Lesbók Morgunblaðsins - 19.01.1969, Blaðsíða 16

Lesbók Morgunblaðsins - 19.01.1969, Blaðsíða 16
 ^W^ ^-^5/^ 5oU ^ fl/ftÓÍU: fTUKN. V 1 Rö- LlK-1=1 M$-HLUTI 6P» KvflB M' \ V ^ ^WJSf FfeT-FESTf) X1 KflFiJ f)©UR U? *** VflMO-L'flT SK.Í7. RoTfie- srir-f 5PI2JN tfbcv vfc*; í»rt Kt/éM-NFIFtf Mftófl-UR. fRfe' $P ÉlrtS rt«i). MflKK P Bö'tírJ SffMIUJ. H££>lR STÚi.- UR <ö^ ir Öf FtHff ÉTB '/ VHFfl flt-úi) ieafl 'OVtT-Rfl #* £cD-ST/tíH P • mhiik itbk-r HfiChl ÞVF/ Sfltf-rtLT. l/IIKlSI FÉlfiA f?Uí-f? fATAÍÍ? i-'iF-f£Rl Kevwi H1F0I BRoTIS AFÍÉfc "!"" V ' KUCL. SM'fl-FUC,L-ItJN" Ffl&R- 0» Ei-Dír- FUÖT KVErf- 4EFf?R FfiHð HBRM-ut FdR-YiÐR 'H-'flT HER0C «# # StrpR- ^ £sr- flN STflf-UR WöW 2£/n"S WM «' ERF-w>uR ^ <ve;N 1-7 K ?í/H-tC/ Nl iva'ftLf?] &EIT KbRN eiNS m fvEiR f$ II 1 ( i ffJJj Pfc^ Js 'XQjwi^m} P V V -Lm ^ , =Mí QJf SJlGiJp'flMi'Blt fjjfg\f Wj^fffíf^ ? Lausn á síöustu krossgáfu — ¦ -----------------------------------------------------------------------'-------------------------------------------- ¦ ^^m^^m^^^^^^^m^m H 5| i'5 3. 7' R *Tt 1- s » 2 m i'il 11« 52 li \ tm-t) \.Miii\m ¦ \í „¦'' 1' /r«\\\\ H c> tl 5 *5 £3^ ^ 2: — fe> ¦2; m r 33 H C- 3)' 70 Tr '1 fl 5? j\W V / \\\\\ \ •' M:í5I/mwN <w S> -" * 00* *3 3? ?> 3J~ •z. 70 9 r 0 §íi 3) -1 ¦n m 70 6;1 &S3 25 c z 33 O" 70 X II >„ q X Ca C •2. - * f»l 1" Mtq^ ^©Z — <ö 3 ^ ~ III c •4 V% 3) i X m 70 a> r § 5 5»fi ¦-------------------------------------------------------------------: "* iFíc eS5 m ^J ^: % z JT * m 3 33 * f C~ H v» ?= n w fe rfl r ?? -i •4 m* f •z. •*•*¦ c 00 a-í o' 5? 2 H > H ^(fj 70 z> r 3) H Vs /0 oN •n É? — m Pí r m* »2j 3 3 3 i> 1— H >. r .»•» * íj 03 *> > 7» c 3 — X •z. oN M H JN s »£|z ^r — IsíS J3 r* c 3) 3 ¦ "• 3 M 3 c 5" ^ 2; •z. — 3 31 H 33 & x 9f >" 70 ? Q v=» 2; 3> r Q- .70 > ¦2. 33 2; 33 P« 33 »lj ?U aj -O JD 3T v> OJ t? O r. 70 ^ c- 4> í. 2 -¦u v» 70 ^* 3> v» 3 70 OJ r£-± 3 7 e — r- 31 H -t 74 as* -i C 7% "2; *; - 70 c 3 73 0% T1^ 5?S 3) 2: 2; 33 70 3- J3 ¦z: * 3) -t) 70 C 3 c- 33 •i 79 c- 70 -H 70 .— 30 \r\ ?í 33 •n 33 * 70 33 <N 70 c 3> 3) 70 *7 r ~ H \ Áhugi íslendingar á sagnfrœði hejur œtíð verið mikill og rit um þau ejni hafa jafnan verið aufúsu- gestir á íslenzkum bókamarkaði. Sagnfrœði- og bókmenntaáhugi blandaðist saman þegar á 12. og 13. öld, þegar öndvegisrit íslenzkrar sögu og íslenzkra bókmennta urðu til. Á þeim öldum, sem síðan hafa líðið, hefur á ýmsu oltið hvort veg- legra rúm hafi skipað í hugum manna, sagnfrœðin eða skáldskapur inn, en þessu tvennu ber nauðsyn til að halda aðgreindu að minni hyggju. íslendingasögurnar hafa hins vegár ekki aðgreint sagnfrœðina og skáldskapinn og að þvi höfum við búið síðan í viðhorfum margra mætra manna til þessara mála. Eru raunar lítil takmörk fyrir þvi, hve nauðsynlegt ýmsum höfundum sagn fræðirita hefur þótt að gœða rit sín anda skáldskaparins, en hafa þá oft ekki gœtt þess sem skyldi að draga glögg mörk á milli þess, sem þekkt er af öruggum heimild- um og hins, sem úr munnmælum er fengið eða jafnvel er hreinn skáld- skapur. Áhugi á sagnfræðilegum viðfangs efnum virðist mér hafa aukizt held- ur en hitt á síðustu árum. Hafa komið út ýmis merk sagnfrœðirit, sem hér yrði of langt upp að telja, enda sá ekki tilgangurinn með þess- um orðum. En mig langar til að vekja athygli á nokkrum ritum, sem til J>ess eru fallin oS glœða áhuga ungs fólks á sögu og baráttu þjóð- arinnar á liðnum öldum. Hef ég þá í huga ritin í bókaflokknum Menn í öndvegi, sem eru persónusögur nokkurra þeirra manna, sem mest hefur á oltið um framþróun mála á ýmsum örlagaríkustu tímabilum í þjóðarsögunni. Er þessum bók- um það öllum sameiginlegt, að þœr nálgast söguleg viðfangsefni með því að segja frá þeim mönnum, sem hœst ber hverju sinni. En því er þannig farið með okkur íslendinga, að við höfum alltaf mestan áhuga á sögu mannsins sjálfs, það er saga einstaklingsins, sem okkur hefur jafnan þótt mestu varða. En þau rit, sem ég nefndi hér, eiga það öll sameiginlegt, áð sérmenntaðir menn hafa um fjallað og ekki á að vera sett fram neitt, nema það sem vitað er sannast og réttast af öruggum heimildum, og um annað haft vis- indalegur fyrirvari. En efnið verður áhugavert öllum þorra manna Eftirfarandi spil birtist nýlega í dönsku blaði og var lagt fyrir lesendur að finna vinningsleiðina fyrir suður, seni var sagnhafi og spilaði 4 hjörtu. Norður: A A-K-3 G-10-2 5-4 K-D-10-9-8 Austur: ¥ ? V'estur: A 7-6-2 V K-4 4 K-D-G-9-7 4. Á-3-2 A D-G-8-4 Y 6-5-3 ? 10-8-6-2 4» 5-4 Suður. A 10-9-5 V A-D-9-8-7 ? A-3 * G-7-6 Vestur lét út tigul kóng og nú skuluð þið lesendur góðir finna rétta úrspilið. Það er mjög einfalt, en því miðux tapa margir spili eins og þessu. Augljóst er að eigi vestur hjarta koriig sýnist við fyrstu sýn a'ð sagnhafi verði fyrir þá sök, hve nærri manninum er gengið og reynt að gera sér grein fyrir lífi hans og örlögum eins og það birtist í heimildum. Er ákaflega mikilsvert fyrir ungt fólk að fá þannig kynni af mikilmennum sög- unnar; að fá sem mestar stað- reyndir um þá menn, sem verið hafa í fararbroddi, og sem allra rétt asta mynd af þeim. Er alkunnugt hve mikið hefur skort á að gefin væri hlutlœg og rétt mynd af ýms- um helztu mönnum þjóðarinnar í sagnfrœðiritum, en sú mynd, sem unglingurinn fyrst fœr af mikil- menninu, vill oft sitja lengi í hug- anum. Og ekki er gott að þurfa of oft að taka goð af stöllum. Og þegar hugað er að sagnfræði má gjarna nefna merkt rit í þeirri grein, sem út kom skömmu fyrir jól. Er það Kaupstaður i hálfa öld, saga Reykjavíkur frá 1786—1836, sem Sögufélagið og Reykjavíkur- borg hafa gefið úi sameiginlega. Er þar að finna frumheimildir að sögu Reykjavíkur á þessum tíma, sem eru að sjálfsögðu grundvöllur allra rannsókna í sögu Reykjavíkurborg- ar. Virðist mér þetta rit ekki sízt muni vera forvitnilegt fyrir máls- sögurannsóknir, því að þessar heim- ildir eru flestar á máli, sem mjög nálgast dönsku. En þetta gerir það að verkum, að góður markaður ætti að vera fyrir þessa bók utan land- steinanna og er þeirri hugmynd hér með komið á framfœri, að stuðlað yrði að sölu þess í Danmörku og annarsstaðar á Norðurlöndum þar sem markaður kynni að vera fyrir hendi. Gæti útgáfunni orðið góður styrkur að slikri sölu, ef vel er á haldið, því að þeir, sem keyptu fyrsta bindi þessa verks, myndu ugglaust einnig kaupa hin. Jón Hnefill Aðalsteinsson. að gefa 4 slagi, þ.e. einn slag í hverjum lit. Geti sagnihafi gert laufið gott getur hann losnað við spaða heima í lauifið í borði. Ýmsar hættur leynast þó á vegi sagnhafa. Hann drepur að sjálfsögðu tígul-útspilið með ásnum. Láti hann út spaða, drepi í borði með kóng, láti því- næst út tromp og vestur fær slaginn á kónginn þá er spili'ð tapað. Vestur tekur tígul-slag og lætur út spaða. Þegar svo andstæðingarnir komast inn á laufa ás þá fá þeir fjórða siaginn á spaða. Reyni sagnhafi að láta út lauf þá gefur vestur í fyrsta sinn og síðar er hann kemst inn þá tekur hann laufa ás og lætur enn út lauf og austur trompar. Hvernig er þá rétt að haga úrspilinu? Sagnhafi vinnur alltaf spilið ef hann tekur fyrst slag á tromp ás og lætur næsit út tromp. Vestur fær slaginn; tek- ur tigulslag og nú er sama hvað hanini gerir spiliS vinnst alltai. Sagnhafa! tekst að gera laufið gott og getur þvi losnað við spaða heima og gefur ekki spaða- slag.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.