Morgunblaðið - 29.04.2001, Blaðsíða 33

MINNINGAR
36 SUNNUDAGUR 29. APRÍL 2001 MORGUNBLAÐIÐ
✝ Elín Anna Björns-dóttir fæddist í
Reykjavík, 20. júlí
1907. Hún lést á
Hrafnistu í Reykjavík
20. apríl síðastliðinn.
Foreldrar hennar
voru hjónin Guðrún
Brynjólfsdóttir frá
Kaldbak í Hruna-
mannahreppi, f. 7.
ágúst 1878, d. 1947,
og Björn Sumarliði
Jónsson frá Iðu í
Biskupstungum, f. 21.
október 1881, d. 1961.
Þau bjuggu lengst af í
Reykjavík. Elín var elst 9 systkina,
en þau voru Kristín, f. 1908, d.
1997, Jóna Rannveig, f. 1911, d
1998, Kristján, f. 1913, d. sama ár,
Birna Guðrún, f. 1914, d. 1973,
Samúel, f. 1916, d. 1991, Brynjólf-
ur Kristinn, f. 1917, d. 1975, Rakel,
f. 1919, d. 1996 og María, f. 1920,
sem ein lifir systkini sín. Elín gift-
ist 15. júní 1929, Óskari K.B. Krist-
jánssyni bílaviðgerðarmanni f.
14.11. 1905, d. 10.5. 1961. Foreldr-
ar hans voru hjónin Sigurveig
Björnsdóttir og Kristján Jónsson
frá Hellissandi. Elín Anna og Ósk-
ar eignuðust 4 börn: 1) Ármann,
flugvirki í Reykjavík, f. 6.12. 1929,
kvæntur Guðlaugu Gunnarsdótt-
ur. Synir Ármanns eru Jón Agnar,
Gunnar Skúli og Óskar. 2) Unnur,
húsmóðir í Keflavík, f. 12.11. 1933,
í sambúð með Þorkeli Indriðasyni.
Hún var gift Halldóri Birgi Ol-
geirssyni og á með
honum 5 börn, Ragn-
ar, Garðar, Ástu, El-
ínu Ósk og Maríu.
Fyrir átti Unnur son-
inn Óskar Elvar Guð-
jónsson. 3) Björn,
vélstjóri í Reykjavík,
f. 3.5. 1938, kvæntur
Sigríði E. Ólafsdótt-
ur. Björn á 3 börn,
Önnu Leu, Láru
Bryndísi og Björn
Inga. 4) Hilmar, fast-
eignasali í Reykja-
vík, f. 13.1. 1944,
kvæntur Björk Þor-
steinsdóttur skrifstofumanni. Þau
eiga 2 syni, Jóhann Þorstein og
Óskar Þór. Langömmubörnin eru
34 og langalangömmubarnið eitt.
Þá ól Elín Anna upp dótturson
sinn, Óskar Elvar. Hann er kvænt-
ur Hallbjörgu Thorarensen leik-
skólakennara. Þeirra börn eru
Þórir, Hallmar og María.
Elín Anna bjó allan sinn aldur í
Reykjavík, lengst af að Melstað við
Kleppsveg. Eftir lát Óskars,
mannsins sín, starfaði hún í nokk-
ur ár á kaffihúsum í Reykjavík en
síðar lengst af á Hrafnistu í
Reykjavík, eða allt til ársins 1985.
1980 flutti hún í þjónustuíbúð í
Norðurbrún 1 og bjó þar þar til
fyrir ári að hún varð vistmaður á
Hrafnistu í Reykjavík.
Útför Elínar Önnu fer fram frá
Áskirkju á morgun, mánudaginn
30. apríl klukkan 15.
Á morgun verður amma mín, El-
ín Anna Björnsdóttir, borin til graf-
ar. Hún lést í hárri elli södd lífdaga
á afmælisdaginn minn, 20. apríl sl.
Hún var fædd í byrjun aldarinn-
ar. Ólst upp í stórum barnahópi fá-
tækrar verkamannafjölskyldu.
Foreldrar hennar voru trúrækið
fólk sem setti manngildið ofar ver-
aldlegum verðmætum. Systkinin
voru mörg, 8 komust á legg og
stofnuðu fjölskyldur og einhvern
veginn var allur þessi hópur í mín-
um huga eins og ein stór fjölskylda.
Þau voru meðlimir í söfnuði sjö-
undadags aðventista og var amma
alla tíð tengd þeim. Fyrsta minning
ömmu var tengd barnapössun. Þeg-
ar á þeim aldri sem í dag er kall-
aður leikskólaaldur var hún farin
að líta eftir börnum.
Umhyggja fyrir öðrum var henni
í blóð borin. Einkenni hennar var
glaðværð og gott skap. Aldrei sá ég
henni renna í skap. Aldrei kvartaði
hún.
Skólagangan var stutt. Hún fór
ung í vist hjá heldri manna fjöl-
skyldum.
Húsbændurnir voru henni und-
antekningalaust góðir og hún
minntist þeirra jafnan með hlýju.
Hún átti aðeins til góðar minningar
úr æsku. Hún velti aldrei fyrir sér
hvort lífið hefði kannski getað verið
eittthvað öðruvísi.
Fortíðin var bara til að geta rifj-
að upp góðar minningar sem hún
átti nóg af. Hún átti margar vin-
konur sem hún rækti vel. Flestum
þeirra hefur hún fylgt til grafar.
Ég man ömmu fyrst þegar ég var
3 ára gamall og mamma var að
flytja að heiman frá Melstað og yfir
Kleppsveginn í blokkina á móti.
Amma spurði mig hvort ég vildi
ekki verða eftir hjá þeim afa. Ég
sagði já og þess naut ég æ síðar.
Afi var þá enn á lífi en hann dó
mjög skyndilega þegar ég var 9
ára.
Melstaður var lítið hús. Mér þótti
enda oft þröngt um okkur ömmu og
Hilmar móðurbróður minn en við
voru lengi 3 í heimili. Alltaf þótti
ömmu þó nægt húspláss enda
stundum áður verið margfalt fjöl-
mennara, stundum á annan tug
fastra heimilismanna. Samt var
alltaf pláss fyrir næturgest ef svo
bar undir. Og undir lokin var orðið
rúmt um hana en hún bjó þar ein
síðustu 6 árin.
Umhverfið á Melstað bætti upp
lítil húsakynni. Svæðið í kring varð
leiksvæði hverfisins. Þar risu fleiri
dúfnakofar og íþróttavellir en tölu
varð á komið og amma gladdist yfir
því öllum saman. Hún var Ella –
amma allra krakkanna í hverfinu.
Skömmu áður en afi dó var amma
byrjuð að vinna utan heimilis.
Fyrst á Kaffistofunni í Bankastræti
11 og Rauðu myllunni en síðan á
Hrafnistu þar sem hún fann sig
virkilega og sinnti af stakri alúð.
Þar starfaði hún til 78 ára aldurs.
Segja má að starfið á Hrafnistu hafi
verið köllun hennar frekar en at-
vinna. Hún vann í býtibúri og hirti
þar ekki um formlegan vinnutíma.
Hann var frá 8 til 14. Hún mætti
jafnan til vinnu um kl. 7 á morgn-
ana til að undirbúa morgunverkin.
Á slaginu kl. 8 stimplaði hún sig inn
eins og samningar sögðu til um og
vann til 2. Þá stimplaði hún sig út
og hélt svo áfram í 1 til 2 tíma að
„sinna gamla fólkinu“ eins og hún
kallaði. Það gat verið fólgið í sendi-
ferðum niðri bæ að versla eitt og
annað. Laun hennar fyrir þessa
aukavinnu voru slíkar umsagnir að
maður komst við að heyra þær.
„Ég man þegar hún kom inn til
hennar mömmu,“ sagði kona eitt
sinn við mig. „Það var eins og sólin
kæmi inn.“ Móðir hennar var vist-
maður á Hrafnistu sem amma
„sinnti“.
Um 1980 fluttist amma í þjón-
ustuíbúð í Norðurbrún 1. Þar var,
líkt og á Hrafnistu, gamalt fólk sem
þurfti að sinna. Gerði hún það af
ánægju og gleði meðan kraftur og
geta leyfðu.
Það var henni mikið áfall þegar
fæturnir fóru að bila og hún gat
ekki lengur ferðast ein um bæinn í
strætó. Þá var líka kominn tími erf-
iðleikanna. Heyrnin fór að daprast
upp úr sextugu og var nánast alveg
farin undir lokin en dagblöð gat
hún lesið gleraugnalaust fram í
andlátið. Þegar þurfti að sinna
henni og hjálpa kom sjálfstæðið og
stoltið í ljós. Hún ætlaði sko að sjá
um sig sjálf þótt hún gæti það eng-
an veginn. Það var henni afar þung-
bært að þurfa að þiggja aðstoð, að
flytja á Hrafnistu og hvað þá inn á
hjúkrunardeild. Síðustu mánuði
hrakaði henni hratt og þegar kallið
kom, óvænt eins og ævinlega, var
það kærkomið en minningin um já-
kvæða og brosandi ömmu sem allt
vildi fyrir mig gera mun lifa.
Hvíldu í friði, elsku amma mín,
þér gleymi ég ekki.
Óskar Elvar Guðjónsson.
Ástkær tengdamóðir mín, Elín
Anna Björnsdóttir, lést á Hrafnistu
aðfaranótt 20. apríl sl. á 94. aldurs-
ári.
Þegar Hilmar eiginmaður minn,
kynnti okkur fyrst fyrir rúmlega
þrjátíu árum, komst ég fljótt að
hversu jákvæð og glaðlynd hún var.
Þetta hugarfar einkenndi hana alla
tíð, þrátt fyrir að hafa þurft að hafa
mikið fyrir lífinu eins og algengt
var um fólk af hennar kynslóð. Hún
missti mann sinn ungan að árum og
var það til þess að hún þurfti að
fara út á vinnumarkaðinn. Í fyrstu
vann hún á kaffihúsum í nokkur ár,
en hóf síðan störf á Hrafnistu þar
sem hún vann þar til hún varð tæp-
lega áttræð, síðustu árin í afleys-
ingum. Hún var alla tíð mjög
heilsuhraust að undanskilinni
slæmri heyrn sem ágerðist með ár-
unum. Hún lét sér aldrei leiðast,
hún gat lesið tímunum saman og
horft á sjónvarp.
Ég held að það sé vandfundin
betri amma en hún var. Hún hafði
alltaf tíma til að hugsa um syni
mína. Hér áður fyrr, þegar synir
mínir voru litlir, fórum við oft í
sumarbústaði á sumrin og áttum
þar góðar stundir saman. Þeir elsk-
uðu að hafa hana með því hún gaf
sér alltaf tíma til að sinna þeim.
Hún var einstök kona sem gaf sér
alltaf tíma fyrir aðra.
Með virðingu og þakklæti kveð
ég hjartkæra tengdamóður mína.
Blessuð sé minning hennar
Björk.
Nú er amma mín dáin 93 ára
gömul. Hún var ákaflega glaðlynd
kona, sem sást best á því að hún var
ávallt annaðhvort síbrosandi eða
skellihlæjandi. Aldrei mun ég
gleyma þegar hún kenndi mér
kvæðið „Bíbí og blaka“ þegar ég
var rétt nýbyrjaður að tala. Öllum
jólum og áramótum hef ég eytt með
henni og er erfitt að ímynda sér þau
án hennar. Síðast sá ég ömmu tæp-
lega einum mánuði áður en hún
lést, ásamt Þóri frænda mínum, þá
var hún orðin mjög þreytt og lá
mikið fyrir, hún var orðin talsvert
ólík sér en samt sem áður bar hún
sig vel eins og henni einni var lagið.
Elsku amma mín, Guð geymi þig
ávallt, þinn
Óskar Þór.
Í lítilli íbúð
ekki langt frá sjónum
sat hún og las
dönsku blöðin,
bauð okkur öl og kleinur
og sagði í hálfum hljóðum
frá konunni við hliðina
sem var eitthvað skrítin.
Síðan var hún færð
í minna herbergi
þar sem betur var hugsað
um hana
og þá gat hún ekki
boðið okkur öl
en í staðinn átti hún
brjóstsykur sem
hún bruddi
með bros á vör
Loks var hún færð
uppí ris og hún
þurfti að deila herbergi
með annarri konu
og þá sagði hún okkur
frá manninum sem
þurfti að vera með
smekk og það gerði hún
lágt og með
alvörusvip
Henni hrakaði stöðugt
og loks var hún lögst fyrir
og gat ekki hreyft sig,
vildi ekki borða
ekki einu sinni
brjóstsykur.
Svo dó hún
og ég mun alltaf
muna eftir henni
hlæjandi í
bláa kjólnum,
sitjandi í svarta stólnum
með blómabollann,
sötrandi sterkt kaffi
með kleinu í hendi.
(Til Ömmu á Melstað – MÓ.)
María Óskarsdóttir.
ELÍN ANNA
BJÖRNSDÓTTIR





   

 !"##$%& '(
 



 


)!&# *  +&!,&&

# ! *  +&!!
-.& *  +&!!/

 
  
 



 
/ 0 1
!&,+#2#

 & 3
 


  
!
$4 5/ *6##
$. / $#,&& +#27 5,!!
$86%$ $#,&& -!&6 9,#!!
,# $#,&& *$ 5,#!!
0$ 5, $!! $. 0/ 9,!,&&
# # : $#,&& *$ 5,!!
$ 8##8%/
" 
 


 


; 9 
6,!,
 5,!&4$ <
6#"4+
 #

$ %
$
& 
#
'


 ( 
!



 
 )'*

# 
 +, 
! (- ,,
5, 04!!
-!&4 / 5,#,&& !+# / !!
=8$ -/ 5,#,&&
9, / 5,#! 4 / =!,&&
& >, */ 5,#! 6# !& !,&&

#$7& 5/ 5,#,&& # 1/ $!!

# $!!
8##8% $ 8##8##8%/
"  
   
 
.!
 





9
 9
1
+ #
 :! 
/

 - 
!



   
   01





#
  
 (- ,,
$#
 # " 86##,&&
9,# ? $#$ 9,#!!
)4! *6%$ !  !,&& &  5,
8 &!!
" 86% 1 9,#!!
## 5, : 4 !,&&
&&#
#$ 9,#!! 5$ 
#&&4# -!&#! 
)!&#  9,#!,&& 9,# ! *#$ 4!#!

86%& %  9,#!,&& 4! 9,!!

 #
6% 9,#!,&&
#! >, #!
8##8% $ 8##8##8%/
"

 





 )  @ :

 
 21
#
  
!
9,#!
$#! -#&4 /  A4!,&&
5,#
$#!
#$7& *# 9,! !,&&
 !
$#! *: 9.4!,&&
0#
$#!
B ,! !& !,&&
6,
$#! . /  A4!,&&
-!&4 .
$#,&&
$ 8##8%/