Morgunblaðið - 15.11.2004, Page 22

22 MÁNUDAGUR 15. NÓVEMBER 2004 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
BISKUP ætlar í mál við íslensku
þjóðina. Í hans munni heitir það
reyndar að fara í mál við „ríkið“.
Við skuldum honum, að sögn, um-
talsverðar fjárhæðir, sem nú skulu
sóttar með dómsvaldi.
Ætli biskup og kirkj-
an hans, þessi biðj-
andi, boðandi, telji sig
ekki hluta þjóð-
arinnar? Nú er hann
búinn að biðja Björn
aðstoðarbiskup
Bjarnason um offjár,
en bíður nú ekki leng-
ur boðanna að heimta
það, sem þjóðin á,
með valdi. Á þennan
hátt ætlar biskup að
tryggja tilverugrund-
völl kirkju sinnar um
ókomna tíð. Er það
sama kirkjan og tveir þriðju hlutar
þjóðarinnar vilja lögskilnað frá?
Ekki bara að borði og sæng eins og
biskup komst svo hnyttilega að orði
eitt sinn. Er það sama kirkjan og
bregður ætíð um sig helgiljóma og
heilagleika, svo enginn dirfist að
benda á þverstæðurnar í boðskap
og breytni? Er það sama kirkjan er
virðir meira háreist musteri og
landareignir, helgileikrit og prjál,
en lætur sig engu varða raunveru-
leikann sem hún lifir í? Biskupi
rennur sennilega til rifja að Þing-
vellir eru nú utan seilingar – en
eina leiðin til að bjarga þeim undan
hrammi kirkjunar var að fá liðsinni
Sameinuðu þjóðanna. Biskup ætlar
ekki að láta þann leik endurtaka sig
og hefur í atganginum skilið marg-
boðað kristilegt siðferði eftir á blót-
steini ágirndarinnar. Nú skal látið
sverfa til stáls.
Rangnefnd þjóðkirkjan er auðvit-
að ekkert annað en stofnun, sem af-
rekar það helst að vera á móti um-
bótum og mannréttindum hvar sem
hún grefur um sig. Öðruvísi lifir
hún ekki af. Konur eiga t.d. að vera
ektamönnum sínum undirlátar,
hrækt er í andlit samkynhneigðra
og púki spillingarinnar fitnar ört
sitjandi á feysknum
fjósbitum betri vit-
undar. Til allrar ham-
ingju virðist þetta al-
mennt vera að renna
upp fyrir fólki og ný-
legar hótanir biskups
ættu að opna augu
fleiri. Biskup mærir
löngum nauðsyn kristi-
legs uppeldis þjóð-
arinnar; kirkjan hafi
gegnt stóru og farsælu
hlutverki í sögu hennar
allt frá tímum þjóð-
veldisaldar og verði
þessu þjóðþrifaverki
ekki fram haldið sé stefnt í voða
hagsæld og heilbrigði voru. Látum
vera, en biskup getur ekki þakkað
kirkju sinni allt gott á Íslandi og
látið sem allt slæmt sé einhverju
öðru um að kenna. Þúsund ára
kristni hefur því einnig fært okkur
spillingu, Kárahnjúkavirkjun og
kennaraverkfall, ásamt annarri
þraut og vesöld gegnum tíðina.
Þetta eru líka kristilegu kærleiks-
blómin sem spretta í garði biskups.
Það er orðið ljóst að á þúsund ár-
um sem ríkisstofnun hefur kirkj-
unni lítt miðað áleiðis og ekki von á
afrekum í framtíðinni. Kirkjan
breytist ekki og breytir engu héðan
af. Þær breytingar sem orðið hafa í
framfaraátt innan kirkjunar hafa
aldrei átt uppruna sinn innan kirkj-
unnar, heldur komið utanfrá og
kirkjan þá lengi vel streist á móti.
Af hverju vill kirkjan ekki lúta vilja
þjóðarinnar, sem legið hefur ljós
fyrir undanfarin tíu ár? Er það ekki
nokkuð augljóst að biskup hefur af-
gerandi meirihluta þjóðarinnar á
bak við sig til að taka einarða af-
stöðu með aðskilnaði og á móti for-
réttindum kirkju sinnar. Ef biskup
skirrist við ber Alþingi og lýðræð-
islega kjörnum fulltrúum þjóð-
arinnar, sem biskup er ekki, að
virða vilja umbjóðenda sinna.
Ef biskup vill ekki sætta sig við
vilja þjóðarinnar, eins og liggur fyr-
ir, þá er það ekkert annað en sið-
laust af honum að vilja ganga í ber-
högg við þann vilja. Með því móti
þakkar biskup umburðarlyndi þjóð-
arinnar við kirkju hans í þúsund ár,
enda dylst engum að það er ekki
hagur þjóðarinnar, sem biskup hef-
ur í huga. Hvað stendur um græðg-
ina í einu Bókinni, sem biskup hef-
ur lesið til enda, að því er virðist,
og sækir í allan sinn fróðleik? Bisk-
up á ekki erindi við þjóðina með
boðskap sinn heldur þjóðin við
biskup. Með þann boðskap að nú sé
nóg komið af undirferli, hræsni og
skinhelgi. Nóg er boðað, biskup.
Biskup ætlar
í mál við þig
Guðmundur Guðmundsson
fjallar um niðurstöðu presta-
stefnu og væntanleg málaferli
ríkis og kirkju
’Rangnefnd þjóð-kirkjan er auðvitað
ekkert annað en
stofnun, sem afrekar
það helst að vera á
móti umbótum og
mannréttindum hvar
sem hún grefur um
sig. ‘
Guðmundur
Guðmundsson
Höfundur er líffræðingur.
LAUGARDAGINN 6. nóvember
sl. var haldin flugslysaæfing á Kefla-
víkurflugvelli. Æfingin var afrakstur
nýs skipulags, Flugslysaáætlunar
fyrir Keflavíkurflugvöll (FFK), sem
unnið hefur verið að í fjögur ár í
samráði við þá aðila sem að henni
koma. Samkvæmt áætluninni er
gert ráð fyrir að almannavarna-
nefndirnar á svæðinu;
á Keflavíkurflugvelli, í
Grindavík og á Suð-
urnesjum utan Grinda-
víkur, starfræki eina
yfirstjórn þegar um
flugslys er að ræða.
Þessi stjórn er kölluð
aðgerðastjórn og sitja í
henni fulltrúar flug-
málastjórnar, lögreglu,
slökkviliðs, heilbrigð-
isstofnunar Suð-
urnesja, Rauðakross-
deildarinnar á
Suðurnesjum og svæð-
isstjórnar björgunarsveita. Aðrir að-
ilar skipa tengiliði við aðgerða-
stjórnina eins og t.d. Varnarliðið og
það flugfélag sem við á í hverju til-
viki.
Fjölmiðlar fjölluðu nokkuð um æf-
inguna, en auðvitað er í slíkri frétta-
umfjöllun ekki hægt að fjalla ít-
arlega um hvað liggur að baki slíkri
æfingu. Í fréttum kom þó fram að á
áttunda hundrað manns tók þátt í
æfingunni. Verkefni hjálparliða eru
samkvæmt FFK í stórum dráttum
að bjarga fólki úr flugvélarflaki,
koma því í hendur heilbrigðisstarfs-
manna, hlúa að þeim sem lentu í
slysinu og öðrum þeim sem líða
vegna slyssins, rannsaka slysið og
koma flugstarfsemi aftur í gang. Of
langt mál yrði að telja alla þá upp
sem að æfingunni komu, en í meg-
inatriðum voru það þessir:
Sjálfboðaliðar sem léku fórn-
arlömb slyssins
Björgunarsveitir af Suð-
urnesjum og höfuðborgarsvæðinu
Flugmálastjórn
Flugrekstraraðilar
á Keflavíkurflugvelli
Heilbrigðisstofn-
anir á Suðurnesjum og
á höfuðborgarsvæðinu
Lögregla af Suð-
urnesjum og höf-
uðborgarsvæðinu
Rauðakrossdeildir
af Suðurnesjum og höf-
uðborgarsvæðinu
Slökkvilið Varn-
arliðsins og slökkvilið á
Suðurnesjum
Aðrir, eins og t.d.
tæknimenn, prestar, Lanhelg-
isgæslan, Vegagerð o.fl. o.fl.
Eins og sjá má af þessari upptaln-
ingu kemur mikill fjöldi að flug-
slysaskipulaginu. Þarna koma sam-
an atvinnumenn og sjálfboðaliðar og
þótti það eftirtektarvert í æfingunni
hversu mikla virðingu menn báru
fyrir störfum hver annars. Sjálf-
boðaliðasveitir björgunarsveitanna
og Rauða krossins hafa sýnt það hér
á Suðurnesjum í gegnum árin hvers
þær eru megnugar við að takast á
við stór og smá áföll sem dunið hafa
yfir. Fólkið í þessum sveitum er
samfélagi okkar ómetanlegur styrk-
ur.
Á engan er hallað þegar minnst er
sérstaklega á þátt Heilbrigðisstofn-
unar Suðurnesja. Stofnunin hefur
verkskyldum að sinna á fjórum stöð-
um. Starfsmenn hennar eru fyrstir á
vettvang og stjórna greiningu á slys-
stað. Þeir stjórna söfnunarsvæði
slasaðra þar sem jafnvægi er komið
á ástand fórnarlamba og þeir und-
irbúnir fyrir flutning. Fulltrúi þeirra
gegnir lykilhlutverki í aðgerð-
arstjórn við samhæfingu flutnings
fórnarlamba til Reykjavíkur. Á heil-
brigðisstofnuninni sjálfri fer í gang
hópslysaáætlun þar sem hver starfs-
maður er virkjaður þannig að hún
getur sinnt þeim hluta fórnarlamba
sem henni er ætlaður og gott betur.
Stofnunin sýndi á æfingunni að hún
er einn af máttarstólpun skipulags-
ins.
Við Suðurnesjamenn getum verið
stoltir af því fólki sem sinnir velferð
okkar af áhuga og fagþekkingu. Ég
vil færa því fyrir okkar hönd kærar
þakkir með ósk um áframhaldandi
gott samstarf.
Flugslysaæfing
á Keflavíkurflugvelli
Jón Eysteinsson skrifar
um flugslysaæfingu ’Við Suðurnesjamenngetum verið stoltir af
því fólki sem sinnir vel-
ferð okkar af áhuga og
fagþekkingu. ‘
Jón Eysteinsson
Höfundur er sýslumaður í Keflavík.
BRÉF TIL BLAÐSINS
Morgunblaðið Kringlunni 1 103 Reykjavík  Bréf til blaðsins | mbl.is
MORGUNBLAÐIÐ er eini íslenski
fjölmiðillinn sem hefur opinberlega
lýst yfir stuðningi við Íraksstríðið.
Fögnuðurinn yfir þessu skemmti-
lega stríði hefur flætt yfir ritstjórn-
argreinar og fréttasíður blaðsins.
Í aðdraganda stríðsins var vænu
rými varið undir útlistanir „kunnra
sérfræðinga“ á „óyggjandi sönn-
unum fyrir gereyðingarvopnum
Saddams“. Alltaf gaman að frétta af
nýjum „kunnum sérfræðingum“.
Einkum þegar sérfræðikunnátta
þeirra stangaðist á við vorkunn-
anlega fáfræði Hans Blix og ann-
arra fúskara á þessu sviði. Af lestri
á Mbl. mátti ráða að Blix og félagar
myndu ekki þekkja gereyðingavopn
þótt þeir dyttu um þau. Ólíkt ís-
lensku málaliðunum, sem kútvelt-
ust einn góðan veðurdag um ára-
tuga gamlar ryðbrunnar sprengjur.
Þeir, Mbl. og Halldór Ásgrímsson
voru eldsnögg að bera kennsl á ger-
eyðingarvopnin týndu. Í Mbl var
fundinum eðlilega fagnað sem
„miklum tíðindum“ og málaliðunum
hampað sem hetjum. Halldór talaði
um „heimssögulegan viðburð“.
Sagðist ALLTAF hafa vitað að
þessi hræðilegu vopn væru þarna.
Vissulega voru það mikil tíðindi
að málaliðarnir – sem voru sendir
til Íraks af févana Landhelgisgæsl-
unni – skyldu skrá sig á þennan
hátt á spjöld sögunnar. Hetjudáðir
forvera þeirra, sem börðust fyrir
stækkun landhelginnar á sínum
tíma, blikna í samanburði. Land-
helgin er nú varin með flugvél er út-
lendingar líta á sem fáheyrðan safn-
grip og koma um langan veg til að
skoða. Auk þess er haldið úti skipi
sem er yfir 30 ára gamalt. Fá mála-
liðarnir ekki örugglega stórridd-
arakrossinn?
Fyrst eftir innrásina greindu Mbl
og krossfarinn Bush samvisku-
samlega frá því hversu mikið land-
svæði „hefði verið frelsað“ í það og
það skiptið.
Í aðdraganda stríðsins var hamr-
að á því að Írakar hefðu drepið
5.000 manns með gasi. Auk þess
höfðu margir orðið örkumla. Upp-
lýst var að Írakar fengu gasið frá
Bandaríkjunum. Fyrir klaufalegan
misskilning héldu bandarísk yf-
irvöld að Saddam ætlaði bara að
geyma gasið, svona eins og þegar
maður geymir dót fyrir vini sína.
Gaman var að fylgjast með mynd-
um af fólki í hinum ýmsu borgum í
Írak fagna bandarísku hermönn-
unum sem langþráðum frelsurum.
Að vísu voru myndirnar leiðinlega
einhæfar í uppsetningu og sömu
andlitin mátti þekkja aftur og aftur.
Mbl sendi blaðamann til Íraks.
Hann dvaldi í góðu yfirlæti í nokkra
daga á hóteli í Bagdad og keyrði
vegarspotta á þjóðvegi undir öflugri
gæslu og ræddi ástandið við túlk.
Blaðamaðurinn komst jafnframt á
blaðamannafund bandarísku her-
stjórnarinnar og allt var á besta
veg.
Bandarískir hermenn hafa
greinilega skemmt sér afar vel í
Írak. Ljósmyndir af þeim skælbros-
andi við að pynta íraska fanga stað-
festu að engum þurfti að leiðast. Yf-
irvöld fylgdust lengi með þessari
tómstundaiðju sinna manna. Og
höfðu gaman af. Myndirnar urðu
reyndar leiðigjarnar til lengdar.
Alltaf þetta sama: Naktir fangar að
drepast úr hræðslu við geltandi
hunda; naktir fangar í kynferð-
islegum stellingum eða raðað upp í
hrúgur; blóðugir og særðir fangar
að örmagnast; dauðir fangar sem
höfðu ekki heilsu í svona sprell.
O.s.frv.
Að lokum fékk Rumsfeld leið á
þessum myndum og fyrirskipaði að
ekki mætti bruðla með fleiri filmur
á svona lítilfjörlegt myndefni. Til að
sýna að honum var alvara misstu
örfáir lágt settir fangaverðir vinn-
una tímabundið. Mbl sá í hendi sér
að þetta staðfesti siðferðisstyrk
helsta útflytjanda lýðræðisins í
heiminum. Alltaf fjör og alltaf gam-
an.
JENS GUÐMUNDSSON,
Ármúla 32,
108 Reykjavík.
Morgunblaðið og
innrásin í Írak
Frá Jens Guðmundssyni:
ÞAÐ VAR árið 1970 sem ég skrif-
aði til Guyana Development
Corporation um að fá land keypt
eða leigt til rollubúskapar í Gu-
yana. Í vinsamlegu og ítarlegu
svarbréfi, sem mér barst frá þeim,
var mér sagt að ríkisland væri til
reiðu nálægt borginni Itune. Frá
svæði því var hægt að nálgast
Georgstown og Machenzie-
hraðbrautina. Það var leiguland á
20 Guyana-senta ársleigu ekran,
auk kostnaðar við að girða landið.
Rollubúskapur er þó ekki að neinu
marki stundaður í Guyana, sögðu
þeir mér í bréfinu, og stofninn lítill
í landinu. Enginn elur þar rollur
vegna ullarinnar, vegna hitans í
landinu, og því kjötframleiðslan lít-
il af skepnunum. En ég vildi kaupa
ódýrt land í stórgras-landsvæði ná-
lægt borginni Lethem, sem er á
mörkum borgarinnar Bom Fin á
landamærum Gyuana og Brasilíu,
nálægt hraðbrautinni þar. Og ég
vildi framleiða þarna „London
Lamb“ til innanlands og utanlands-
neyslu í samvinnu við SÍS á Íslandi,
og ullina til handavinnuvinnslu og
útflutnings frá landinu til Banda-
ríkjanna og annarra landa og setja
upp verksmiðju fyrir þessa vinnslu
í Lethem. Ég hafði líka áhuga á
mýrlendissvæðum þar í landi, því
mýrlendi víða í heiminum hefur
verið þurrkað upp vegna byggingar
stórborga, t.d. í Bandaríkjunum. Í
slíkum mýrlendissvæðum er oft að
finna olíulindir. Þannig hef ég farið
fram fyrir sjálfan mig í hugmynda-
sjónarmiðum og horft hátt til sjálfs
mín. Þetta voru dagdraumar mínir
í þá daga, sem ekki rættust, og
fleiri af hugmyndum mínum sem
draumóramanns, óvirks frum-
kvöðuls og hugmyndaskálds.
PÁLL HANNESSON,
Ægisíðu 86,
Reykjavík.
Gamlir dag-
draumar um rollu-
búskap í Guyana
Frá Páli Hannessyni: