj að hafa pappír og. penna í klefanum mínuim. DÓM.: Það verðið þér að eiga við forirgjann úr heimavarnarliðinu. BRO,': É? bs5 h2>íl og h^nn neit- aði. Ég þarf að hafa pappír og penna. DÓM.: (mýkist) Ég skal segja það við hann. BRO.: Þakka yður fyrir. Þegar allir voru farnir út úr dóm- salnum sást mikill marmfjöldi — aðallega ungt f ólk, í göngnunum og í stigunum. DCM.: Skárri er það nú hópurinn! Ekki datt mér í hug, að aðsóknin yrði svona mikil. RÖDD ÚR HÓPNUM: ÞaS eru nú ekki heldair réttarhöld yfir skáldi á hver.ium degi. DÓM.: Okkur gildir það einu, hvort hann er skáld eða ekki. Samkvæmt áliti verjandans, frú Z.N. Toporova, hefði Saveleva dóm- axi átt að leysa Brodsky úr haldi, svo að hann gæti sjálfur farið, dag- inn eftir, á geðrannsóknastofnunina til rannsóknar, en Saveleva leysti hann ekki úr haldi, og því var hann sendur til sjúkrahússins und- ir lögreglueftirliti. ANNAÐ RÉTTARHALD í IOSIF BRODSKY-MALINU Fontanka 22. Salurinn í Byggingar- mannaklúbbnum. Ályktunin af geðrannsókninni hlióðar þannig: Geðveikiein- kenna gætir að vísu hjá houm, en hann er vinnufær. Því er ó- hætt að gera opinberar ráð- stafanir honum viðvíkjandi. Þeir sem kooma til réttarhalds- ins geta lesið á spjaldi ádyrun- um: „Rcttarhald yfir sníkjudýrinu Brodsky" Stóri salurinn í Bygigingarmanna- klúbbnum er alskipaður. , RÉTTARÞJÓNN: Standið upp! Dómararnir eru að koma! Saveleva dómari spyr Brodsky, hvaða beiðnir hann hafi til réttarins. Það kemur í ljós, að hvorki fyrir fyrra réttarhaldið né hið seinna hefur hann fengið neinar upplýsingar' um mál sitt. Dómarinn boðar hlé. Brodsky er leiddur út, svo að hann geti kynnt sér mál sitt. Eftir nokkra 6 LESBÖK MORGUNBLAÐSINS' stund er komið oneo" hann aftur og hann segir, að kvæðin á bls 141, 143, 155, 200 og 234 séu ekki eftir sig. Ennfremur óskar hann þess, að dagbókin, sem hann skrifaði 1956, eða þegar hann var 16 ára, komi ekki til álita við þetta mál. Verjandinn tekur undir þessa beiðni. DÓM.: Hvað snertir svokölluð kvæði Brodskys, munum vér taka þetta til greina, en hvað niinnisbók hans snertir, er engin þörf á að halda henni fyrir ut- an málið. Borgari Brodsky, þér hafið, síðan 1956, skipt um starf þrettán sinn- um. Þér unnuð í verksmiðju eitt ár og gerðuð þar næst ekkert "í hálft ár. Um sumarið voruð þér í jarðfræðileiðangri og gerðuð svo ekkert í f jóra mánuði... (Hún telur þvínæst upp það, sem hann hefur unnið við, og hléin á milli, þeg- ar hann vann ekkert). Skýrið þér nú réttinum frá því,' hversvegna þér unnuð ekki, heldur lifðuð eins og sníkjudýr. 3RO.: En ég vann í þessum hléum. Alveg eins og ég geri núna. Ég orti ljóð. DÓM.: Þýðir það, að þér hafið þá ort þessi svokölluSu kvæði? En til hvers var að skipta svona oft um starf? BRO.: Ég fór að vinna 15 ára gamall. Ég hafði gaman af öllu. Ég skipti um starf Vegna þess að ég vildi gjarna kynnast sem bezt lífinu og fólkinu. DÓM.: Og hvaða gagn hafið þér gert föðurlandinu? B"C. Ég srti Ijóð. Ý3? er raitt starf^ Ég er sannf ærður .... ég trúi því, að það, sem ég hef skrifað, geti orðið þjóð- inni til gagns, ekki einungis í bráð, heldur og komandi kynslóðum. RÖDD ÚR HÓPNUM: Heyrið þið það! Hann skortir ekki ímyndunaraflið, pilt- inn: ÖNNUR RÖDD: Hann er skáld, og þá á hann að hugsa svona. DÓM.: Svo þér haldið, að þessi svo- kölluðu kvæði yðar komi þjóðinni að gagni? BRO.: Hversvegna þurfið þér að kalla þau „svokölluð" kvæði? BÓM.: Vi.ð nefnurn þau svo vegna þes?, að þannig eru þau í okkar aug- um SOROKIN ákærandi: Þú talar um komandi kynslóðir. H/að ertu sjálfur? Fir.nst þér fólk ekki skilja þig nú? BRO.: Það voru ekki mín orð, heldur er hitt, að ljóðin mín eru enn ekki kom in út og fólk þekkir þau ekki. SOROKIN: Heldurðu, að ef þau væru þekkt, mundu þau hljóta viðurkenn- ingu? BRO.: Já. SOROKIN: Þú segist vera mjög for- vitinn. Hversvegna vildirðu þá ekki vera í sovéthernum? BRO.: Svona spurningum svara ég ekki. DÖM.: Svarið! BRO.: Ég fékk frest á herþjónustu. Það var ekki um það að ræða að vilja ekki; Ég fékk frest og það er allt ann- a.ð Ég fékk tvisvar frest. í fyrra skipt- ið af því að faðir minn var veikur, og í síðara skiptið var ég sjálfur veikur. SOROKIN: Er hægt að lifa á þessu, sem þú vinnur þér inn? BRO.: Já. Á hverjum degi, sem ég var i fangelsinu, undirritaði ég viðurkenn- ingu þess efnis, að 40 kópekum hefði \'erið eytt mín vegna, daginn þann, og ég vann mér áður inn meira en 40 kóp- eka. SOROKIN: En það verður nu að kaupa skó og föt. BRO.: Ég á ein gömul föt, en föt eru það nú samt, og meira þarf ég ekki. VERJANDINN: Hafa ljóðin þín verið metin af sérfræðingum? BRO.: Já. Chukovsky og Marshak liafa hrósað mjög þýðingunum mínum, og meira en ég á skilið. VERJ.: Hefurðu haft nokkurt sam- band við þýðendadeild Rithöfundafé- lagsins? 3RO.: Já. Ég hef komið út í kvæða- safni. sem kallað er „í fyrsta sinn á rússnesku", og svo las ég upp þýðingar úr pólsku. DÖM.: (við verj.) ÞaS er ætlazt tu, að þér spyrjið hann um gagnlega vinnu hans, en svo eruð þér að spyrja hann um það, sem hann hefur komið fram opinberlega. VERJ.: Þýðingarnar hans heyra und- ir gagnlega vinnu. DÓM.: Það væri betra, Brodsky, ef þéi' vilduðútskýra fyrir'réttinum, hvers vegna þér voruð iðjulaus milli vinnu- kaflanna. ? BRO.: Ég var ekki iðjulaus. Ég orti ljóð. DÓM.: Ekki hefur það getað staðið fyrir almennilegri vinnu. BBO.: Já, en ég var að vinna. Ég var að yrkja. DÓM.: Núr eru margir, sem vinna í verk&miðjum og yrkja samt ljóð. Hvað hindraði yður í að fara eins að? BRO.: Mennirnir eru svo misjafnir. Jafmel háraliturinn og andlitssvipur- inn. DóM.: Það er ekki yðar uppgötvun, heldur vita það alhr. En þér ættuð held ur að segja okkur, h)/ernig við eigum að meta þátttöku yðar í hinni miklu framsókn okkar til kommúnismans. BRO.: Uppbygging kommúnismans er ekki í því einu fólgin að standa við vinnuborð eða plægja akur. Þar þarf líka til að koma hugarstarf, sem..... DÓM.: Ekki svona háfleygur! Segið okkur heldur, hvernig þér ætlið að haga starfi yðar og framkvæmdum í fram- tíðinni. BÍÍG.T tg ^:la§r tnéí að~yrkja kvæ?i og þýða. En ef þetta stríðir gegn al- mt=r_nt viðurkenndum reglum, þá ætla ég að fá mér fasta vinnu og samt yrkja kvæði. __ TJAGLY meðdómandi: Hér í landi vinna allir. Hvernig stendur á því, að þú eit búinn að vera svona lengi iðju- laiis? BRO.: Þér teljið það ekki vinnu, sem ég geri. Ég hef ort kvæði og tel það vinnu. DÓM.: Hafíð þér dregið nokkrar álykt anir sjálfur af því, sem hefur verið skrifað í blöðin? BRO.: Grein Lerners var ósannindi. Það er eina ályktunin, sem ég hef dreg ið'. DÓM.: Svo þér hafið ekki dregið nein ar aðrar ályktanir? BRO.: Nei, það hef ég ekki. Ég tel mig ekki vera mann, sem lifir lífi sník,iudýrs.~ VERJ. Þú sagðir, að greinin með fyr- irsögninni „Hálfbókmenntalegi dáð- leysinginn", sem kom í blaðinu „Kvöld- Leningrad", sé ósönn. Að hvaða leyti? BRO.: Það eina, sem rétt er í henni, er nafnið mitt. Jafnvel aldur minn er skakkur. Jafnvel kvæðin eru ekki eftir mig. í þessari grein er fólk, sem ég þekki varla eða aills ekki, kallað vin- ir mínir. Hvernig get ég talið þessa grein sanna og dregið af henni álykt- anir? VERJ.: Þú telur verk þitt þarft. Geta vitio'n sem ég hef kallað staðfest þetta? DÓM.: (háðslega við verj.) Er það eina ástæða yðar til að kalla vitni? SOROKIN: (við Bro.) Hvernig gaztu gert þýðingu úr serbnesku, án þess að styðjast við annarra manna verk? BRO.: Þér spyrjið fávíslega. Öðru hverju er gerður samningur við útgef- endur,_ sem láta svo í té orðrétta þýð- jn.gu. Ég kann pólsku og serbnesku líka, þótt ekki sé það eins vel, en málin eru ' 9vo skyld, og með því aS styðjast við orðrétta þýðingu gat ég gert mína þýð- ingu. DÓM.: Vitnið Gradnina! GRUDNINA: Ég hef haft eftirlit með verkum ungra skálda (byrjenda) í meira en 11 ár. í sjö ár var ég í nefnd um verk ungra skálda. Nú sem stend-^ ur er ég að leiðbeina,skáldunum í efri bekkjunum í 3rautryðjendahöllinni, og eintiig leiðbeini ég hópi ungra bók- menntaáhugamanna úr Svetlana-verk- smiðjunni. Samkvæmt beiðni útgefanda tók ég saman og ritstýrði fjórum safn- ritum ungra skálda, þar sem meira en 200 nöfn komu við sögu. Þessvegna er ég gagnkunnug verkum næstum allra ungra skálda hér í borg. Ég þekki kvæði Brodskys frá 1959 og 1960 sem verk efnilegs skálds. Þessi kvæði voru enn með nokkrum vii.1vran- ingsbrag, en þau báru vott um glæsi- legan frumleik í myndum og líkingum. Ekki tók ég þau samt í safnritin, en engu að_ síður taldi ég höfundinn vel gefinn. Ég hitti ekki Brodsky persónu- lega fyrr en haustið 1963. Eftir að þessi grein, Hálfbókmenntalegi dáðleysing- inn, kom út í Kvöld-Leningrad, gerði ég Brodsky boð að koma og tala við mig, af því að unga fólkíð var að hríð- ast í mér að taka upp hanzkann fyrir manninn, sem verið var að níða. Vi3 spurningu minni. um, hvað hann hefð- ist nú að, svaraði Brodsky, að hann hefði verið að læra tungumál og vinna að bókmenntalegtun þýðingum í um það bil hálft annað ár. Ég tók við nokkrum handritum af þýðingum hans, til þess að kynna mér þær. Sem atvinnuskáld og bókmenntafræð ingar fullyrði ég, að þýðingar Brodskya eru í háum atvinnumannaflokki. Brod- sky hefur alveg. sérstaka gáfu til að þýðs ljóð, og slík gáfa er sjaldfundin. Hann sýndi mér verk, sem hann hafði unnið og var 368 ljóðlínur að lengd og auk þess las ég 120 línur af ljóðum, sem hann hefur þýtt og komið hafa á prent í Moskvu. Samkvæmt persónulegri reynslu minni af bókmenntaþýðingum, veit ég, að þýðing á svona verki mundi taka ihofuha minnst ha.íí't áj .rí>.#5 í>ví að-g«ra' ekki annað, en auk ¦þess fer tími í að fá verkin útgefin og að ráðgast við sér- fræðinga. Og tímann, sem í það fer, er ómögulegt að áætla. Ef við metum þessar þýðingar, sem ég hef séð með eigin augum, og jafnvel á lægsta verði, sem útgefendur greiða, hefur Brodsky þegar unnið sér inn 350 nýrúblur, og þá er bara eftir spurningin, hvenær verk hans komist öll á markaðinn. Auk samninga um þýðingar sýndi Brodsky mér samninga við útvarp og sjcnvaip, sem hann var þegar búinn að vinna, en hafa heldur ekki verið að fullu greiddir. Af viðtölum við Brodsky og fólk, sem þekkir hann, veit ég, að Brodsky lifir mjög spart, og neitar sér um bæði föt cg skemmtanir, en situr mestallan tímann við skrifborðið að vinnu. Það sem hann fær í aðra hönd, gengur til fjölskyldu hans. VERJ.: Er það nauðsynlegt að hafa almenna þekkingu á verkum höfundar, til þess að geta gert bókmenntalegar þýðmgar á verkum hans? GRUDNINA: Já, fyrir góðar þýðing- ar, eins og hjá Brodsky, verður að •þekkja verk höfundarins og öðlast til- finningu fyrir stíl hans. VERJ.: Er greiðslan lægri ef notaðar hafa verið orðréttar þýðingar á kvæð- unum? GRUDNINA: Já, það er lægra borgað. Þegar ég þýddi verk ungverskra skálda eftir orðréttum útleggingum, fékk ég einni gamalrúblu minna á línuna. VERJ.: Er það algengt hjá þýðend- um að þýða eftir avona orðrétfcum út- leggingum? GRUDNINA: Já, það gerist allsstaðar. Einn fremsti þýðandi í Leningrad, A. Gitovich, þýSir úr fomkínversku og notsi svona útleggingar. LEBEDEVA meSdómandi: Er hægt ag læra erlenda tungu hjálparlaust? GRUDNINA: Ég héf lært tvö tungu- mál hjálparlaust, auk þeirra, sem ég lærði í háskólanum. VERJ.: Ef Brodsky kann ekki serb- nesku, getur hann þrátt fyrir það gert fyrsta flokks bókmenntalega þýSingu? GRUDNINA: Já, auðvitað. VERJ.: En finnst yður ekki það að nota orðrétta þýðingu vítaverð notkun á annarra manna verkum? GRUDNINA: Fjarri fer því! LEBEDEVA meðdómandi: Hér er bók sem ég hef verið að athuga. Þar' eru aðeins tvö smákvæði eftir Brodsky. Frarahald á bls. 13. 29. tbl. 1964

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.