24 stundir - 17.05.2008, Qupperneq 39

24stundir LAUGARDAGUR 17. MAÍ 2008 39
á sjálfstæði þjóðarinnar. Við getum
aldrei sagt fyrirfram um árangur í
samningum við Evrópusamband-
ið. Við verðum að gera miklar
kröfur um að ná árangri í þeim
samningum ef við ætlum síðan að
stíga næsta skrefið þar á eftir sem
er að samþykkja aðild í þjóðarat-
kvæðagreiðslu.
Ég vil leggja áherslu á það að í
þeim greinum sem ég hef skrifað
undanfarið í Morgunblaðið er ég
fyrst og fremst að segja að við verð-
um að hefja umræður um aðild-
arumsókn að Evrópusambandinu.
Ég er ekki að segja að við eigum að
ganga í Evrópusambandið hvað
sem það kostar. Við eigum að vera
hörð í kröfum okkar og samning-
um.“
Er ekki líklegt í þjóðaratkvæða-
greiðslu að þú myndir greiða at-
kvæði með því að ganga í Evrópu-
sambandið?
„Í þjóðaratkvæðagreiðslu um
aðildarumsókn myndi ég ótvírætt
greiða atkvæði með henni. En ég
vil fá að sjá samninginn sem verður
lagður undir þjóðaratkvæði áður
en ég tek ákvörðun um að styðja þá
tillögu um aðild.“
Það heyrast enn raddir um ein-
hliða upptöku evru. Hvað finnst þér
um þær hugmyndir?
„Einhliða upptaka evru er í
sjálfu sér framkvæmanleg. Ég held
hins vegar að hún sé óraunhæf því
þá eru menn búnir að taka á sig öll
skilyrði og allar skuldbindingar
ríkis í myntbandalagi en hafa ekki
fengið réttindin. Þess vegna er á all-
an hátt eðlilegra og málefnalegra
að ganga í Evrópusambandið vilji
menn taka upp evru.“
Margir bera ábyrgð
Háværar gagnrýnisraddir segja
peningamálastefnu Seðlabankans
ekki hafa virkað. Ertu sammála því?
„Það er ekki tilefni til að gagn-
rýna Seðlabankann því allt sem
hann hefur verið að gera er eðlilegt.
Það má ræða hvort breyta átti vöxt-
um á hinum og þessum degi en
Seðlabankinn er að vinna vinnuna
sína og gera skyldu sína. Síðasta
ríkisstjórn náði þeim árangri í
mars í fyrra að ná hjöðnun á verð-
bólgu og hægt var að lækka virð-
isaukaskatt og afnema vörugjöld.
Ef núverandi ríkisstjórn hefði hald-
ið þessari jafnvægisstefnu áfram þá
væri hér allt annað ástand. Þá væru
aðgerðir Seðlabankans löngu farn-
ar að skila miklum árangri.“
Getur Seðlabankinn gripið til að-
gerða sem skipta máli miðað við
þessar kringumstæður?
„Seðlabankinn getur það og hef-
ur gert það. Aðgerðir hans skipta
nú þegar máli. Hér væri miklu
meiri verðbólga án aðgerða hans.
En Seðlabankinn er aldrei einn um
hituna og getur aldrei einn breytt
þeim djúpu almennu efnahagslegu
forsendum sem ráða úrslitum.
Þessar aðstæður valda því að Seðla-
bankinn er kominn inn í eins kon-
ar vítahring. En það er ekki Seðla-
bankanum að kenna og það er ekki
íslensku krónunni að kenna. Þar er
víðtækri atburðarás um að kenna.
Þar bera margir ábyrgð.“
Er efnahagsvandinn heimatilbú-
inn?
„Hann er vissulega heimatilbú-
inn en við bætast sveiflur í alþjóð-
legum fjármálum og við ráðum
ekkert yfir þeim. Við stöndum ber-
skjölduð frammi fyrir þeim sveifl-
um sem eru erlendis og verðum að
draga af þeim skynsamlegan lær-
dóm.“
Engin fórn
Þú varðst formaður Framsóknar-
flokksins við sérstakar aðstæður og
fórnaðir góðu starfi sem seðlabanka-
stjóri til að verða í skamman tíma
formaður Framsóknarflokksins.
„Það var engin fórn. Mér fannst
þetta alveg sjálfsagt.“
En var ekki vonlaust verk að ætla
að ná upp fylgi Framsóknarflokksins
á skömmum tíma?
„Aðrir verða að dæma um það.
Ég er ekki viss um að nógu langt sé
um liðið til að hægt sé að fella dóm
um það.“
Þú áttir í viðræðum eftir kosn-
ingar við Geir Haarde. Voru raun-
hæfir möguleikar á áframhaldandi
stjórnarsamstarfi með nauman
meirihluta?
„Við Geir vorum að vinna þá
sjálfsögðu vinnu að fara yfir sviðið
og ræddum þann möguleika að
halda áfram stjórnarsamstarfi. En
strax í fyrstu vikunni eftir kosn-
ingar sagði Ingibjörg Sólrún
Gísladóttir í morgunútvarpi að
stjórnarmyndunarviðræður Sam-
fylkingar og Sjálfstæðisflokks
væru komnar í gang. Viðræður
okkar Geirs voru opinskáar og
heiðarlegar og lauk með eðlileg-
um hætti þegar aðrir kostir komu
inn á borð sjálfstæðismanna.“
Eru ekki sárindi í þér vegna þessa?
„Það fylgdu því viss sárindi að
heyra Ingibjörgu Sólrúnu tilkynna
um stjórnarviðræður við sjálfstæð-
ismenn í fjölmiðlum. Sannleikur-
inn er auðvitað sá að menn í Sjálf-
stæðisflokknum voru í viðræðum
við Samfylkingu á sama tíma og ég
átti í viðræðum við Geir. Það er
ekki Geirs sök. Það er mjög gott á
milli okkar Geirs og hefur verið frá
því að ég kenndi honum í Mennta-
skólanum í Reykjavík.“
Fyrirhafnarsamur tími
Af hverju er staða Framsóknar-
flokksins svo döpur?
„Ein ástæða þess er sú að fram-
sóknarmenn unnu árum saman
með Sjálfstæðisflokknum í ríkis-
stjórn að flóknum og vandasömum
en mjög nauðsynlegum verkefnum
við að breyta íslensku þjóðfélagi og
skapa það velmegunarþjóðfélag
sem við búum í. Á sama tíma voru
framsóknarmenn þátttakendur í R-
listanum í Reykjavík. Ég er hvorki
að fella dóm um ríkisstjórnarsam-
starfið né R-listasamstarfið en ég
held að þarna hafi fólk séð vissan
tvískinnung. Við bætist að fylgi
framsóknarmanna í höfuðborginni
samanstóð að miklu leyti af opin-
berum starfsmönnum, skristofu-
mönnum og bankamönnum. Ég
held að þetta fólk hafi séð einka-
væðingarhugmyndir og breytingar
sem voru að verða í þjóðfélaginu
sem ógn. Framsóknarflokknum
tókst ekki að skýra á nægilega sann-
færandi hátt nauðsyn þessara
breytinga. Á sama tíma var flokka-
kerfið til vinstri endurskapað og
nýir flokkar komu fram. Fram-
sóknarflokkurinn stóð að umbót-
um og framförum en færði öðrum
pólitíska vinninginn upp í hendur.“
Getur Framsókn náð vopn-
um sínum?
HELGARVIÐTALIÐ
Eftir Kolbrúnu Bergþórsdóttur
kolbrun@24stundir.is
a
Núna sýnist mér
augljóst að að-
stæður hafi
breyst á þann veg að
samningsstaða okkar sé
farin að versna. Þá getum
við ekki beðið lengur.
».