Tíminn Sunnudagsblað - 11.02.1974, Blaðsíða 5

Tíminn Sunnudagsblað - 11.02.1974, Blaðsíða 5
Björgvin Hólm: Eru Edduniar 4000 ára? Árið 1902 var flokkur ítalskra fornleifafræðinga við rannsóknir og uppgröft á Phaistoshöllinni á eyjunni Krit i Miðjarðarhafinu. Stjórnandi flokksins hét F. Halbherr, og þann 3. juliopnaði einn af samstarfsmönnum hans, L. Pernier, ferkantað geymslu- herbergi i útbyggingu sjálfrar hallar- innar. bar fann hann dularfulla skifu geroa úr finum leir. Margir sérfræð- ingar álita, að leirinn i skifunni sé kki upprunninn frá Krit. En skifan, sem var alsett vel gerðum táknurn, bæði að framan og aftan, vakti mikla athygli, þegar hún fannst. Og enn þann dag i dag má segja, að hann sé einn af merkustu forleifafundum visindanna. Krit var á sinum tima áhrífamesta menningarmiðstöð Evrópu. Fornleifa- rannsóknir benda til þess, að áhrifa Kritarbúa hafi gætt um alla Evrópu og þeir hafi stundað verzlun um alla álf- una. Menningin á Krit er undanfari menningarinnar i Grikklandi, er siðar átti eftir að móta alla Evrópu. Menningin á Krít var I hámarki á öðru árþúsundinu fyrir Krists burð, en álit- ið er, að hún hafi liðið undir lok um 1200 fyrir Krist. Paistos skifan getur þvi ekki verið yngri en það. Það sem vakti strax mikla athygli á skifunni. þegar hún fannst, var sú að- ferð, sem notuð var til þess að þrykkja táknin á skifuna. Þau voru greinilega gerð með sérstökum. tilbúnum tákn- stöfum. sem þryst var ofan i leirinn, hverjum fyrir sig, Aðferðin var með öðrum orðum ekki ósvipuð nútima prentaðferðum, þar sem leturstöfum er raðað saman og þrýst á pappir. Fjöldi táknanna. sem notuð eru á skif- unni, er 45, og eru þau sýnd á sérmynd, sem fylgir með þessari grein. Eins og sést á meðfylgjandi myndum er textanum raðað á skifuna i spiralformi. Byrjað er i miðju skif- unnar. en siðan vindur textinn sig áfram i átt að útjaðri hennar. Mikið hefur verið reynt að þýða text- ann, og sérfræðirigar tilheyrandi hin- um ýmsu tungumálaflokkum. hafa spreytt sig við diskinn. Samt er það svo, að enn þann dag i dag biður skifan eftir þvi að opinbera leyndardóm sinn. þvi engum hei'ur enn tekizt að þýða hana. Sunnudagsblað Tímans Eins og ótalmargir á undan mér, hef ég þreytt hugskák við skifuna, og komizt að ákveðnum niðurstöðum. Það er tilgangur minn með þessari grein, að skýra frá þeim. Fyrir það fyrsta, vil ég benda á, að það er mikill skyldleiki milli Völuspár islenzku Eddanna og Paistos disksins. Og þyð- ing min á disknum er að miklu leyti byggð á Völuspánni. Á þan hátt stend ég auðvitað töluvert betur að vigi held- ur en aðrir, þvi ég virðist vera sá fyrsti, sem tek eftir þessum skyld- leika. Þó er rétt að benda á það strax að viðhorf min og sjonarmið til Edd- anna eru töluvert öðruvisi, heldur en það sem almennt er viðurkennt. En frá þeim sjónarmiðum mun ég greina Phaistossteinninn, báðar hliðar. 77

x

Tíminn Sunnudagsblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.