Morgunblaðið - 20.05.2001, Blaðsíða 8

FRÉTTIR
8 SUNNUDAGUR 20. MAÍ 2001 MORGUNBLAÐIÐ
GÖNGUBRÚ yfir Krossá við skála Ferðafélags Íslands
í Langadal í Þórsmörk var sett upp um síðustu helgi, en
brúin var einnig uppi um tíma síðastliðið sumar.
Brúin gerir það að verkum að þeir sem vilja komast í
Þórsmörk, en hrýs hugur við þeim farartálma sem
Krossá er, geta lagt bílunum við ána og notað göngu-
brúna og annaðhvort borið hafurtask sitt yfir eða feng-
ið það ferjað yfir.
Morgunblaðið/Vilhelm Gunnarsson
Göngubrú yfir Krossá
Rannsóknir á öðru og erlendu tungumáli
Samnorræn
ráðstefna
NÆSTKOMANDImiðvikudag kl. 18hefst í Hátíðarsal
Háskóla Íslands ráðstefna
um rannsóknir í norræn-
um málum sem öðru og er-
lendu máli. Þetta er sam-
norræn ráðstefna sem
stendur í þrjá daga og er
hún haldin undir merkjum
Evrópska tungumálaárs-
ins. Auður Hauksdóttir
lektor er ein af fjórum í
undirbúningsnefnd ráð-
stefnunnar, en hvernig
tengist Ísland þessu mál-
efni?
„Í raun er um þrjú
fræðasvið að ræða. Í
fyrsta lagi er löng hefð
fyrir að kenna dönsku sem
erlent mál í íslenskum
skólum, í öðru lagi þá hef-
ur fastbúandi útlendingum fjölg-
að á Íslandi eins og annars staðar
á Norðurlöndum og þessir nýju
þegnar leggja stund á íslensku
sem annað mál. Í þriðja lagi er
mikill áhugi meðal erlendra stúd-
enta á að læra íslensku við Há-
skóla Íslands og við erlenda há-
skóla. Þessir nemendur leggja
stund á íslensku sem erlent mál.
Því er hér um að ræða þrjú rann-
sóknarsvið sem snerta norræn
mál á Íslandi sem brýnt er að
sinna. Þetta er því kærkomið
tækifæri fyrir okkur sem vinnum
að rannsóknum á þessum sviðum
að koma rannsóknum okkar á
framfæri og ræða þær í ljósi þess
sem verið er að gera annars stað-
ar.“
– Er þetta fyrsta ráðstefnan
sinnar tegundar?
„Nei, það er löng hefð fyrir því
að norrænir fræðimenn á þessu
sviði hafi með sér samstarf. Ráð-
stefna af þessum toga hefur verið
haldin fjórum sinnum áður til
skiptis á Norðurlöndunum en
þetta er í fyrsta skipti sem hún er
haldin hér á landi. Í heimspeki-
deild HÍ er mikill áhugi á að stór-
efla rannsóknir í erlendum tungu-
málum. Einstaklingar og þjóð-
félagið í heild þurfa á stöðugt
meiri tungumálakunnáttu að
halda og því er brýnt að efla rann-
sóknir á þessu sviði.“
– Hvað mun fara fram á ráð-
stefnunni?
„Þangað fáum við tvo heims-
þekkta fyrirlesara á sviði tungu-
málarannsókna. Það eru þeir
Richard Schmidt frá háskólanum
á Hawaii, sem fjalla mun um
rannsóknir á máltöku, og Paul
Meara frá Suður-Wales, hann
mun fjalla um rannsóknir á orða-
forða og orðaforðatileinkun. Þess
utan halda fyrirlestra á ráðstefn-
unni margir af fremstu fræði-
mönnum Norðurlanda á þessu
sviði. Frú Vigdís Finnbogadóttir,
velgjörðasendiherra tungumála í
heiminum, mun ávarpa ráðstefn-
una í upphafi.“
– Er mikil þörf á að efla rann-
sóknir á þessu sviði?
„Það er mjög brýnt af því að
hagsmunir svo margra snúast um
að læra tungumál hratt
og vel, því er mikilvægt
að vandaðar rannsókn-
ir séu gerðar þannig að
við vitum sem mest um
það ferli sem máltaka í
öðru og erlendu máli
er. Því meira sem við
vitum um tungumálin
og t.d. hvað getur reynst útlend-
ingum af ákveðnu þjóðerni erfitt
þegar þeir eru að læra íslensku,
því líklegara er að við getum
skipulagt kennsluna á árangurs-
ríkan hátt. Við Íslendingar erum
ekki einir í þessari stöðu, svipaðar
rannsóknir eru á döfinni víða í
heiminum enda leggja t.d. Evr-
ópuþjóðir æ meiri áherslu á mik-
ilvægi tungumála í þjóðfélaginu á
öllum sviðum þjóðlífsins.“
– Er mikið mál að halda svona
ráðstefnu?
„Já óneitanlega hefur verið
mikil undirbúningsvinna. Um 120
norrænir fræðimenn munu sækja
ráðstefnuna og u.þ.b. 20 Íslend-
ingar. En þetta er fyrst og fremst
ánægjuleg vinna vegna þess
ávinnings sem af henni hlýst, okk-
ur er mikið kappsmál að komast í
sem best tengsl við alþjóðlegt
fræðasamfélag. Þess má geta að
ráðstefnan nýtur styrks frá Nor-
ræna menningarsjóðnum, Clöru
Lachmann-sjóðnum, mennta-
málaráðuneytinu og Háskóla Ís-
lands.“
– Höfum við Íslendingar tekið
þátt í samnorrænum rannsóknum
á þessu sviði?
„Nei, ekki mér vitanlega. Slíkar
rannsóknir þekkjast t.d. á milli
Dana og Svía en ekki hafa verið
unnin nein stærri rannsóknar-
verkefni þar sem Íslendingar
hafa átt aðild. Hins vegar hafa
rannsóknir verið unnar hér á
landi sem kynntar verða á ráð-
stefnunni sem beinast að dönsku-
kennslu, íslensku sem öðru máli
og svo munu kennarar sem kenna
erlendum stúdentum íslensku
skýra frá rannsóknum sínum.
Áhugi á eflingu tungumálarann-
sókna er mikill og því ávinningur í
að fá að kynnast margbreytileg-
um rannsóknum virt-
ustu fræðimanna
Norðurlanda á sviðum
eins og hvaða erfiðleik-
um útlendingar eiga í
þegar þeir taka að til-
einka sér t.d. norsku
eða dönsku sem annað
mál, hvernig ýmsar
menningarlegar forsendur geta
verið ólíkar og haft áhrif á mál-
tökuna og að hve miklu leyti mál-
tökuferlið er eins fyrir fólk sem
kemur frá ólíkum málsvæðum og
hvað getur verið sérstakt ef mál-
kerfi móðurmáls og annars máls
eru mjög ólík.“
Auður Hauksdóttir

Auður Hauksdóttir fæddist 12.
apríl 1950 í Reykjavík. Hún lauk
stúdentsprófi frá Kennaraskól-
anum 1972 og BA-prófi í dönsku
og heimspeki frá Háskóla Íslands
1977. Cand. mag.-próf í dönsku
tók hún frá Kaupmannahafnar-
háskóla 1987 og varði doktors-
ritgerð frá sama skóla 1998. Hún
starfaði við dönskukennslu við
Flensborgarskóla og við Kenn-
araháskóla Íslands en varð lekt-
or við HÍ í dönsku í byrjun árs
1998. Auður er gift Ingvari J.
Rögnvaldssyni vararíkisskatt-
stjóra og eiga þau tvö börn.
Akkur í sem
bestum
tengslum við
alþjóðlegt
fræðasam-
félag
Þær kunna enga mannasiði, dr. Dýri, þær gefa bara skít í okkur.