Heimilistíminn - 20.10.1977, Qupperneq 27

aö vinna upp á móti þvi, aö færri viö-
skiptavinir koma nú i heiminn, hefur
fyrirtækiö reynt aö auka notkun lit-
anna i skólum, og einnig að fá full-
oröna til þess að kaupa litina. Fyrir-
tækiö Binney & Smith, sem er einn
stærsti framleiöandi vaxlitanna, hefur
tekið upp á þvi aö bjóöa kennurum til
sin til þess aö kynna þeim notkun vax-
litanna. 1 hverri viku koma hundruö
kennara til verksmiðjanna til þess eins
aö prófa vaxliti.
Þessi nýja auglýsingastarfsemi
virðisthafa borðiö tilætlaöan árangur.
A sföasta ári seldi fyrirtækið 98.5
milljónir iitakassa.
Merki um fyrstu vaxlitina má sjá i
steinaldarhellum, þar sem steinaldar-
menn lituöu meö þeim á hellisveggina.
Einhverjir fyrstu vaxlitirnir komu frá
Binney & Smith um slöustu aldamót.
Voru þeir framleiddir meö þvi aö bæta
litarefnum út i fljótandi vax, sem siö-
an var látið storkna i mótum.
Ariö 1885 voru Edwin Binney og
frændi hans C. Harold Smith farnir aö
blanda lampasvertu saman við vax i
verksmiöju i New York. Litir þessir
voru seldir alls konar verzlunarfyrir-
tækjum sem notuöu þá til þess aö verð-
merkja vöru sina. Þegar frændurnir
fóru aö bæta ýmiss konar litarefnum
út i vaxið vaknaöi áhugi frú Binney,
sem hafði eitt sinn verið kennari.
Hún hvatti frændurna til þess að
fara að selja börnum litina. Voru þeir
kallaöir Crayons en það orð er komiö
af franska oröinu „craie” sem þýöir
krit. Vörunafiö Crayolas var valiö fyr-
ir liti Binney og Smiths og undir þvi
nafnikomuþeir fyrstá markaöinnár-
ið 1903 og kostuöu þá aðeins 5 cent
kassinn.
Si'valir, flatir, smáir og stórir,
crayons eöa vaxlitir eru nú framleidd-
ir hjá sjö fyrirtækjum i Bandarikjun-
um, og þau framleiöa alls 72 liti, eöa
litbrigöi, m.a. silungsbleikan, silfurlit,
kopar , gull og mahóni, og átta flú-
rosentliti. Litirnireru fluttirút um all-
anheim ilitakössum.sem á er prentaö
á aö minnsta kosti fimm tungumálum.
Hvergi eru þó vaxlitirnir sagðir eins
vinsælir og i Bandarikjunum sjálfum.
Þrátt fyrir þaö, aö litakassinn kosti
ekki lengur fimm sent, þá hefur verð
þeirra ekki hækkað eins mikið og bú-
ast mætti viö i allri dýrtiö liöinna ára.
Alltfram til 1957 kostaði átta lita kassi
10 cent, eöa um 20 krónur, en á siöasta
ári haföi þó verðið hækkaö upp i 29
cent eða um 60 krónur.
Haraldur Gíslason:
Hefnd 1937
Hugsaðu til þess ef húm á þá ber
hjúskapardagana þina.
Mótlætið væri mátulegt þér,
mætti það við þér skina.
Þau voru ekki leiðinleg loforðin þin,
þú laugst að þú bærir i brjósti til min
þá ást, sem aldrei mun dvina.
Ég trúði þér þá og treysti þér vel,
taldi þig perluna mina.
Alltaf þitt góða og þýðlega þel
þótti ég við mér skina.
Þegar við kvöddumst i siðasta sinn
sórst þú mér eiða með tárum á kinn,
mér fannst að ég sæi þar sálina þina.
Þú manst það var napurt og næðingslegt þá,
af norðri mig minnir það helzt.
Þar stóðum við þögul og þrútin á brá,
og þú i hönd mina hélzt.
Hugurinn óðfluga áfram mig bar,
að indælu vori — við finnumst vist þar
sem ótal eiða þú ástar mér hézt
Vorið það kom með sin gróandi blóm,
glóðheita sólhýra blæinn.
Fuglarnir sungu með seiðandi róm
um sólina og nóttlausa daginn,
en vonbrigðin urðu mér eldheit og sár,
i augunum blikuðu saknaðartár,
þá missti ég af þér i bæinn.
Nú er sem betur fer margt orðið breytt,
málið er farið að skýrast.
Af guðs lukku urðum við aldrei eitt,
enda reyndist það siðast.
í koforti þinu beið min blað,
pósturinn aldrei komst i það —
Þú ætlaðir á mér að niðast.
fb
27