Morgunblaðið - 29.04.2001, Page 2

FRÉTTIR
2 SUNNUDAGUR 29. APRÍL 2001 MORGUNBLAÐIÐ
ÖSSUR Skarphéðinsson, formaður
Samfylkingarinnar, boðaði stefnu-
breytingu í skattamálum og um-
hverfismálum og lagði þunga áherslu
á menntun í ræðu sinni á flokks-
stjórnarfundi sem haldinn var á
Hótel Loftleiðum í gær.
Í ræðunni sagði hann stefnu Sam-
fylkingarinnar byggjast á sígildri
hugsjónastefnu verkalýðshreyfinga
og nýjum hugmyndastraumum frá
vinstri væng og hinni róttæku miðju
stjórnmálanna í okkar heimshluta.
„Nútímaleg jafnaðarstefna boðar
ekki velferð án ábyrgðar,“ sagði Öss-
ur. „En hún hafnar því að fara hina
gömlu leið sífelldra skattahækkana
til að standa straum af þeim kostn-
aði.
Okkar skattastefna á að byggjast á
því að nota svigrúmið sem auðlinda-
gjöld gefa til að bæta velferðarkerfið,
til dæmis kosta félagslegar fjárfest-
ingar í menntun, en til lengri tíma lit-
ið eigum við ekki að hika við að stefna
að því að nota auðlindagjöld til að
draga úr tekjusköttum einstaklinga.
Það kemur meðal annars barnafólki
og millitekjuhópum til góða, einmitt
þeim hópum sem alltaf verða út-
undan þegar skattkerfinu er breytt.
Við eigum sérstaklega að vinna að
því að bæta skattaumhverfið hjá
litlum og meðalstórum fyrirtækjum.
Það gæti auðveldað mjúka lendingu
úr því háskaflugi sem ríkisstjórnin
hefur stefnt atvinnulífinu í.“
Þjóðaratkvæðagreiðslur um
skipulags- og umhverfismál
Össur sagði brýnt að breyta skatt-
kerfinu til hagsbóta fyrir þá sem
minna mega sín með því að afnema
skattlagningu á fjárhagsaðstoð sveit-
arfélaga og húsaleigubætur. Þá sagði
hann nauðsynlegt að huga að því
hvort réttlátt væri að lífeyrisþegar
greiddu fullan skatt af þeim hluta líf-
eyris sem sannanlega væri fjár-
magnstekjur.
Í ræðu sinni gagnrýndi Össur ný
lög um mat á umhverfisáhrifum og
sagði það áhyggjuefni að þau hefðu
ekki náð að setja niður alvarlegar
deilur um framkvæmdir sem rösk-
uðu ásýnd náttúrunnar. Hann sagði
það stefnu Samfylkingarinnar að
taka upp beint lýðræði í auknum
mæli með því að beita þjóðar-
atkvæðagreiðslum. Hann sagði að
réttlátast væri að útkljá ýmis skipu-
lags- og umhverfismál með slíkum
hætti í framtíðinni.
Össur sagði að fjárfesting í mennt-
un skilaði sér fljótt í auknum tekjum
fyrir þjóðina. Hann sagði það stefnu
Samfylkingarinnar að flytja kennslu
á sviði tungumála, stærðfræði og
tölvugreina neðar í skólakerfið. Þá
sagði hann mikilvægt að efla starfs-
nám og tryggja að því lyki með stúd-
entsprófi. Ennfremur væri það
stefna flokksins að stúdentar gætu
útskrifast einu til tveimur árum fyrr
en þeir gera í dag.
Að sögn Össurar er nauðsynlegt
að stórefla bæði þverfaglegt grunn-
nám og rannsóknartengt framhalds-
nám á háskólastigi. Hann sagði efl-
ingu rannsóknarnáms vera forsendu
þess að gera skólann að alþjóðlegum
vísindaháskóla í fremstu röð.
Flokksstjórnarfundur Samfylkingarinnar á Hótel Loftleiðum
Formaðurinn boðar stefnu-
breytingar í skattamálum
Morgunblaðið/Ásdís
Össur Skarphéðinsson, formaður Samfylkingarinnar, sagði brýnt að bæta skattaumhverfið hjá litlum og meðal-
stórum fyrirtækjum. Þá ætti ekki að hika við að nota auðlindagjöld til að draga úr tekjusköttum einstaklinga.
NOKKUR óánægja er meðal
nemenda og stjórnenda Lög-
regluskólans vegna þess að
námið er ekki lánshæft hjá
Lánasjóði íslenskra náms-
manna.
Þá hefur einnig borið á
óánægju meðal nemenda
vegna þess að fyrsta náms-
önnin við skólann er ólaunuð
en nemendur í Tollskólanum
og Fangavarðaskólanum eru
hins vegar á launum allan sinn
námstíma.
Gunnlaugur V. Snævarr,
yfirlögregluþjónn hjá Lög-
regluskólanum, segir að unnið
hafi verið að því að fá við-
urkenningu á að nám við Lög-
regluskólann verði lánshæft
hjá LÍN. „Við eigum eftir að
fá nýtt mat á skólann hjá
menntamálaráðuneytinu og
það er mín tilfinning að það sé
pólitískur vilji fyrir því,“ segir
hann.
Nám í Lögregluskólanum
stendur í a.m.k. 12 mánuði og
skiptist í þrjár annir. Fyrsta
önnin er ólaunuð. Þeim nem-
um sem standast próf á önn-
inni skal ríkislögreglustjóri sjá
fyrir launaðri starfsþjálfun í
lögreglunni í a.m.k. fjóra mán-
uði. Að lokinni starfsþjálfunar-
önn tekur við launuð þriðja
önn í Lögregluskólanum sem
lýkur með prófum. Engin
skólagjöld eru greidd, en þeir
sem búa úti á landi geta sótt
um styrk til jöfnunar náms-
kostnaðar til námsstyrkja-
nefndar.
Grunnnám tollvarða er tvær
námsannir og starfsþjálfun í
sex til átta mánuði milli anna.
Nemendur Lög-
regluskólans
Námið
verði
lánshæft
ÞAÐ gekk mikið á í bakgarði einum
við Langholt á Akureyri þegar verið
var að snyrta áratugagamlar aspir
sem þar eru. Sumar þeirra hafa náð
allt að 12 metra hæð en þeir Jónas
Sigursteinsson, Ægir Þormar og
Hafþór Þórarinsson létu það ekki á
sig fá þótt klífa þyrfti með sögina
upp í nokkra hæð. Þeir lögðu hart
að sér við verkefnið og hafði safnast
saman dágóður haugur af greinum
eftir dagsverkið.
Morgunblaðið/Kristján
Aspirnar
snyrtar
VATNSBÚSKAPUR Landsvirkjun-
ar er í góðu horfi miðað við snjóléttan
vetur á hálendinu, að sögn Þorsteins
Hilmarssonar, upplýsingafulltrúa
Landsvirkjunar. Síðustu daga hefur
rennsli verið að aukast í ám og þar
með innflæði í miðlunarlónin í Þór-
isvatni og Blöndulóni. Um 60 rúm-
metrar á sekúndu renna í Þórisvatn
en algengt er að rennsli sé um 150
rúmmetrar að vetrarlagi.
„Vorið er komið og við byrjaðir að
safna vatni fyrir næsta vetur. Ekki
líður á löngu þar til við hættum miðl-
uninni úr Þórisvatni. Það ræðst svo-
lítið af sumrinu hvernig staðan verður
í haust og hvort einhver jökulbráð
verði að ráði,“ sagði Þorsteinn.
Vatnsmagnið í Blöndulóni fór lægst
niður í 24 gígalítra fyrir fáum dögum
en Þorsteinn sagði að magnið væri nú
komið í 58 gígalítra. Miðlunarrými
Blöndulóns er um 200 gígalítrar.
Rennsli að
aukast í
miðlunarlón
BÝFLUGNARÆKT hefur aukið
mjög tekjur bænda í Manitoba-
fylki í Kanada undanfarin ár en
vegna hennar hefur ræktun
alfalfa eða refsmára margfaldast.
Sala á refsmárafræi hefur fært
björg í bú en hún skilar 200
bændum, þar af mörgum á Nýja-
Íslandi, um 10 til 20 milljónum
kanadískra dollara í tekjur á ári
eða um 600 til 1.200 milljónum ís-
lenskra króna. Það gerir um
þrjár til sex milljónir kr. á mann
að meðaltali á ári.
Davíð Gíslason, býflugnabóndi
á Svaðastöðum í Geysirbyggð, á
einkum heiðurinn af þessari bú-
bót. Fyrir 30 árum keypti hann
býflugur í Bandaríkjunum, einn
fyrstur manna í Manitoba, og hóf
markvissa ræktun með þeim ár-
angri að þremur árum síðar,
1974, var hann sjálfur byrjaður
að selja flugur, meðal annars til
Bandaríkjanna. Þessar flugur eru
þekktar fyrir hvað vel þær
frjóvga blóm refsmárans, en
vestra hefur jurtin verið nefnd
drottning skepnufóðursins.
Að sögn Davíðs þarf a.m.k.
60.000 til 70.000 býflugur á hvern
hektara lands. „Í Manitoba-fylki
eru um 200 bændur með þessar
býflugur og frærækt með þessum
hætti á um 17.000 til 18.000 hekt-
urum en heildarsalan á fræi skil-
ar um 10 til 20 milljónum kanad-
ískra dollara á ári. Það er mikil
búbót,“ segir Davíð.
Bændur ársins
Davíð og Gladys, eiginkona
hans, voru útnefnd bændur árs-
ins 2000 í Manitoba fyrir öflugt
nýsköpunarstarf og ýmis sam-
félagsverkefni en þau hafa verið
og eru mjög virk í félagsmálum.
Davíð átti m.a. frumkvæði að
stofnun heysölufyrirtækis í Mani-
toba sem selur sérstaklega press-
aða heybagga, m.a. til Japans og
Kóreu. Hann er einn stofnenda
fyrirtækis sem selur víða ýmsar
tegundir af gras- og ref-
smárafræi, m.a. til Argentínu,
Bandaríkjanna og Evrópu, auk
þess sem hann hefur látið til sín
taka á öðrum sviðum, en hann
var m.a. formaður árþúsunda-
nefndarinnar – 125 sem stóð að
um 200 hátíðum í fyrra til að
minnast þess að 1.000 ár voru
liðin frá því að fyrstu Íslending-
arnir komu til Kanada og 125 ár
frá landnámi þeirra við
Winnipeg-vatn í Manitoba.
Nýsköpun kanadísks bónda af íslensk-
um ættum eykur mjög tekjurnar
Fá um 600
til 1.200 millj-
ónir kr. á ári

Frumkvöðull /B8
♦ ♦ ♦