Tíminn - 08.08.1982, Blaðsíða 23

Tíminn - 08.08.1982, Blaðsíða 23
SUNNUDAGUR 8. ÁGUST «82 ummn 23 BLÓÐBAÐ SÖGUNNAR: ÓNIR MUNU ISARANN!" ¦ Áður en „Kamikaze" flugmaður leggur upp í síðustu ferð sína er bundið um hann „Hachimald" - cnnisband sem hinir fornu Samurai-hermcnn báru. ¦ „Kamikaze" flugmaður gerir tilraun til flugmóðurskipið Sangamon. Hann hitti ekki. að steypa vél sinni i bandaríska höfðu Bretar og Bandaríkjamenn á þessu svæði um það bil þrjátíu flugvélamóðurskip, 78 léttari fylgdar- flugvélarskip, 29 orrustuskip, meira en 50 beitiskip og vel yfir 330 tundurspilia, auk 3000 stórra landgönguskipa. Innrásaráætlanir Bandamanna Herinn sem lenda átti í Kyushu átti að vera undir stjórn Kruegers hershöfð- ingja, en það var sjötti her Bandaríkja- manna. Mjög skiptar skoðanir voru um það hversu miklu mannfalli mætti reikna með. Marshall hershöfðingi óttaðist að 611 áætlunin „DownfaU" - það er að segja bæði „Olympic" og „Coronet" - myndi kosta um 250 þúsund fallna í liði Bandamanna, en í áætlun herstjórnar- innar var búist við að fyrsta mánuðinn, meðan hersveitirnar væru að koma sér fyrir á ströndinni, væri ekki óraunhæft að gera „aðeins" ráð fyrir 30-35 þúsund föllnum. En Japanir voru ákveðnir í að gera betur. Þeir vissu náttúrulega að þeir voru búnir að tapa stríðinu og gætu aldrei gert sér vonir um að sigTast á Bandamönnum en með því að hrinda innrásunum á japönsku eyjarnar von- uðu þeir að þeir gætu fengið Bandamenn til að falla frá kröfum sínum um skilyrðislausa uppgjöf, en slíkir skilmál- ar voru þeim mikill þyrnir í augum. Ef þeir gætu aðeins hrint fyrstu innrásinni og komið því til leiðar að marnifall í liði Bandamanna væri gífurlegt töldu Japan- ir að ekki væri óhugsandi að yfirstjórn Bandamanna félli frá kröfunni um skilyrðislausa uppgjöf, enda yæru þjóðir þeirra þá orðnar þreyttar á strfðinu sem aðeins væri formsatriði að ljúka - formsatriði sem þó myndi kosta ótrúleg- ar fórnir. AJlur sá herstyrkur sem Japanir áttu til skyldi því lagður í að verjast innrásinni á Kyushu en því fylgdi að heraflinn annars staðar í landinu var lítill og illa búinn. Hajime Sugiyama marskálkur, sem stjórnaði vörnum japönsku eyjanna, orðaði þetta svona: „Lykillinn að endanlegum sigri" - en um endalegan sigur voru Japanir enn að tala! - „er að eyðileggja óvinaherina meðan þeir eru enn í fjöruborðinu og lendingum er ekki lokið. Sumir höfðu ekki einkennisbúníng Sumarið 1945 höfðu Japanir sex milljónir manna undir vopnum en þar af voru tæplega tveir þriðju í Kóreu, Mansjúríu (þar sem búist var við innrás Sovétmanna á hverri stundu) og í einangruðum virkjum hér og þar í Kyrrahafi og í Kína. Herinn á heimaeyj- unum taldi 2.3 milljónir reglulegra hermanna og auk þess þrjár milljónir varaliða, Sérhver karlmaður á þolanleg- um aldri hafði þegar verið kallaður í herinn en margar deildir nýliða voru mjög illa útbúnar og sumar þeirra höfðu ekki einu sinni einkennisbúninga til að klæða sig í. Fátt var um flutningatæki og eldsneyti sem fyrr segir af skornum skammti, að ekki sé fastar að orði kveðið. Mestöll iðnaðarframleiðsla í landinu var í rústum eftir hinar geysihörðu loftárásir sem framkyæmdar voru með B-29 sprengjuflugvélum sem Japanir áttu engin svör við. Loftárásirnar höfðu aukist gífurlega síðustu mánuði og voru nú nær linnulausar. Boeing B-29 vélarnar, sem nefndar voru Superfortress, voru afar langfleygar og báru mikið magn af sprengjum en það sem fór þó lengst með að drepa niður baráttuþrek Japana voru eldsprengjuárásirnar. I ágúst 1945 tilkynnti yfinnaður sprengjusveitanna, LeMay hershöfðingi, að 58 stórborgir í Japan hefðu orðið illa úti í árásunum sem einar saman myndu brátt leiða til þess að Japan „yrði barið aftur á miðaldir". Og rétt er að hafa í huga að eldsprengjuárásirnar höfðu miklu hrylli- legri afleiðingar en atómsprengjumar tvær, sé geislavirknin undanskilin. 78 þúsundir féllu í einni loftárás Dagana 9.-10. maí 1945 gerðu 325 B-29 vélar eina hörðustu loftárás sem um getur í sögunni en þá var 41 ferkílómetri af borgarsvæði Tokyo lagður fullkomlega í eyði. Manntjón var ógurlegt, 84 þúsundir létu lífiö en rúmlega 100 þúsundir særðust meira eða minna. Þetta er töluvert meira en kjarnorkuárásin í Hiroshima en þar féllu 78 þúsund manns og 68 þúsund særðust, þó að vísu jafnist þerta manntjón ekki á við hina hræðilegu Ioftárás Breta á þýsku borgina Dresden þar sem 137 þúsundir létu lííiö á einni nóttu. Rétt fyrir stríðslok gerðu sprengjusveitir LeMay svo mikla árás á borgina Toyama og eftir árásina var tilkynnt að hvorki meira né minna en 99.5% borgarinnar væru rústir einar. Japanir áttu þegar hér var komið aðeins lítinn flugfiota og tókst ekki að skjóta niður nema fáeinar B-29 vélar í hverri loftárás: það kemur varla á óvart að árangursríkast reyndist þegar flugmennirnir tóku upp á því að fljúga vélum sínum beint á bandarísku sprengjuflugvélarnar. En alla vega voru þessar árásir svo gífurlegar að þær áttu sinn þátt í því að Japanir tóku á endanum þá ákvörðun að gefast upp, eftir að atómsprengjurnar tvær höfðu endanlega fært þeim heim sanninn um að frekari mótspyrna væri þýðingarlaus. Þeir höfðu auk þess frétt af því að Bandaríkjamenn væru um það bil að taka í notkun enn stærri og fullkomnari sprengjuflugvél en B-29, það er að segja B-32 Dominator, og leist ekki á þann sprengjukraft sem þær vélar höfðu. 28 milljón manna sjálf- boðaher En svo aftur sé vikið ofan á land þá bjuggust Japanir þar til varnar gegn innrás sem sjálfsagt hefði orðið ef atómsprengjurnar hefðu ekki verið sprengdar yfir Hiroshima og Nagasaki. í nóvember 1944 höfðu ailir karlmenn á aldrinum 14-61 og allar konur á aldrinum 17-41 verið skikkaðar til að láta skrá sig til þeirrar herþjónustu sem óskað væri og myndaður var 28 milljón manna sjálfboðaliðaher um landið allt. Útsendarar frá herstjórninni fóru um landið, útbýttu þeim fáu vopnum sem herstjórnin var aflögufær með og kenndu þessum nýliðum nokkur undir- stöðuatriði í heraaðarlist. Þau undir- stöðuatriði fólust einkum í því að kenna fólkinu að búa til heimatílbúnar eld- sprengjur, alls konar sjálfsmorðsgildrur og grófar byssur sem aðeins gátu skotið einu skoti. Þeim sem engin vopn höfðu var sagt að leggja rækt við fornar sjálfsvaraarlistir Japana og margir kúrs- ar voru haldnir fyrir konur sem áttu að kenna þeim að miða spörkum sfnum á viðkvæmustu staði innrásarmanna. AUs staðar voru spjöld með markmiðinu: „Hundrað milljónir munu deyja fyrir keisarann og þjóðina!" Margir yfirmenn hersins frömdu sjálfsmorð Bandaríkjamenn vissu vel hvað til stóð og gripu til þess að varpa tveimur atómsprengjum. Það dugði til þess að Japanir gáfust upp þann 15. ágúst og stríðsátökum var opinberlega lokið. Þó voru margir japanskir hermenn sem ekki gátu sætt sig við uppgjöfina og neituðu að leggja niður vopn, jafnvel þó það kostaði að óhiýðnast keisaranum sem var alvarlegasti glæpur sem Japanir gátu hugsað sér. Fjöldi japanskra flugmanna fór í síðustu kamikaze-ferð sína eftir að uppgjöf hafði verið lýst yfir, en sumir tóku það ráð að fljúga í sjóinn rétt við herskip Bandamanna til að þeir gætu með góðri samvisku fallið fyrir föðurlandið án þess að óhlýðnast Hirohito. Þannig létu margir frammá- menn f japanska hernum líf sitt en aðrir frömdu sjálfsmorð heima fyrir eða í aðalstöðvunum. Svo var til dæmis með Onishi varaflotaforingja sem hafði sett Kamikaze-flugsveitiraar á stofn, en hann risti sig á kvið og háls en gætti þess að hafa skurðina ekki djúpa. Af einhverjum óskiljanlegum ástæðum vildi hann vera lcngi að deyja! Og liomnn varð að ósk sinni, hann kvaldist í fimmtán tíma en neitaði læknishjálp allan fima og hélt háfleygar ræður um glóríu kamikaze-flugmannannna. Fær- asti hershöfðingi Japana, Tomoyuki Yamashita, hugðist feta í fótspor flotaforingjans og annarra forsprakka sem tóku sama kost en hætti við í þeirri von að aftaka hans af hendi Banda- manna myndi nægja til að kæla reiði almennings í löndum Bandamanna myndi nægja til að kæla reiði almennings f lðndum Bandamanna sem kröfðust þess að Hirohito keisari yrði dreginn fyrir dóm og tekinn af lífi. Enda var Yamashita hengdur en Hirohito lifir enn. Svo það þurfti ekki að koma til innrásarinnar á japönsku eyjaraar sem ef til vill hefði orðið eitthvert mesta blóðbað í sögunni. Japanir voru alla vega staðráðnir í að láta ekki sitt eftir liggja til að svo mætti verða. „Hinar mörgu mannfórnir færðu landinu gæfu..." En hvernig litu svo þessir sjálfsmorðs- fúsu Japanir á uppgjöfina? Yfirmaður sjálfsmorðssveitar á eynni Hainan segir frá: „Viðbrögð við uppgjöfinni voru svo sem cngin, nema hryggð. Þegar ég komst að því skipaði ég svo fyrir að æfingum skyldi haldið áfram og ég tel að það hafi stappað stálinu f menn mfna. Að lokum kallaði ég þá alla saman til að ræða hvað gera skyldi. Ég sagði þeim að ég sæi þrjá kosti. Við gætum barist áfram og þannig óhlýönast keisaranum, við gætum allir framið sjálfsmorð, eða við gætum kosið að lifa enn um sinn og vinna fyrir Japana svo að fórnir félaga okkar í öðrum „sérstökum árásasveit- um" yrðu ekki til einskis. Eins og ég hafði vonað völdu mennirair þriðja kostinn. Ég er þeirrar skoðunar að menn á borð við þessa menn mína hafi lagt mjög mikið af mörkum til að endurreisa Japaneftir strfðið.... Menn mínir voru ekki stríðsvélar, þetta voru ungir mcnn sem elskuðu land sitt og hugsuðu ekki um sjálfa sig. Andinn sem þeir voru haldnir var vissulega innblásinn af hinum forau stríðsherrum Japans en þegar allt kemur til aUs eru menn allra þjóða haldnir svipuðum anda f meira eða minna mæli þegar svona stendur á og hann er ekki sérjapanskt fyrirbæri. Ástæðan fyrir uppgangi Japana eftir strfðið er að mfnu áliti að hinar mörgu mannfórair færðu landinu gæfu." Hveraig það kemur heim og sainan upplýsti maðurinn ekki.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.