Morgunblaðið - 07.02.2002, Side 12

Morgunblaðið - 07.02.2002, Side 12
FRÉTTIR 12 FIMMTUDAGUR 7. FEBRÚAR 2002 MORGUNBLAÐIÐ GARÐYRKJUBÆNDUR sem Morgunblaðið ræddi við í gær úr ólíkum greinum lýstu yfir óánægju sinni með margar tillögur græn- metisnefndarinnar. Höfðu þeir t.d. uppi efasemdir um að sú lækkun á grænmeti, sem nefndin telur að geti átt sér stað, muni skila sér til neytenda. Eins og kynnt var í blaðinu í gær lagði nefndin til afnám tolla á ag- úrkum, tómötum og paprikum og á móti kæmu beingreiðslur til fram- leiðenda þessara tegunda. Þá á að afnema verðtolla á útiræktað græn- meti, sveppi og kartöflur en við- halda magntollum til að vernda inn- lenda framleiðslu. Einnig var lagður til margs konar annar stuðn- ingur. Talsmenn þeirra framleiðenda, sem ekki fá beingreiðslur, t.d. kart- öflu- og kálbændur, telja að sam- keppnisstaðan skekkist og að krafa verði uppi á þeim að lækka verð til samræmis við þessar tegundir, þ.e. agúrkur, tómata og papriku, án þess að forsendur séu til þess. Þá telur garðyrkjubóndi með útirækt- að grænmeti að starfsfólki muni fækka í þeirri grein og undrast hann að talsmenn verkalýðshreyf- ingarinnar í grænmetisnefndinni hafi lagt blessun sína yfir tillögurn- ar. Bændurnir sem rætt var við segjast tala fyrir munn margra í greininni. Erum í innbyrðis samkeppni Hrafnkell Karlsson á Hrauni í Ölfusi, formaður Félags gulrófna- bænda, segist gera sér grein fyrir því að hlutverk grænmetisnefndar- innar hafi ekki verið auðvelt. Dag- skipunin hafi verið að koma með að- gerðir til lækkunar á grænmeti. Ekki hafi mátt búast við niður- greiðslu á öllum tegundum græn- metis. Hann hefur áhyggjur af greininni almennt vegna tillagn- anna en staða gulrófnabænda sé þó yfirleitt góð. „Nefndin velur þrjár greinar sem gerir okkur erfitt fyrir sem ut- an við stuðninginn stöndum. Við teljum hættu á þrýstingi að við lækkum líka verð þótt engin efni séu til þess. Nefndin er með aðrar mótvægisaðgerðir, eins og lækkun á raforkuverði til sömu bænda en hinir fá lítið af stuðningnum. Við sem stundum til dæmis gulrófna- eða kartöflurækt kaupum mikið af rafmagni til kælingar á okkar af- urðum. Eðlilegt hefði verið að fá einnig stuðning í orkukaupum, það hefði gert okkur bærilegra að berj- ast í harðari samkeppni, sem ég held að þessar tillögur hljóti að leiða til. Við erum í innbyrðis sam- keppni. Þegar verð lækkar mikið á einni grænmetistegund þá er hún keypt frekar en önnur. Tillögurnar skekkja samkeppnisstöðuna veru- lega að mínu mati,“ segir Hrafnkell sem óttast að bændum í garðyrkju muni fækka verulega á næstu ár- um. Beingreiðslur til smásalanna Eiríkur Hreiðarsson, garðyrkju- bóndi á Grísará í Eyjafjarðarsveit, er einkum með útiræktað græn- meti. Hann telur að tillögurnar muni hafa neikvæð áhrif í för með sér á útiræktendur sem keppi við innflutning. Hætta sé á að þessi ræktun leggist af hér á landi. „Hagfræðin kennir manni að vara sé alltaf seld á eins háu verði og markaðurinn þolir. Ég á ekki von á að tillögurnar hafi nein áhrif til verðlækkunar fyrir neytendur þegar til lengdar lætur. Frekar tel ég að um áróðursbragð sé að ræða og blekkingu. Hlutur framleiðenda hefur ekki ráðið verðinu til neyt- enda. Í raun er það smásöluversl- unin sem er að taka meirihluta verðsins til sín. Enda er það gert að kröfu verslunarinnar að fella toll- ana niður,“ segir Eiríkur og tekur dæmi um að útiræktendur fái um þriðjung af endanlegu vöruverði. „Þegar upp er staðið hefði verið betra að verja þessum fjármunum í beingreiðslur til stóru smásalanna. Þá kæmi stuðningurinn raunveru- lega að gagni þar sem hagræð- inguna og sparsemina vantar. Það er ákaflega hæpið að þrengja meira að þeim sem hafa verið að basla við þessa framleiðslu undanfarin ár,“ segir Eiríkur. Hann bendir á að afnám tolla á því innflutta grænmeti sem er í samkeppni við innlent, og fleiri að- gerðir, muni fækka störfum í garð- yrkju. Því sé undarlegt að verka- lýðshreyfingin leggi tillögunum lið. „Hríslaðist um mig ónotatilfinning“ Sigurbjartur Pálsson, kartöflu- bóndi á Skarði í Þykkvabæ, segir í samtali við Morgunblaðið að það hafi hríslast um sig ónotatilfinning þegar hann hafi heyrt af tillögum grænmetisnefndarinnar. Bændur hafi hrokkið við að heyra áform um beingreiðslur til ákveðinna fram- leiðenda. Sigurbjarti hugnast ekki það viðhorf að garðyrkjubændur verði jafnvel kallaðir ríkisstyrktir ölmusumenn. „Þrjár tegundir grænmetis verða niðurgreiddar og talað er um 15% verðlækkun yfir heildina. Ég óttast mest áhrif þessa. Neytendur munu telja að þessi lækkun eigi að ganga yfir allan markaðinn en ég get ekki séð hvernig kartöflubændur eiga að taka á sig 15% lækkun. Við fáum ekkert á móti,“ segir Sigurbjartur. Hann nefnir þó eitt jákvætt við tillögurnar, þ.e. eftirlit með verð- myndun á grænmeti og ávöxtum. Ekki sé ástæða til þess fyrir fram- leiðendur að óttast þann saman- burð. Jákvætt að auka kröfur um hagræðingu Þórhallur Bjarnason, agúrku- bóndi á Laugalandi í Borgarfirði, segist vera andvígur tillögunum, einkum beingreiðslunum, en ekki sé annað hægt en að taka þeim sem orðnum hlut. Sumt sé þó jákvætt, einkum kröfur um hagræðingu í greininni þannig að standast megi betur samkeppni frá útlöndum. „Annars heyri ég ekki betur en að órói sé í mönnum. Hálfgerð styrjöld hefur ríkt í kringum okkur. Við vinnum bara í okkar garðyrkju- stöðvum og höfum haft lítið um málin að segja. Menn hafa verið uggandi um sinn hag. Tillögurnar fela í sér miklar breytingar og menn vita lítið hvernig þær munu reynast,“ segir Þórhallur, sem hef- ur efasemdir um að þær lækkanir skili sér til neytenda sem talað hef- ur verið um. Margt geti komið þar til, s.s. hætta á hækkuðu heims- markaðsverði og aukinni álagningu í matvöruverslunum. Óánægja meðal margra garðyrkjubænda með tillögur grænmetisnefndarinnar Efast um að lækkun skili sér til neytenda Ótti uppi um að útiræktun græn- metis leggist af hér á landi Morgunblaðið/Þorkell Framleiðendur íslensks grænmetis eru margir hverjir uggandi yfir tillögum grænmetisnefndar. GUÐMUNDUR Hallvarðsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, segist hafa ákveðið að styðja frum- varp til laga um lögleiðingu ólymp- ískra hnefaleika eftir að hafa skoð- að málið vandlega í nokkurn tíma. Frumvarpinu var í vikunni vísað til þriðju og síðustu umræðu m.a. með þeim breytingum að það heit- ir nú frumvarp til laga um áhuga- mannahnefaleika. Guðmundur hef- ur hingað til verið einn helsti andstæðingur frumvarpsins. Það var til umfjöllunar á síðasta lög- gjafarþingi en hlaut ekki af- greiðslu. Fyrir tveimur árum var það á hinn bóginn fellt mjög naum- lega í atkvæðagreiðslu. Líkur eru því á að það fáist samþykkt á þessu þingi. Guðmundur segist vera búinn að skoða málið í nokkuð langan tíma og að hann hafi m.a. rætt við áhugamenn um ólympíska hnefa- leika. „Eftir að hafa heyrt þann áhuga sem virðist ríkja á málinu almennt taldi ég ekki eðlilegt að standa gegn því,“ segir Guðmund- ur. Vísar hann einnig til þess að forystumenn Íþrótta- og Ólympíu- sambands Íslands væru fylgjandi því að ólympískir hnefaleikar yrðu lögleiddir. Guðmundur Hallvarðsson Styður lög- leiðingu ólympískra hnefaleika SAMFYLKINGIN hefur ákveðið að hefja formlega kynningu á Evrópu- úttekt Samfylkingarinnar þar sem fara mun fram víðtæk kynning og umræða um kosti þess og galla að Ís- land sæki um aðild að Evrópusam- bandinu. Kynningin mun fara fram með opnum fundum víða um land og á félagsfundum. Í haust mun síðan fara fram allsherjaratkvæðagreiðsla innan Samfylkingarinnar um afstöðu félagsmanna til aðildarumsóknar að Evrópusambandinu. Össur Skarphéðinsson, formaður Samfylkingarinnar, sagði á blaða- mannafundi sem boðað var til af þessu tilefni, að eins og komið hefði fram á allra síðustu dögum væri ákaflega ólíklegt að það tækist að fá Evrópusambandið til þess að upp- færa EES-samninginn eins og stjórnvöld hefðu óskað eftir. Bíða þyrfti lengi eftir því og hann teldi, sem einn af þeim sem sæti ættu í EFTA/EES nefndinni af hálfu ís- lenska þingsins, að það væri nánast borin von að það kæmi eitthvað út úr því. „Þannig standa menn innan skamms frammi fyrir því að þurfa að taka afstöðu til þess hvort íslenska þjóðin eigi að sækja um aðild að Evr- ópusambandinu,“ sagði Össur. Fyrsti flokkurinn sem setur þessa ákvörðun í formlegt ferli Hann sagði að Samfylkingin væri í reynd fyrsti stjórnmálaflokkurinn sem hefði sett þessa ákvörðun í formlegt ákvörðunarferli. Það væri gert í framhaldi af stofnfundi Sam- fylkingarinnar þar sem hefði verið ákveðið að fara í úttekt meðal annars á hugsanlegum samningsmarkmið- um Íslands. Þau væru kynnt í bók- inni Ísland í Evrópu. Síðan hefði á landsfundinum síðastliðið haust ver- ið ákveðið að fara í mikla kynningu og umræðu í flokknum um kosti og galla aðildar og jafnframt þegar henni væri lokið að ráðast í flokks- kosningu. Þetta væri ný aðferð til að leiða til lykta mikilvæg mál og yrði örugglega ekki í síðasta skipti sem Samfylkingin myndi fara þá leið. Úrslit liggja fyrir 26. október Vegna atkvæðagreiðslunnar hefur verið ákveðið að kjörgögn verði send út í byrjun októbermánaðar í haust. Síðasti skiladagur eða viðurkenndur póststimpill verður miðvikudagurinn 23. október og úrslit eiga að liggja fyrir laugardaginn 26. október. Verkefnisstjórn vegna Evrópu- kynningarinnar og atkvæðagreiðsl- unnar hefur verið sett á laggirnar og eiga sæti í henni Svanfríður Jónas- dóttir sem er formaður, Haukur Már Haraldsson, Sif Sigmarsdóttir, Þor- björn Guðmundsson og Ingvar Sverrisson. Kynningin fer fram með þeim hætti að efnt verður til opinna kynn- ingarfunda á vegum flokksins á Akranesi, Ísafirði, Sauðárkróki, Ak- ureyri, Húsavík, Fjarðabyggð, Höfn, Selfossi og Reykjanesbæ, en loka- fundur verður haldinn í Reykjavík. Fyrsti fundurinn verður haldinn á Akureyri næstkomandi laugardag 9. febrúar, en á fundunum verða frum- mælendur úr hópi skýrsluhöfunda Íslands í Evrópu og lögð áhersla á að kalla fram og upplýsa sem flest álita- efni með atbeina sérstakra fyrir- spyrjenda, auk þess sem fundargest- ir koma með fyrirspurnir og setja fram sitt álit. Þá geta Samfylkingarfélög um allt land einnig kallað eftir kynningu á félagsfundum og verða slíkir fundir skipulagðir í samráði við verkefnis- stjórn en félögin sjá um þá að öðru leyti. Jafnframt er gert ráð fyrir slík- um fundum í tengslum við opnu fundina. Svanfríður Jónasdóttir, formaður verkefnisstjórnar, sagði að með þessum opnu fundum vildu þau koma Evrópuumræðunni frekar á framfæri og gefa fleirum en fólki í Samfylkingunni kost á því að koma og fræðast og spyrjast fyrir. Þau hefðu orðið vör við þörf í þeim efnum á þeim kynningarfundum sem þau hefðu þegar haldið að á þá fundi kæmi fólk úr öðrum flokkum sem þyrsti í umræðu og þekkingu hvað þetta snerti. Samfylkingin ýtir úr vör formlegri kynningu á Evrópuúttekt flokksins Kosið um aðildarum- sókn að ESB í haust ♦ ♦ ♦ FJÓRTÁN tilboð hafa borist í jarðvinnu vegna göngubrúar yfir Miklubraut í Reykjavík sem Vega- gerðin hefur boðið út. Lægsta til- boðið er frá fyrirtækinu Afreki ehf. í Reykjavík 30,5 milljónir króna en það hæsta frá Böðvari Sigurðssyni í Garðabæ, 70,2 millj- ónir króna. Áætlun Vegagerðarinnar hljóðar upp á 35,1 milljón króna. Fyrir ut- an hæsta og lægsta tilboðið voru sjö á bilinu 30 til 40 milljónir og sex á bilinu 40 til 47 milljónir króna. Allir bjóðendur eru með aðsetur á höfuðborgarsvæðinu. Göngubrú yfir Miklubraut Fjórtán bjóða í jarðvinnu

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.