Morgunblaðið - 27.12.2005, Side 10

10 ÞRIÐJUDAGUR 27. DESEMBER 2005 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
MIKIL kirkjusókn var í Reykjavík á að-
fangadagskvöld, að sögn séra Jóns Dalbú
Hróbjartssonar, prófasts Reykjavíkurprófast-
dæmis vestra og sóknarprests í Hallgríms-
kirkju. Segir hann fullt hafa verið út úr dyr-
um í Hallgrímskirkju bæði klukkan sex og á
miðnætti. Góð kirkjusókn hefur verið alla
jóladagana. Jón segir að kirkjusókn hafi auk-
ist á aðventunni og fjölgað athöfnum og tón-
leikum í kirkjum.
Mikið hafi verið um að félög, skólar og
samtök hafi leitað til kirkjunnar eftir húsnæði
og samstarfi um hátíðlegar samkomur og tón-
leika. Með hverju ári verði fjölgun á tón-
leikum sem tengist kirkjustarfi.Jón Dalbú
segir ennfremur að í október undanfarin þrjú
ár hafi kirkjan talið fjölda gesta í viku hverri
og á þessu ári hafi að meðaltali um eitt þús-
und manns þegið þjónustu hverrar kirkju í
Reykjavík á viku. Talan hafi farið hækkandi
frá ári til árs.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Gleði ríkti í barnamessu sem haldin var á aðfangadag í Grafarvogskirkju. Börnin áttu sögustund undir leiðsögn séra Bjarna Þórs Bjarnasonar.
Mikil kirkjusókn var að venju á jólunum
HÉRAÐSDÓMUR Reykjaness hef-
ur dæmt karlmann á þrítugsaldri í
15 mánaða skilorðsbundið fangelsi
fyrir að hafa selt öðrum manni 9 e-
töflur og hafa undir höndum rúmt
41 gramm að hassi, 5 e-töflur og lít-
ilsháttar af maríjúana.
Með brotinu rauf hann skilorð
eldri dóms en refsing var skilorðs-
bundin vegna geðsjúksdóms
mannsins og meðferðar sem hann
gengst nú undir vegna hans.
Maðurinn játaði brot sitt skilyrð-
islaust. Fram kemur í dómnum að
hann hefur áður hlotið skilorðs-
bundna dóma fyrir rán, þjófnaði,
hylmingu og fíkniefnabrot. Síðast í
maí á þessu ári fékk hann 13 mán-
aða skilorðsbundið fangelsi fyrir
þjófnað og í október var hann sekt-
aður fyrir fíkniefnalagabrot
Við ákvörðun refsingar var tekið
tillit til þess að maðurinn hefur átt
við geðsjúkdóm að stríða en sé nú í
árangursríkri lyfjameðferð vegna
hans. Refsingin var því skilorðs-
bundin og brjóti maðurinn ekki af
sér næstu þrjú ár fellur hún niður.
Sveinn Sigurkarlsson kvað upp
dóminn, verjandi mannsins var Sig-
urður Georgsson hrl. Karl Ingi Vil-
bergsson sótti málið af hálfu sýslu-
mannsins í Kópavogi.
Refsing skilorðs-
bundin vegna
sjúkdóms
LISTAVERKASALAR eiga að inn-
heimta 10% gjald af flestum göml-
um listaverkum sem seld eru á upp-
boðum og er gjaldið látið renna til
höfunda listaverkanna eða erfingja
þeirra. Þetta er samkvæmt breyt-
ingu á lögum um verslunaratvinnu
sem taka gildi um áramótin. Frá
þessu er greint á vefsíðu Samtaka
verslunar og þjónustu, SVÞ.
Lögin byggjast á tilskipun Evr-
ópusambandsins, ESB, sem gerir þó
aðeins ráð fyrir 4% gjaldi. SVÞ mót-
mæltu því að gjaldtakan hér væri
tvöfalt hærri en gert er ráð fyrir í
öðrum löndum á Evrópska efna-
hagssvæðinu.
Í frétt á vefsíðu SVÞ segir að
samkvæmt lögunum á að leggja 10%
fylgiréttargjald á listaverk sem seld
eru á listaverkauppboðum fyrir upp-
hæð sem svarar til allt að 3.000 evra.
Flest seldra verka eru innan þess-
ara marka. Ef listaverkin eru seld
fyrir hærri upphæðir beri þau stig-
lækkandi hlutfall fylgiréttargjalds.
Erfingjar geta hagnast
vel á verkum forfeðranna
„Gömul listaverk ganga oft kaup-
um og sölum mörgum sinnum og
geta því erfingjar höfunda þessara
listaverka hagnast vel á verkum for-
feðra sinna. Spyrja má hvað rétt-
lætir það? Svo virðist sem lögin hafi
verið hönnuð með hagsmuni höf-
unda og erfingja þeirra í huga. Eftir
því sem næst verður komist er fylgi-
réttargjaldið í öllum öðrum Evrópu-
gjöldum 4–5% eins og tilskipun ESB
gerir ráð fyrir,“ segir í frétt SVÞ.
Þar kemur ennfremur fram að þeg-
ar leitað hafi verið skýringa á þess-
um mismun var því borið við að í
Danmörku væri innheimtur virðis-
aukaskattur af söluþóknun lista-
verkasala sem ekki tíðkist hér.
„Með þeim rökum er verið að bera
saman 10% fylgiréttargjald af heild-
arverði listaverksins hér á landi og
hins vegar virðisaukaskatt af sölu-
þóknun listaverkasala í Danmörku.
Ekki verður séð hvernig þessi sam-
anburður fær staðist. Hin óvenju
háa gjaldtaka sem beitt er hér á
landi gæti leitt til þess að eigendur
listaverka sem vilja selja verk sín
reyni að komast hjá því að selja
verk sín á uppboðum þar sem inn-
heimt er 10% fylgiréttargjald og
sniðgangi viðurkennda listaverka-
sala. Það hefði í för með sér að höf-
undar og erfingjar þeirra fengju
engan skerf af sölunni. Eftir því sem
skattlagning og gjaldtaka er hærri
aukast freistingarnar við að finna
leiðir til undanskota. Listaverkasal-
ar hafa bent á að flestir þeirra sem
selja listaverk eru eldri borgarar
sem hafa fjárfest í listaverkum á
yngri árum og selja til að drýgja
tekjurnar á efri árum,“ segir í frétt
SVÞ.
Að sögn Valgerðar Sverrisdóttur
iðnaðar- og viðskiptaráðherra telst
10% gjaldtaka ekki ósanngjörn, í
ljósi þess að enginn virðisaukaskatt-
ur sé á listaverkum hér á landi.
Lagasetningin sé hvetjandi fyrir
viðskipti með listaverk og á það
verði að benda að gjaldhlutfallið
lækki eftir því sem verð verkanna sé
hærra. „En ástæða þess að hér er
10% gjaldtaka þegar hlutfallið er 4%
innan ESB er m.a. sú að enginn
virðisaukskattur er hér og við telj-
um að þetta muni hafa örvandi áhrif
á listaverkasölu,“ segir Valgerður.
10% gjald af gömlum
listaverkum á uppboðum
Listaverkagjald gæti leitt til þess að seljendur sniðgangi viðurkennda listaverkasala, segja SVÞ
Ég þekkti ekkert til síldveiða og
eina reynslan af síld var að borða
hana úr krukku! Þetta er geysilega
skemmtilegur veiðiskapur. Við
veiddum 6.500 tonn af síld í haust
hérna við bæjardyrnar – við jökul-
inn. Það er eitt skemmtilegasta út-
hald sem ég hef komið nálægt á mín-
um sjómannsferli. Að vera hér við
túnfótinn að moka upp fallegri síld!“
Samhent áhöfn mikilvæg
Í áhöfn eru 26 menn ásamt messa-
dreng hverju sinni, en alls telur
áhöfn Engeyjar 45–47 karla að með-
töldum þeim sem eru í landi hverju
sinni. Úthaldið er 30–40 dagar og þá
„ÞETTA er búið að ganga vonum
framar,“ sagði Þórður Magnússon,
skipstjóri á Engey RE-1, sem er
stærsta fiskiskip íslenska flotans.
Engey RE-1 kom hingað til lands
22. maí í vor eftir gagngerar breyt-
ingar og stækkun. Skipið er um
7.000 brúttótonn að stærð og 105
metra langt, 20 metra breitt og með
sjö þilför. Þórður segir að skipið sé
svo stórt að umfang útgerðar þess
jafnist á við tvo venjulega togara.
Engey RE-1 fór í fyrstu veiðiferð
sína 14. júní síðastliðinn. Þórður var
við endurbyggingu skipsins í Pól-
landi og kvaðst hafa vitað hvað hann
fengi í hendur. Skipið væri vel útbú-
ið og afkastamikið. Aflaverðmæti
Engeyjar RE-1, frá því skipið hóf
veiðar, er orðið rúmlega 900 millj-
ónir.
„Þá fórum við í norsk-íslensku
síldina. Til að byrja með kom ým-
islegt upp á, eins og búast má við
eftir svo viðamiklar breytingar. Það
var þó ekkert sem við gátum ekki yf-
irstigið úti á sjó. Þetta gekk mjög
vel og við komumst í að framleiða
fyrir rúmlega 20 milljónir á dag, 224
tonn af frystum flökum. Í einni veiði-
ferðinni í sumar fylltum við skipið á
ellefu vinnsludögum. Sú vika skilaði
aflaverðmæti fyrir á annað hundrað
milljónir króna,“ sagði Þórður.
Frumraun í síldveiðum
Engey RE-1 er hugsuð til veiða
og vinnslu á uppsjávarfiski, loðnu,
síld og kolmunna. Skipið er einnig
búið til veiða á bolfiski með botn-
trolli og er ætlunin að nota skipið til
slíkra veiða á milli veiðitímabila upp-
sjávarfisks. „Þetta skip hefur geysi-
mikla möguleika, ef rétt er haldið á
spöðunum, bæði til skipstjórnar og
útgerðar,“ sagði Þórður. „Ég kem
sjálfur af botntrollsveiðum og veiðar
á uppsjávarfiski voru nýjung fyrir
mér. Ég var vanur flottrollsveiðum í
úthafinu en frumraun mín í veiðum á
uppsjávarfiski var í sumar sem leið.
fer hluti áhafnarinnar í frí og aðrir
koma um borð. Skipverjar hafa víð-
tæka reynslu til sjós, bæði af veiðum
á uppsjávarfiski og bolfiski, að sögn
Þórðar. Hann sagði að ekki væri
rokkað með áhafnarstærð á Engey
eftir veiðiskap.
„Mér líst aldrei á þegar verið er
að fjölga eða fækka í áhöfn eftir
tímabilum. Þá verður ekki eins mikil
eining um borð. Menn fara að hugsa
um að nú verði fækkað þegar skipt
verði um veiðarfæri. Þetta verður að
vera eins og stór fjölskylda; þannig
að allir viti hvað þeir hafa og þeir
geti gengið að því. Það er mikið mál
að hafa góða áhöfn og að menn séu
sáttir. Það hefur sýnt sig hjá okkur,
að vera með svona fína karla, að allir
hafa tekið samtaka á þessu verkefni
sem einn maður.“
Loðnukvóti til frystingar
Þórður sagði að ekki hefði reynt á
það enn hvort nægar veiðiheimildir
væru til fyrir svo afkastamikið skip,
enda útgerð þess ekki staðið nema í
um hálft ár frá því það kom úr
breytingu. Nægar veiðiheimildir
væru þó forsenda fyrir útgerð þess.
Fjárfestingin sé mikil og mikilvægt
að nýta hana til fulls. Miklar sveiflur
hafa verið í uppsjávarfiskinum, bæði
loðnu, kolmunna og síld. „Allar
sveiflur eru slæmar,“ sagði Þórður.
„En maður horfir til þess að HB
Grandi á miklar karfa- og grálúð-
uheimildir. Það verður hægt að
dekka einhver tímabil með því. Það
kemur ekkert inn á skipið ef það
liggur.“
Engey RE-1 hefur verið í landi yf-
ir hátíðarnar og tíminn verið not-
aður til smávægilegra lagfæringa,
m.a. á rafmagnsframleiðslu um
borð. Haldið verður á veiðar 5. jan-
úar næstkomandi. „Það er algjört
skilyrði að við fáum loðnu til að
veiða. Maður vonar að það verði gef-
inn út einhver kvóti einungis til
frystingar, svo það verði reynt að
gera einhver verðmæti úr þessu,“
sagði Þórður. „Maður sér ekki ann-
að en að það sé bjart framundan.
Þótt eitthvað bregðist þá kemur
bara annað á móti. Það verður að
treysta því.“
Morgunblaðið/Alfons
Þórður Magnússon, skipstjóri Engeyjar RE-1, í brúnni.
Verður að vera
eins og ein stór
fjölskylda
Skuttogarinn Engey RE-1 hefur fiskað fyrir rúmar 900 milljónir á rúmlega hálfu ári
Eftir Guðna Einarsson
gudni@mbl.is