Lesbók Morgunblaðsins - 05.07.1970, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 05.07.1970, Blaðsíða 5
UM FENOGLIO Fenoglio var einn gáfaðasti rithöfimdur eftirstriðsáranna á Italiu. Hann íæddist 1922 í Alba, þar sean hann lézt um fertugt í febrúar 1963. Hann var fálátur maður, sem vann við viðskipti (á vínyrkju'búgarði) og notaði tóm- stundirnar til skrifta. í stríðinu barðist hann með andspyrnumönnunum, og var það honum ævintýraleg reynsla. Úrdráttnr sá, sem hér birtist er úr ólokinni sögu „Una questione privata", sem hann dó frá, en birtist í smá- sagnasafni, sem kom út að honum látnum. Jafnaldri hans og landi, rithöfundurinn Italo Calvino, sem eimiig tók þátt í andspyrnuhreyfingunni og hefnr skrifað um hana, segir nm Fenoglio: „Einmaninn mesti, Beppe Fenoglio, var sá sem tókst að skrifa söguna, sem okkur alla hafði dreymt um að skrifa, „Una questione privata", sem hann dó frá ólokinni. Bókin, sem okkar kynslóð langaði til að skrifa, er nú til. . . ." Vissulega gat hann ekki sagt henni, að í hans augum var þetta dýrlegasti staður heimsins og táknaði líf eða upprisu. „Ég er hrædd um. . . " byrj- aði konan rólega. Hann veitti henni enga at- hygli, líklega heyrði hann ekki ediniu sálnind til henmar. Ensn eimu sinni sá hann Fulviu saman- hnipraða í eftirlætissófahorn- iai/u síniu. Hún feastaði höfðinu aftur, svo að önnur hárftéttan losnaði, þung og glansandi. Sjálfan sig sá hann sitja í hin- um endanum og teygja úr löng- um og mjóum fótleggjunum, meðan hann talaði og talaði svo klukkustundum skipti. Hún hlustaði svo ákaft, að hún virt- ist varla anda, en horfði næst- um alltaf á eitthvað annað en hainn. Aiuigiu hiennair fylltust oft af tárum, og þegar þau voru í þann veginn að byrja að streyma, var hún vön að rykkja höfðinu til hliðar, hörfandi frá honum, mótmælandi: „Hættu, segðu ekkert meira. Þú kemur mér til að skæla. öll þessi fal- legu orð þín eru til einskis nema koma mér til að skæla. Þú ert andstygigileigiuír. Þarna heldurðu áfram að tala, þú vel- ur þér umræðuefni og tönnlast á því, aðeins til að geta séð mig skæla. Nei, þú ert ekki andstyggilegur. En þú ert dap- ur. Verra en dapur, þú ert fýld ur. Þú gætir að minnsta kosti skælt líka. Þú ert dapur og ljótur. Ég vil ekki vera hrygg eins og þú. Ég er falleg og kát eða var það að minnsta kosti." „Ég er hrædd um, að Fulvia komi ekki hingað aftur eftir stríðið," sagði umsjónarkonan. „Hún kemur af tur." „Ég yrði glöð, ef hún kæmi. En ég er hrædd um, að hún geri það ekki. Faðir hennar sel- ur húsið aftur um leið og stríð ið er búið. Hann keypti það að- eins handa Fulviu, svo að hún gæti flúið hingað úr borginni. Hanin mynidi þegar hafia selt það, fengist einhver kaupandi á þessuim timiuim og slóðuim. í naiun og veru er ég hrædd usn, a^ð við eigum ekki eftir að sjá hana aftur hér á þessum fjalla- alóðum. Fulvia vill fara út að sjó eins og hún gerði á hverju sumri fyrir stríð. Hún var alveg vitlaus í sjóinn, og ég heyrði hana oft tala um Alassio. Hefur þú nokkurn tíma komið til Al- assio?" Hann hafði aldrei verið þar og hafði ímugust á staðnum, allt i einu hataði hann hann og vonaði, að stríðið léki hann svo, að Fulvia gæti aldrei farið þangað aftur og langaði ekki til þess. „Fjölskylda Fulviu á hús í Al assio. Alltaf, þegar illa lá á henni eða henni leiddist, talaði hún um Alassio og sjóinn." „Ég segi þér, að hún kemur aftur." Hann gekk að litla borðinu, sem stóð í hinum enda herberg isins við eldstæðið. Hann hall- aði sér lítið eitt áfram, og fing- ur hana fylgdu útlinum „grammófóns" Fulviu. Yfir regnboganum, Dimmrautt, Fjðr una gerng ég, Gharlie Kumz við píanóið og Yfir regnbogamun, Yfir regnboganum, Yfir regn- boganum. . . „Það sem „grammófónninn" gekk," sagði konan og baðaði út höndunum. „Já." „Alltaf var verið að dansa, of mikið. Það var stranglega bann að að danisa, mieira að siegja beiimia. Mainistu, hvað oft ég feoni inn til að segja ykkur að hafa ekki svona hátt, vegna þess að það heyrðist til ykkar um. hálfa hlíðina?" „Ég man." „En þú dansaðir ekki. Eða er það rangt hjá mér?" Nei, hann dansaði ekki. Hann reyndi það aldrei, lærði það jafnvel aldrei. Hann var vanur að standa og horfa á þau hin, Fulviu og herrann hennar. Hann skipti um plötur og dró upp „grammófóninn". f raun og veru var hann nokkurs konar vélamaSur. Fulvia kallaði hann þetta. „Vaíkiniaðiu vélstjóri. Lemigi lifi vélstjórinn." Raddhreimur hennar var ekki bemlínis skemmtilegur. En hann hefði kosið, að verða heyrnarlaus gagnvart öllum röddum manna og náttúrunnar, ef hann fengi að heyra rödd hennar. Fulvia dansaði mjög oft við Giorgio Clerici. Þau dönsuðu eftir fimm eða sex plötum í röð og héldu næstum eins fast hvort um annað í hléunum. Giorgio var fallegasti drengurinn í Alba og jafnframt sá rikasti og áreiðanlega sá fjörugasti. f Alba var engin stúlka nógu góð handa Giorgio Clerici. En svo kioim Fulvia frá "Purim, og þau hæfðu sannarlega hvort öðru. Hár hainis var huiniangisiitt og hennar hnetubrúnt. Fulvia var mjög hrifin af Giorgio sem dans félaga. „Hann dansar guðdóm- lega," var hún vön að segja. Og Giorgio sagði um hana. „Hún. . hón er ólýsanleg." Hamin snieri sér að Milton: „Jafnvel þú, sem ert svo leikinn með orð, gætir ekki. . . " Og Milton brosti við honiuim, rolagur, ótrufiað'ur, ör- uggur, næstum vingjarnlegur. Þau töluðu aldrei neitt á með- an þaú dönsuðu. Látum Giorgio dansa við Fulviu, látum hann gera það litla, sem hann gat og honum var ætlað. Aðeins einu sinni gramdist honum, einu sininá, Iþieigiar Fulvia hiafðá gleymit að taka „Yf ir regnboganum" úr dansplötunum. Hann lét hana heyra það, þegar hlé varð, og hún laut strax höfði og muldr- aði: „Þú hefur rétt fyrir þér." En dag einn, þegar þau voru einsömul, dró Fulvia upp „grammófóninn" með eigin hendi og setti „Yfir regnbogan um" á. — „Komdu og dansaðu við mig." Hann sagði nei, æpti það kaoniski. — „Þú verður að læra það, endilega. Við mig, fyr ir mig. Komdu nú." „Mig lang- ar ekki að læra það. . ekki með þér." En hiin hafði þegar gripið í hann, ýtt honum út á gólfið, snúið honum með sér, þegar hún dansaði. — „Nei," mótmælti hann. En hann var alveg ruglaður, svo að hann reyndi ekki einu sinni að losa sig. — „Og alls ekki eftir þessu lagi." En hún vildi ekki sleppa honum, og hann varð að gá að sér að hrasa ekki og detta ofam á hana. — „Þú verS- ur," sagði hún, „af því að ég vil það. Mig langar að dansa við þig, skilurðu það. Ég er þreytt á að dainsa vilð stráka, sem hafa engin áhrif á mig. Ég sætti mig ekki við að fá ekki að dansa við þig." Og svo allt í einiu, þegar Miltoin var í þamn veginn að láta undan, fór hún frá honum og ýtti handleggjum hans ofsalega frá sér. „Farðu og dettu niður dauSur í Libyu," æpti hún. „Þú ert vaitoahestur, grindhoraður vatnahestur." En auignaibliki seinina ftann hann henidur Fulviiu gæla við axl- ir sínar og aindardrátt heniniar á hniaiklka sér. „Þú ættir nú að reynia að rótta úr öxluinum og stainida beinn. Þú ert mjög sig- inaxla. ÞaB er satt, réttu úr öxlumuim. Þú verður að muna það, skihirðu! Og feomdu nú og seztu ag taiaðiu við mig." Hann gekk yfir að bókaskápn um sem dreginn af daufum glampa glerrúðanna. Hann hafSi þegar séð, að skápurinn var næstum tómur, þar voru aðeins í mesta lagi tíu eða tólf gleymd ar og yfirgefnar bækur. Hann beygði sig yfir hillurnar, en rétti skyndilega úr sér aftur eins og hann hefði fengiðhögg fyrir brjóstið. Hann var fölur og andaði ótt og títt. Meðal þesisiara fiáu yfirigefniu bóka hafði hann séS „Tess af d'Ub- ervilleættinni", sem hann hafði gefiS Fulviu með þeim afleið- ingum, að sjálfur var hann pen inigalaius í hiálfain mámiuð. „Hver réð þvi, hvaða bæk- ur voru teknar og hverjar skild ar eftir? Var það Fulvia?" „Já." „Hún sjálf?" „AuSvitað," sagði umsjónar- konan. „Hún var sú eina, sem áhuga hafði á bókum. Hún tók þær. En hún lét sér einkum annt uan „graimimiófóninn" og Framhald á bls. 14. Björn Þórleifsson SÁLMUR Kvedinn nýjum guðum Musterið nötrar við fótatak nælonsólaðra táninga með tyggjó I takt við tímann er trú þeirra geggjaðir guðir þeirra kræklóttir klístraðir og jafnvel tíkó Súrsætur ilmur hassreykelsisfórnainna sveimar yfir 220 volta ölturum og æðsti presturinn orgar kvöldtíðir í hljóðnæman bagal í bænheitum söfnuði ásækir heyrnardeyfð hina útvöidu geggjaða guðsinis Pælum og pælum í popptrúarljóðunum viðhöfum kjafthátt og stæla í strætó og gaggó en látum bænir vorar drynja í musteri guðsins 5. júM 1970 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 5

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.