Lesbók Morgunblaðsins - 05.07.1970, Blaðsíða 11

Lesbók Morgunblaðsins - 05.07.1970, Blaðsíða 11
BaffhÚB og nuddstofa Gyðinga í JÞýzkalandi á 16. öld. t ¦tfMttam neimildum kemui víða fyrir, að nudd ásamt böð- um hefur verið læknisráð, sem oft var gripið til. NUDD ER KUNNATTA OG LIST, EB KREFST HÖFUÐS, HANDA OG HJARTA Nudd örvar blóðrásina og fjarlægir þau efni sem orsaka þreytu í vöðvunum, eykur starf semi kirtla og lilrar og glæðir etoaskdptá. Það mýkir og lækn- ar vöðvabólgur. Sjúkleg tauga- apenna þjáir ekki aðeins ein- stakan vöðva, heldur heilt vöðvakerfi. Nudd felur einnig í sér marg vísleg sálræn áhrif. Persónu- ieiki nuddlaranls befur tökiverð álhrif á sjúklinginin. Þiað verður alltaf að muna hversu flókin starfsiemd miainmisiíkiamians er. Taugakerfið stjórnar líffær- um líkaman3 og getur íþyngt meðferðinni. Nudd fyrir heilbrigða, t.d. iþróttamenn, er til að mýkja vöðvana. Margar spurningar, sem krefjast svars, vakna í sam bandd við niuidd, ein þeigar er bú- ið að ná góSuim ag baig'kvæm- um árangri á mörgum sviðum. Nudd hef ur áhrif aðallega. á tvennan hátt: bein áhrif og ósjálfráð áhrif. Beinu áhrifim beiniast aðal- legia að tveiiimair aitri'ðuim: 1) Þaiu hialda vefjutm við og þjálfa þá og styrkja í sambandi við starfsemi líkamans. 2) Þau örva vökvarásiinia í blóð- otg soigæiöaklerfintu. Ósjálfráðu áhrifin koma í ljós í þeirri breytingu á spehnu (stretsisi), sam hiefw þróazt mieð nuddi og sem orsakar sálræn- ar huigrteininiiMgar. Þassi álhrif gera vart við sig í mismunandi líkamshlutum, líffærum eða í taugakerfinu. Nudd hjálpar að draga úr spennu í vöðvum og öðrum líffærum. Beinu, ósjálfráðu og sálrænu áhrifin tengjast óaðskiljanlega samiain, en vaniaieiga eru ein þessara aðalatriði. Létt eð>a væigt nuidd er vana- lega róandi, þegar aftur á móti hart nudd orsakar beinar breyt ingar, en þegar vefirnir hafa vanizt nuddi, hefur hart nudd einnig róandi áhrif. ÁHRIF NUDDS A TAUGAKERFID Áhrif nudds á taugakerfið eru bæði bein og ósjálfráð. Nudd róar eða örvar, eða dreg- ur úr verkium. Örvandi áhrif- in eru mikilvæg t.d. þegar um vissan vöðva er að ræða. Með hjálp nudds og sjúkraæfinga er hségt að endurlífga og lækna meidd liðamót og vöðva. Nudd róar, þegar taugakerfið er í spennu. ÁHRIF NUDDS A HÚÐINA Nudd fjarlægir sigg og ann- að, sem orsakar sársauka und- ir húðinni. Húðin er mikilvæg í sambandi við starfsemi kirtla innivortiis. Jafnivel með því að strjúkia létt er haagt að róa taugaspennu. MeS hjálp nudds þolir húðiiin leiinnig betur breyt- ingar á hitastigi. AHRIF NUDDS A VÖÐVAKERFH) Vöðvarnir mynda um 45% af þunga líkamans. Nudd beinist aðalleigia að vöðv'umiuim. Það heí ur einnig áhrif á hið ósjálfráða samband milli vöðvanna og taugakerfisins. Auk nudds eru sefingar mikilvægar við lækn- inigar á visntuðium vö'ðivum. Efni, sem orsaka þreytu (m.a. mjólkursýra), fjarlægjast við nudd og það örvar rás sog- æfflavökvanis. Þrteybtur vöðvi liftniar við. íþróittamietnin halda vöðvum sínum mjúkuim og í góðu lagi með nuddi. Mikilvæg svið vöðvanudds eru gigt ag vintrauþreyta. í sam- bandi við gigt er verkefni nuddsins að fjarlægja sársauka. Þegar siársauíkiintn hveirfur dreg- ur úr yfirsipemniu vöðvianinia. Hwútar vterða mjiúikir oig hverfa laksinis ag blóð- og vökvarásin verður ragluieg. Starfsemi þvagfæra öirvast. ÁHRIF NUDDS Á BAND- VEFINA OG BEININ Bandvefir sameina aðra vefi líkamans til að mynda eina heild. Bein áhrif nudds á þá eru mikilvægust, þ.e. að örva vökvariáisiinia og sityrikja vefina. Bandvefirnir verða með hjálp nudds teygjanlegir og sterkir. Nudd hefir einnig sinn hlut í að fjarlægja efni þau, sem hafa siafiniazt samiain í baindvefjaikerf- inu. Blæðingar og önnur efni, sem hafa síazt í gegn ag sem hafa orsalkiaat af mieiðsluim eða uppskurði fjarlægjast á árang- ursrílkain bátt úr bamidwefjum mieð hjiálp niuddls. Nudd flýtir fyrir bata eftir uppskurð. Við beinbrot hjálpar nudd beinun- um að vaxa saman aftur. Nudd er viðeigandi til þess að fjar- lægja verk og sársauka úr bein himnunum. AHRIF NUDDS Á RÁS BLÓÐS OG SOGVÖKVA Blóðrásarlíffærin mynda lok að æða- eða pípukerfi. Sogæða vökvinn útbreiðir sig alls stað- ar milli frumanna. Áhrif nudds á blóð- og vökvarásina eru bæði ósjálfráð og bein. Stað- bundnar bólgur hverfa og eins hverfur blóðhlaup undir húð- inni. Nudd hefur áhrif á sogæðam ar eins og segir: 1. Eykiur þrýsting sogæða- vökvans. 2. Örvar starfsemi sogæðanna — t.d. í kviðarholi Nudd eyðir leifum af göml- um þrota og kemur því til leið- ar, að úrgangsefni fjarlægjast ÁHRIF NUDDS A MELTINGARFÆRIN Nudd hefur bæði bein og ósjálfráð áhrif á meltingarfær- in. Nudd styrkir magav'öðvana, en það er mikilvægt fyrir þarm anta. Nudd fjarlaagir gas úr þörmunum og starfsemi magans batniar. Þalð fær bólgur og sam- anvexti eftir uppskurð til að hverfa fyrr. NOTKUN NUDDS Nudd hefur fengið viðurkenn inigu í samibandii við lækningar á sjúkdómum í útlimum. Nudd er mikilvægt við vöðva og liða gigt. Það veröur aið muna, að þegar um bráðan og ákafan sjúikdóm er að ræðia, þá á ekki að nota nudd. Við taugalækningar er nudd tniotað sérstaklegia við tauigagigt og langvarandi taugabólgu og taugalömun. Visnir vöðvar krefjast langvarandi nudds, jafnvel árum saman. Ýmsar teg uinidir taugaiveifkliuiniair batna vel með nuddi, en það er oft erfitt vertaefni. í alíkuim tilvik- um hefur persónuleiki nuddar- anis miilkið að sagja. Því sterk- ari sem nuddarinn er andlega, því betur hverfur andleg eða sálarleg þreyta sjúklingsins. I flesituim tilvikuim, þegar sj'úkiimgiur er að rná sér eftir erfiðan sjúkdóm, þá hressist hann fljótt ef hann fær nudd. Þessu hafa íþróttaimieinn tekið eftir. Nudd er álitið vera mikil- vægt við þjálfun íþróttamanna. HINAR NEIKVÆÐU HLIÐAR NUDDS 1. Þagar um bráða sjúkdómm ag smitandi hitasótt er alð ræða þarf sjúkliniguiriinin að hvílast, þá má ekki nudda. 2. Þaið miá ekki hieldur niuddia sogæðar, sem bólgnað hafa akyndilega, né heldur graftar- kýli. 3. Ýmis sár á húðinni ag inn- yflum og opin graftarsár, þola ekki nudd. Húðsjúkdóma mtá ekki nudda. Áður en maður fer í nudd verð ur húiðin sem sé að vera alger- lega hrein og frísk. 4. Þagar uim stækkuin slag- æða, æðakölkun og stóra æða- hnúta er að ræða, ber að gæta ítruisttu varúðar við niuidd. Það má ekki undir neinum kringum stæðum nudda æðahnúta, sem eru aumir né heldur æðastifla eða bláæðabólgu. Útgefandi: Hjf. Árvakur, Reykjavik. Framkv.stj.: Haraldur Srveinsson. Ritstjórar; Matthías Johannessen. Eyjóifur Konráö Jónsjon, Ritstj.fltr.: Gisli SigurCssOn. Auglýsingar: Árni Garðar Kriiiinsson. Rttstjórn: ASal&træti 6. Simi 10IQ0. 5. júlí 1970 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS H

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.