Morgunblaðið - 29.04.2001, Qupperneq 55

ÞEGAR sú tilkynning barst plötu-
söfnurum og tónlistarmoldvörpum
landsins að Kristinn Sæmundsson,
eða Kiddi í Hljómalind eins og flestir
þekkja hann, væri að fara loka búð
sinni eftir að hafa vegið salt í tónlist-
arbransanum í tíu ár fóru menn að
ókyrrast. Ekki undarlegt þar sem
Kiddi hefur flutt inn og kynnt tónlist-
arspekúlöntum klakans mörg af
helstu nöfnum jaðartónlistargeirans
í gegnum árin. En búðin er enn opin.
Menn vöknuðu upp við vondan
draum og áttuðu sig á því að ekki er
hægt að taka þessari trúboðastarf-
semi Kidda sem sjálfsögðum hlut.
Nýr lífsandi færðist í Hljómalind og
það í tæka tíð til að bjarga henni á
dánarbeð.
Engir peningar í rokki og róli
Kiddi er þessa dagana kominn í
gamla formið og á næstu mánuðum
ætlar hann að standa fyrir röð tón-
leika er hann kýs að kalla: Upprisu-
hátíð Hljómalindar.
„Nú er ég hættur að fela mig,“ seg-
ir Kiddi yfir kaffibolla, innan um alla
geisladiskana sem búa í flestum
skúmaskotum á heimili hans. „Ég
ætla að setja sjálfan mig í fremstu
röð og halda mér þar. Nú verða tón-
leikarnir ekki í nafni lágmenningar-
borgarinnar heldur Hljómalindar.“
Það vekur alltaf grunsemdir og
umtal þegar einhver skiptir um skoð-
un sem hefur verið látin flakka op-
inberlega; hvernig stendur á því að
Kiddi hætti við að hætta? Var þetta
bara sölubrella eða er það í raun
þessi ódrepandi tónlistaráhugi Kidda
sem heldur búðardyrum Hljómalind-
ar áfram opnum?
„Ég tók þessa ákvörðun um að
hætta í þunglyndi og mikilli fýlu yfir
því að þurfa að takast á við það að
horfa á drauminn minn renna út í
sandinn. Um leið og það spurðist út
að ég ætlaði að hætta með Hljóma-
lind fór bara eitthvað í gang. Búðin
fylltist af fólki og stuðningsyfirlýs-
ingar bárust úr öllum áttum. Ég var í
símaviðtali við Lísu Páls á Rás 2 í
beinni og hún spyr mig djarflega:
„Hei, Kiddi, er ekki eitthvað sem þig
hefur alltaf dreymt um að gera en
aldrei haft tíma til?“ Ég sagði henni
sannleikann, að ég væri að fara hætta
að gera allt það sem mig hefur alltaf
langað til þess að gera. Mitt líf hefur
alltaf gengið út á það að spila tónlist
fyrir aðra. Ég hafði ekki áttað mig al-
mennilega á þessu. Ég fékk mikið
áfall við þessa uppgötvun. Síðan hélt
ég tónleika með 11th dream day á
Gauknum stuttu eftir að allt þetta
lokunarferli hófst. Á þeim tónleikum
varð ég fyrir gífurlegri uppljómun.
Það fór allt um mig sem getur farið
um mann á almennilegum rokktón-
leikum. Þá fór ég að velta þessu fyrir
mér. Mér fannst ég ekki geta hætt!
Hver ætti þá t.d. að halda svona tón-
leika? Það er enginn sem gerir þetta,
þetta snýst alltaf allt um peninga í
dag. Svona hlutir myndu því aldrei
eiga upp á pallborðið því það eru eng-
ir peningar í þessu. Ég hef verið með
peningamenn með mér, menn sem
hafa viljað græða mikið á rokki og
róli. Þeir hafa allir gefist upp.“ Kiddi
skellir hressilega upp úr.
Alltaf veisla þegar
gesti ber að garði
Kiddi segir áhuga erlendra jaðar-
hljómsveita að koma hingað vera
mjög mikinn og slíkan, að hann sé
löngu hættur að reyna fiska hingað
hljómsveitir þar sem þær komi sér
sjálfar í samband við
hann. Það er ókeypis fyr-
ir hljómsveitir að milli-
lenda á Íslandi á leið sinni
yfir Atlantshafið ef þær
fljúga með Flugleiðum og
hljómsveitir nýta sér
ólmar þennan möguleika
þar sem tónleikarnir á Ís-
landi eru yfirleitt svo vel
sóttir.
„Blonde Redhead eru
að koma hingað 9. maí og
þau eiga eftir að spila fyr-
ir framan 1.000-1.500
manns á þessum tveimur
tónleikum. Það er meira
en þau eru að fá á flestum
borgum í Evrópu. Það er
hátt hlutfall á Íslandi sem
hlustar á góða tónlist, les
góðar bækur og „fílar“ góðar bíó-
myndir. Við höfum frekar „dannað-
an“ smekk þessi þjóð,“ segir Kiddi og
hlær dátt.
Kiddi er löngu búinn að átta sig á
ástæðunni fyrir þessum óseðjandi
tónleikþorsta okkar Íslendinga.
„Við erum eyríki. Þótt það sé fullt í
gangi og mikið um að vera er alltaf
veisla þegar gesti ber að garði. Okk-
ur finnst svo gaman að sýna þeim
landið sem við eigum, allt rýmið sem
við höfum og öll veðrin sem á okkur
dynja. Við tökum vel á móti fólki, það
er bara í eðli okkar sem eyjar-
skeggja.“
Dagskrá
Upprisuhátíðarinnar
Á næstu vikum er því von á blóm-
legu tónlistarlífi í Reykjavík.
„Dagskráin hefst um leið og klukk-
an slær inn 1. maí eða strax á mið-
nætti 30. apríl. Þá hefst „Í þágu al-
þýðunnar“, hinn árlegi
verkalýðsdansleikur Hljómalindar á
Kaffi Reykjavík. Þar mun Lúdó
Sextett og Stefán leika og syngja fyr-
ir dansi ásamt dægurlagapönksveit-
inni Húfu og Jagúar. Þessi dagur er
hægt að breytast frá því að vera
„kommadagur“ í það að vera
„Hljómalindardagur“.“
Þar næst telur Kiddi upp þá tón-
leika sem eru á teikniborðinu. Hljóm-
sveitin Blonde Redhead kemur í
byrjun maí og Fuck í lok maí. Annan
í hvítasunnu, eða 4. júní, verða stór-
tónleikar þar sem m.a. Hljómar og
Sigur Rós koma fram. Einnig er von
á nýrri hljómsveit Scotts Kannbergs
gítarleikara Pavement, hin frábæra
hljómsveit Modest Mouse stoppar
vonandi hér á leið sinni til Hróars-
keldu í júnílok en auk þess eru líkur á
að Will Oldham snúi aftur til landsins
með haustinu. Nánari upplýsingar
verða birtar á splúnkunýjum vef búð-
arinnar www.hljomalind.is um leið og
eitthvað er að frétta.
„Svo held ég bara áfram að grall-
arast hér í Hljómalindinni,“ segir
Kiddi skælbrosandi að lokum.
Upprisa
Hljómalindar
Það er enn líf í Hljómalind. Birgir Örn Stein-
arsson hitti Kristin Sæmundsson og frædd-
ist um væntanlega tónleikaröð og komst að
því af hverju hann hætti við að hætta. Blonde Redhead leikur hér á landi 9. og 10. maí.
Kiddi er og verður í Hljómalind.
Lúdó Sextett og Stefán verða á Kaffi Reykjavík.
Kiddi í Hljómalind undirbýr tónleikaröð
Morgunblaðið/Þorkell
FÓLK Í FRÉTTUM
58 SUNNUDAGUR 29. APRÍL 2001 MORGUNBLAÐIÐ
ÞAÐ ÞARF kannski svolítið sérstak-
an smekk til að hrífast af bandarískri
gospel-tónlist frá upphafi aldarinnar
enda kannski þarf bara smá átak til
að komast inn í tónlistina. Gospel-
tónlist geldur þess reyndar að trúar-
tónlist seinni ára er oftar en ekki
sykrað blaður, svo uppskrúfað í auð-
mýkt og undirgefni að erfitt er fyrir
aðra að hlusta en heittrúaða. talsvert
er þó til af trúarlegri tónlist sem er
beinskeytt og blátt áfram, ekki síst ef
menn leita aftur til upphafs aldarinn-
ar og sönglistar litra Bandaríkja-
manna.
Kristileg trúartónlist á sér vitan-
lega jafnlanga sögu og kristin trú,
enda söngur snar þáttur í tilbeiðsl-
unni. Ekki verður hér farið að greina
stefnur og stíla í tvö þúsund ára sögu
trúartónlisrar, sem er þó afskaplega
skemmtilegt viðfangsefni, heldur
sjónum beint að bandarískri trúar-
tónlist blökkumanna í tilefni af út-
komu merkilegrar plötu blindingja
frá Alabama.
Trúartónlist náði ekki að festa
rætur meðal afkomenda svarta
þræla vestan hafs fyrr en komið var
fram á nítjándu öld. Trúin varð at-
hvarf í erfiðum heimi og í kirkjum
svartra mótaðist ákveðin sönghefð
sem síðan var kynnt um gervöll
bandaríkin með trúarsöngvakórum
sem fóru um Bandaríkin undir lok
aldarinnar og var beinlínis ætlað að
hvetja svertingja til að syngja trúar-
tónlist. Frægastur slíkra kóra var
Fisk Jubilee Singers sem stofnaður
var í Nashville 1870. Fjölmagir fleiri
kórar fylgdu í kjölfarið og heilluðu
meðal annars tékkneska tónskáldið
Dvorak sem sagði framtíð banda-
rískrar tónlistar felast í laglínum
blökkumanna og tilfinningaríkum
flutningi þeirra.
Nýr stíll
Í upphafi tuttugustu aldarinnar
varð Thomas A. Dorsey til að skapa
nýjan stíl sem menn kalla gospel til
aðgreiningar frá þeim gamla sem
kallast sprituials. Dorsey hafði meðal
annars starfað sem blússöngvari
undir nafninu Georgia Tom og þegar
hann sneri sér algerlega að trúartón-
list bræddi hann saman við gamla
stílinn blúsfrösum og stefjum og úr
varð gospel sem síðar gat af sér
rytmablús og rokk.
Dorsey varð fyrsti trúartónlistar-
maðurinn sem náði umtalsverðum
vinsældum utan kirkjunnar og hann
kunni að nýta sér vinsældirnar;
stofnaði höfundarréttarfyrirtæki,
gaf út trúarsöngva á bók, seldi inn á
messur og kom á framfæri fjölda
söngvara, þar á meðal Mahalia Jack-
son. Í fyrstu var mikil andstaða innan
kirkjunnar við þessari nýbreytni en
með tímanum sættust menn á hinn
nýja sið og ekki leið á löngu að það
var fastur siður að sungin var trúar-
tónlist starx að lokinni stólræðu.
Ýmsir sönghópar komu fram á ár-
unum fyrir stríð, þeirra helstur Gold-
en Gate-kvartettinn, sem naut hylli
um allan heim, en einnig var alsiða að
stofna sönghópa innan skóla og þá
ekki síst skóla fyrir blinda, enda var
það kjörin leið til að afla fjár til rekst-
urs þeirra. Frægastur slíkra söng-
hópa var The Five Blind Boys of
Mississippi sem stofnaður var um
1930 og er með fremstu sönghópum
Bandaríkjanna fyrr og síðar. Annar
sem stóð Mississippi-drengjunum
ekki langt að baki var og er The Five
Blind Boys of Alabamasem síðar
tóku sér nafnið The Blind Boys of
Alabama. Sá var stofnaður 1937 upp
úr Happyland Jubilee Singers í
Talladega-skólanum fyrir heyrnar-
lausa og blinda í Alabama og er enn
til, því skammt er síðan flokkurinn
sendi frá sér breiðskífuna Spirit of
the Century. Þótt meira en hálf öld
sé síðan The Blind Boys of Alabama
komu saman eru þeir enn starfandi í
sveitinni Clarence Fountain, George
Scott og Jimmy Carter sem voru
kjarni hennar alla tíð.
Aðstandendum þeirra Alabama-
manna er engin launung á því að þeir
settu plötuna saman meðal annars að
fordæmi Buena Vista-flokksins sem
náð hefur milljónasölu í Bandaríkj-
unum, enda þótti þeim sem þeir
gömlu Blind Boys-félagar ættu einn-
ig erindi til tónlistarvina. Þeir smöl-
uðu því saman framúrskarandi ton-
listarmönnum, John Hammond á
gítar, Charlie Musselwhite á munn-
hörpu og David Lindley á ýmis hljóð-
færi, Danny Thompson á bassa og
Michael Jerome á trommur. Lagaval
var einnig óvenjulegt, því á skífunni
eru lög eftir Tom Waits, Ben Harper
og þá Rollingabræður Mick Jagger
og Keith Richards, innan um hefð-
bundna trúartónlist.
Önnur lög á skífunni hafa verið á
dagskrá þeirra félaga frá því fyrir
seinna stríð, Nobody’s Fault But
Mine, Good Religion og Motherless
Child, en Waits á lögin Jesus Gonna
Be Here og Way Down in the Hole,
Harper Give A Man A Home og
Jagger/Richards Just Wanna See
His Face. Að sögn upptökstjóra skíf-
unnar, John Chelev, fór mikil vinna í
að ræða það hvort inntak laganna
væri nógu kristilegt áður þeir félagar
samþykktu að syngja þau.
Það kemur kannski ekki á óvart að
erfiðlega gekk að finna fyrirtæki sem
vildi gefa plötuna út og það var ekki
fyrr en Peter Gabriel heyrði af verk-
efninu að útgáfa fannst. Gabriel seg-
ist ekki hafa þurft að hugsa sig um
þegar hann heyrði skífuna og skilj-
anlegt þegar menn hlusta því
skemmst er frá því að segja að platan
er fyrirtak. Rétt er að benda þeim
sem kunnu að meta til að mynda
Johnny Cash-skífuna síðustu, eða
Merle Haggard, eða bara americana-
tónlist yfirleitt, að kynna sér það sem
þeir blindingjar frá Alabama hafa
fram að færa.
Beinskeytt og
blátt áfram
Aukinn áhugi fyrir tónlist fyrri tíma sést vel á æs-
ingnum í kringum Buena Vista Social Club-flokk-
inn sem heldur tónleika hér á morgun og hinn.
Árni Matthíasson segir frá trúartónlist litra
Bandaríkjamanna og nýrri plötu hljómsveitar
sem starfað hefur saman í rúm sextíu ár.